خوشامد گفتن به حاجی

دلمان بهانه می‌گیرد و وقتی این روزها بازگشت «حاجی»‌ها از سرزمین‌ وحی را نظاره می‌کنیم و پارچه‌نوشته‌ها بر این بازگشت گواهی می‌دهند.

ما از دوران کودکی با این پارچه‌نوشته که هر روز شکل و شمایل آن درحال تغییر است، خو گرفته‌ایم.

گویی همین پلاکارد و بنرها امروزه در جامعه ما به شکل یک سنت و فرهنگ خودنمایی می‌کند و در دورترین روستاها هم برای خود جای پایی دارند.

شاید در فکر و مخیله برخی، این نشانه به شکلی تکریم و احترام از زائری است که به وطن بازمی‌گردد، تلقی می‌شود، هر چه باشد جامعه ما امروز به این موضوع تن داده و مورد پذیرش قرار داده است، بالاخره باید به آداب و رسوم جاری احترام گذاشت و آن را پذیرفت، البته تا آنجا که برای جامعه و مردمان آن امری مطلوب تلقی شود و مورد پسند عرف مردم باشد.

این روزها که کاروان‌های حاجی‌ها از سرزمین وحی به میهن بازمی‌‌‌گردند، این نوشته‌‌ها در هر کوی و برزن، در هر شهر و روستا به چشم می‌خورد و گاهی هم وجودشان آنچنان از حد و اندازه معمول فراتر است که موجب آزردگی‌خاطر می‌شود؛ پارچه‌نوشته‌هایی که خارج از عرف متداول بر در و دیوار آویخته می‌شود و گاهی علاوه بر ایجاد مزاحمت برای دیگران و زشت جلوه دادن مبلمان شهری و چشم‌‌انداز آن، اسراف و تبذیر و علاوه بر آن موجب چشم‌ و ‌هم‌چشمی می‌شود.

زائر از هر سفری که بازگشته باشد محترم است و دیدار با او در فرهنگ دینی ما دارای اجر و پاداش است؛ اما اطرافیان، دوستان و خویشان زائر از مسائلی که جنبه افراط‌وتفریط دارند باید برحذر باشند و دچار لغزش و اشتباه نشوند.

زیارت آدابی دارد و بازگشت از زیارتگاه موجب پاکی و صفای روح می‌شود و گاه هم دور شدن از منیت و خودخواهی را به دنبال دارد، بازگشت زائر از کربلا و مکه و مدینه وارستگی او را به همراه دارد که جای هیچ شک و شبهه‌‌ای در آن نیست، اما برخی فعل و انفعال‌ها شاید همخوان با روح زیارت نباشد.

باید به جای اسراف و تبذیر به فکر مردم محروم جامعه بود؛ به فکر آنان که با فقر و تنگدستی دست و پنجه نرم می‌کنند، به فکر آنان که برای تحصیل فرزندان خود دچار مشکل مالی می‌شوند، به فکر جوانانی که به خاطر همین فقر تن به ازدواج نمی‌دهند.

حاجی‌هایی که از سفر حج بازمی‌گردند و خانواده و دوستان آنان به جای نوشتن پلاکاردهای طویل و عریض و به جای بسنده کردن به یک پلاکارد و نوشتن چند پارچه‌نوشته، دقت کنند و به خاطر رضای حضرت حق تعالی هزینه آن را صرف امور خیریه کنند، شاید دلی شاد و گره‌ای از کار کسی باز شود. باید رضایت حق تعالی را جلب کرد.

برایم جالب بود که وقتی توفیق زیارت جوان حاجی را یافتم، اجازه نداده بود که هیچ نوشته‌ای را برای او تدارک ببینند و پارچه‌نوشته‌ای را بر سر در منزل او نصب کنند، همان کلاهی که بر سر او بود، نشان ظاهری حج او بود.

محمد خامه‌یار - جام‌جم