آمایش سرزمین آسایش سرزمین

به همین دلیل بلندترین دیوارها هم برای حفاظت از آن کوتاه به نظر می‌رسد. امروز حفظ طبیعت ایران درایت و هوشمندی ایرانی را در بوته آزمایش قرار داده است. وجود برنامه توسعه براساس اصول پایداری طبیعت حرف تازه‌ای نیست، تازه آن است که گام‌های لاک‌پشتی آمایش سرزمین به عنوان مرجع و نقشه راه توسعه، رنگ و لعاب اولویتش را می‌زداید. امروز نگرانی دنیا برای نبود دسترسی به دست ساخته‌های انسان‌ها نیست، بلکه از نابودی چیزهایی است که در به وجود آوردن آنها هیچ هنری به خرج نداده است. به‌‌رغم این از اولین جرقه‌های آمایش سرزمین در سال 1354 تا کنون 36 سال می‌گذرد اما هنوز اتفاق مهمی روی نداده است.

محدودیت‌های منابع پایه طبیعی، شرایط حاکم بر اقلیم‌ها، نسبت رشد فزاینده جمعیت و مصرف و منابع مالی قابل پیش‌بینی و در اختیار، اهداف توسعه در سند چشم‌انداز 20ساله را نیازمند یک برنامه استراتژیک منطبق با توانمندی‌ها و تنگناهای سرزمین کرده است، اما باز فریاد طبیعت بی‌ثمر است. اگر قرار باشد، همچون سال 1389 بیش از 19 هزار هکتار عرصه طبیعی تصرف و پس از تخریب خلع ید شود یا قطع غیرقانونی درختان جنگلی 38 درصد افزایش داشته باشد و بیش از 44 هزار هکتار جنگل و مرتعش دچار آتش‌سوزی شود، آنگاه وضعیت به گونه‌ای پیش خواهد رفت که برازنده ایران و ایرانی نیست. سوال این است اگر با کوچک‌ترین توجه به حفاظت جنگل و مرتع می‌توانیم همچون شش ماهه اول سال 1390 نسبت به شش ماهه اول سال 1389 آتش‌سوزی را 53 درصد و خلع ید اراضی تصرفی را 27 درصد کاهش دهیم، چرا باید تعلل در تقویت سیستم‌های حفاظتی داشته باشیم و اگر در صورت ادامه تعلل‌ها، کماکان همچون شش ماهه اول سال جاری نسبت به شش ماهه اول سال گذشته، قطع غیرمجاز درختان جنگلی 38 درصد و وجود دام مازاد در مراتع 17 درصد و ایجاد کوره زغال 17 درصد و کشف چوب قاچاق 186 درصد افزایش یافت، آن موقع چرا باید چند جنگلبان صادق و مظلوم را سیبل کنیم؟ منابع طبیعی 135 میلیون هکتاری ایران فقط بخشی از ایران نیست، بلکه رکن ایران است، باکی از تحریم‌ها ندارد و محکم‌ترین پشتوانه اهداف رشد و توسعه کشور است از این رو سزاوار است در اولویت قرار گیرد، نفت به عنوان یک منبع خدادادی نه تنها یک کالای پول‌آور بلکه سکوی پرتاب کشور به سوی اهداف بلندمدت و پایدار است، اما روزی به پایان خواهد رسید. امروز نفت به عنوان طلای سیاه می‌تواند ما را در بزرگراه رسیدن به طلای سبز به حرکت درآورد. طلای سیاه قابل تجدید نیست، ولی طلای سبز تجدیدپذیر است. آینده محتاج امنیت اکولوژیک است، امنیت اکولوژیک باید در فضای زمینی و هوایی هر کشور به ثبات برسد.

بهره‌برداری از زمین براساس حدس و گمان و سلیقه‌های فردی ویرانگری محض است. اگر برای ذات زمین و طبیعت عدالتی وجود دارد چیزی جز آمایش سرزمین نیست، رسیدن خبر تشکیل شورای آمایش سرزمین به استناد ماده 182 قانون برنامه پنجساله پنجم جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و موافقت هیات‌وزیران هرچند دیر، ولی دلگرم‌کننده است، امیدواریم این شورا بتواند بدون فرصت‌سوزی، تدوین، تصویب و نظارت بر استقرار نظام یکپارچه برنامه‌ریزی و مدیریت توسعه سرزمینی و تنظیم روابط ارکان اصلی آن، بررسی و تصویب برنامه‌ها و طرح‌های توسعه سرزمینی در سطوح ملی، منطقه‌ای و استانی، هماهنگی و نظارت مستمر بر تهیه و اجرای برنامه‌ها و طرح‌های توسعه سرزمینی را پیش گیرد و عوامل تخریب منابع طبیعی را بخشکاند.