ریحانشهر زرند؛ قربانی اختلاف مسوولان

پس از وقوع این زلزله که موجب تخریب برخی از روستاها و مناطقی همچون حتکن، داربیدخون، داهوئیه، گدکوئیه و ریحانشهر شد، مسوولان ستاد بازسازی این مناطق تصمیم گرفتند، برخی از این روستاها و شهرک‌ها را همانند ریحانشهر به دلیل قرار داشتن روی گسل زلزله به نقطه دیگری منتقل کنند تا خانه‌های جدید مردم در آن محل ساخته شود. به همین منظور نقطه‌ای دورتر از محل قبلی شهرک ریحانشهر در نظر گرفته شد تا با احداث خانه‌های مقاوم برای چند هزار نفر از مردم، شهر جدید ریحانشهر در این محل شکل گیرد؛ لذا عملیات احداث شهرک ریحانشهر دراین محل آغاز شد و با اختصاص زمین و اعطای حدود 9 میلیون تومان تسهیلات بانکی توسط دولت برای هر خانه که 5‌/‌1 میلیون تومان آن بلاعوض بود، احداث خانه‌های مردم تحت نظارت سازمان بنیاد مسکن شروع شد. طی این مدت برخی از مردم خواهان احداث خانه‌های خود در منطقه‌ای پایین‌تر از محل تعیین شده توسط دولت شدند تا به گفته خودشان به جاده اصلی نزدیک‌تر شوند؛ اما این درخواست با مخالفت‌هایی مواجه شد تا سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان با احداث خانه‌های بیش از 200 خانوار در این محل موافقت شد و شهرک جدیدی به نام امام حسن(ع) با فاصله بسیار کمی از شهرک امام علی(ع)؛ (محلی که خانه‌های دیگر مردم در آنجا احداث می‌شد) شکل گرفت. زمین این شهرک که بسیار ناهموار است بدون این‌که تسطیح شود، تقسیم‌بندی و در اختیار مردم گذاشته شد تا خانه‌های آنها با استفاده از تسهیلات بانکی تحت نظارت بنیاد مسکن احداث شود.

اکنون پس از گذشت 6 سال از شکل‌گیری این شهرک، بسیاری از زیرساخت‌های مورد نیاز مردم در این منطقه فراهم نشده و مردم با مشکلات زیادی مواجه هستند. مختار پیرمرد 70 ساله‌ای که در شهرک امام حسن(ع) ریحانشهر زندگی می‌کند از روزهای سخت زندگی پس از زلزله می‌گوید؛ از این که بارها آرزوی مرگ کرده تا از مشکلاتی که با آن مواجه هستند رهایی یابد. وی با اشاره به سالم نبودن آب آشامیدنی این شهرک می‌گوید: طعم، رنگ وبوی نا مطبوع این آب به حدی است که حتی گوسفندهای ما نیز آن را نمی‌خوردند؛ به همین دلیل من مجبور شدم برای گوسفندهایم دستگاه تصفیه آب بخرم. بسیاری از مردم این شهرک به دلیل استفاده از این آب آلوده بیماری‌های روده‌ای گرفته‌اند و حتی امکان استحمام با این آب نیز وجود ندارد. وی با بیان این‌که به دلیل عدم ساماندهی و تسطیح کوچه‌ها و خیابان‌های این شهرک و خاکی بودن آنها در فصل زمستان و هنگام بارندگی مردم با مشکلات زیادی برای عبور و مرور مواجه هستند، می‌افزاید: در این شهرک هنگام بارندگی به دلیل ناهموار بودن زمین، آب به داخل خانه‌های مردم نفوذ می‌کند. نادر نجفی یکی دیگر از ساکنان این شهرک با اشاره به امکاناتی که مردم منطقه ریحانشهر قبل از وقوع زلزله از آن برخوردار بودند می‌گوید: در شهرک قدیم ریحانشهر که بر اثر زلزله تخریب شد بهترین فضاهای فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و ورزشی برای مردم فراهم بود، به همین دلیل مسوولان وعده دادند که با انتقال خانه‌های مردم به محل کنونی این امکانات را فراهم می‌کنند اما پس از زلزله و جابه‌جایی شهرک فقط اسکلت فلزی یک خانه را به ما تحویل دادند و رفتند و ما را با مشکلاتمان تنها گذاشتند، به گونه‌ای که در حال حاضرکودکان دبستانی این شهرک روزانه 5 کیلومتر پیاده‌روی می‌کنند تا به مدرسه‌ای بروند که هنوز تعدادی از دانش‌آموزان آن در کانکس درس می‌خوانند. وی با بیان این‌که بسیاری از صاحبان خانه‌های این شهرک به دلیل درآمد کم و ناکافی بودن تسهیلات بانکی خانه‌هایشان تکمیل نشده و در نقاط دیگر مستأجر هستند، می‌افزاید: متأسفانه بعد از وقوع زلزله نه تنها امکانات جدیدی به ما داده نشده، بلکه از امکاناتی که قبل از زلزله از آنها برخوردار بودیم نیز محروم گشته‌ایم. عدم روشنایی مناسب، کوچه‌های خاکی، نبود فضای سبز و عدم ساماندهی کوچه‌ها و خیابان‌ها ازدیگر مشکلات این منطقه است.

حسین امیری، نماینده مردم شهرستان‌های زرند و کوهبنان در مجلس شورای اسلامی مشکل اصلی شهرک‌هایی که از محل اصلی زلزله جابه‌جا شده‌اند، ایجاد نشدن خدمات و تأسیسات زیربنایی عنوان می‌کند و می‌افزاید: با پیگیری‌هایی که صورت گرفت برخی از این مشکلات برطرف شده، اما هنوز عمده معابر و خیابان‌های روستاها و شهرک‌هایی همانند ریحانشهر و باب تنگل اجرا و تکمیل نشده است.

وی با اشاره به تلاش‌های صورت گرفته برای تکمیل این معابر از محل اعتبارات ستاد بازسازی می‌گوید: دولت باید زیرساخت‌هایی همانند خدمات آب و برق و اجرای معابر و کوچه‌ها را از محل اعتبارات بازسازی مناطق زلزله زده فراهم و تکمیل می‌کرد، اما متأسفانه این کار توسط دولت انجام نشده است. امیری تصریح می‌کند: در حال حاضر اجرای معابر و کوچه‌های این مناطق بر عهده شهرداری‌ها و دهیاری‌ها گذاشته شده اما به دلیل این که شهرداری‌ها و دهیاری‌های این مناطق کوچک هستند و درآمد چندانی ندارند نمی‌توانند این کار را انجام دهند. نماینده مردم شهرستان‌های زرند و کوهبنان درباره مشکلات معابر شهرک امام حسن(ع) ریحانشهر می‌افزاید: به دلیل این که خانه‌های این شهرک در زمینی ناهموار ساخته شده و در طراحی شهرک راه‌های گذر آب و فاضلاب پیش‌بینی نشده است مردم شاهد آب‌گرفتگی معابر و خانه‌هایشان هستند.

در حالی بیش از 600 نفر از مردم ساکن در شهرک امام حسن(ع) ریحانشهر زرند به دلیل اختلاف‌نظرهایی که از ابتدا بر سر محل احداث این شهرک وجود داشته از برخی خدمات زیربنایی محروم و خانه‌های آنها در زمینی ناهموار احداث شده است ، مسوولان سازمان بنیاد مسکن استان کرمان و شهرداری ریحانشهر یکدیگر را مقصر این وضعیت و مسوولان رسیدگی به آن می‌دانند. از یکسو علیرضا محمدجعفری، معاون بازسازی و مسکن روستایی سازمان بنیاد مسکن استان کرمان می‌گوید: این سازمان فقط بر روند رعایت نکات فنی مقاوم‌سازی در احداث منازل نظارت داشته و هیچ‌گونه مسوولیتی برای نظارت بر محل احداث این خانه‌ها ندارد و از سوی دیگر رسول تولایی شهردار ریحانشهر این اظهارنظر مسوولان بنیاد مسکن را ناشی از عدم آگاهی آنها می‌داند و شهرک امام حسن(ع) را شهرکی می‌داند که توسط ستاد بازسازی بنیاد مسکن به وجود آمده و به شهرداری ریحانشهر تحمیل شده است. وی با اشاره به این‌که این شهرک را شهرداری به وجود نیاورده که اکنون وظیفه داشته باشد کوچه‌ها و خیابان‌های آن را تسطیح و آسفالت کند، می‌گوید: چون این شهرک به شهرداری ریحانشهر تحمیل شده، خود دولت می‌بایست یک بودجه مستقل به این شهرک اختصاص دهد اما متأسفانه این کار انجام نشده است. وی می‌افزاید: مسوولان باید همان طور که برای احداث خانه‌های مردم تسهیلات بانکی در نظر گرفتند، برای ایجاد کوچه‌ها، معابر، فضای سبز و مکان‌های تفریحی و دیگر خدمات شهری و روستایی بودجه‌ای در نظر می‌گرفتند.

حکمت قاسم خانی ‌/‌ جام‌جم کرمان