به طور کلی دررفتگیهای مادرزادی لگن بر اثر چه مشکلاتی ایجاد میشود؟
هنگامی که جنین در حال تشکیل حفره استابولوم ـ قسمتی از استخوان که با نزدیک شدن به سر استخوان ران، مفصل ران را درست میکند ـ است بر اثر بد قرار گرفتن در رحم دچار این مشکل میشود. در واقع همانطور که از عنوان این بیماری برمیآید کودک از بدو تولد و به صورت مادرزادی دچار این مشکل میشود.
عوارض این مشکل در بزرگسالی چه خواهد بود؟
لنگیدن اولین علامت این مشکل است و در ادامه وجود درد در ناحیه مفصل لگن و عدم توانایی انجام کارهای معمولی در این افراد دیده میشود. در این افراد شکل ظاهری دررفتگی لگن کاملا مشهود است و با معاینات پزشک تشخیص داده میشود. حتی در بزرگسالی هم شکل «پا چمبری» در بیمارانی که بموقع درمان نشدهاند کاملا مشخص و قابل شناسایی است. اگر این معضل در کودکان شناسایی نشود و درمان به سنین بالاتر موکول شود، پروسه درمان دشوارتر خواهد بود. در هر حال با متدهای نوین جراحی، حل این مشکل امکانپذیر خواهد بود.
آنطور که در خبرها آمده، امکان تشخیص دررفتگیهای مادرزادی لگن در ساعات اولیه تولد ممکن است، اما این تشخیص چگونه صورت میگیرد؟ و تشخیص بموقع چه مزایایی در پی دارد؟
تشخیص زودرس، درمان اولیه را ممکن میسازد و با کمک آن بخش بسیار زیادی از این بیماران بدون جراحی بهبود مییابند، در واقع باید گفت تشخیص بموقع دررفتگیهای لگن در ساعات اولیه تولد نوزاد راه را بر درمانهای سخت بعدی میبندد.
آیا این افراد پس از تشخیص کاملا درمان میشوند و در بزرگسالی با عوارض این مشکل مادرزادی مواجه نخواهند بود؟ روشهای درمانی در نوزادان کدامند و چه تفاوتی با درمانهای افرادی که در بزرگسالی اقدام به درمان میکنند وجود دارد؟
این مشکل براحتی و با معاینه کلینیکی یا سونوگرافی نوزاد امکانپذیر است. در نهایت با به کارگیری درمانهای غیرجراحی یا جراحیهای سبک، پس از تشخیص اولیه، بیمار به سرانجام خوبی میرسد و در سنین بزرگسالی با مشکل مواجه نخواهد شد. در نوزادان از بستن کمربند خاص تا گذاردن کهنه برای باز کردن پا به طرف خارج رانها یا حتی گچ گرفتن انجام عمل را کاهش میدهند. به طور کلی باید گفت اگر این مشکل بموقع تشخیص داده شود و درمان مناسب برای فرد مبتلا انجام شود، بهبود قطعی خواهد بود.
برای افرادی که پس از توقف رشد برای معالجه و اصلاح مشکلات، اقدام میکنند، امکان درمان وجود دارد؟ چه درمانهایی برای آنها پیشنهاد میشود؟
پس از بلوغ در بزرگسالان درمان علامتی است، یعنی اگر بیمار علامتی ندارد نباید جراحی شود، ولی اگر علائم مهمی مثلا درد دارد، عمل جراحی میتواند مفید باشد.
برای پیشگیری از دررفتگیهای مادرزادی لگن چه روشهایی را پیشنهاد میکنید؟ آیا از نظر شما به عنوان متخصص ارتوپد نوع زایمان هم در بروز چنین مشکلی میتواند دخیل باشد؟
برای پیشگیری این مشکل تاکنون علم به جایی نرسیده است و در واقع امکان اینکه در شکم مادر، دررفتگی لگن جنین اصلاح شود وجود ندارد. در ضمن باید گفت دررفتگی در دوران جنینی اتفاق افتاده است، بنابراین نوع زایمان تاثیری در آن ندارد.
در صورتی که در بیمارستان محل تولد نوزاد، متخصصی برای تشخیص این مشکل وجود نداشته باشد والدین برای اطمینان از سلامت کودکان در چه زمان و به چه پزشکی میتوانند مراجعه کنند؟
این بیماری در نوزادان دختر و بیشتر در خانوادهای اتفاق میافتد که قبلا نظیر این حالت را داشتهاند؛ پس به محض وجود احتمال بروز این مشکل، باید به پزشک کودکان یا ارتوپد مراجعه شود.
نوزادانی که در همان روزهای اولیه تحت درمان قرار میگیرند، چه مراقبتهای ویژهای لازم دارند؟ آیا این نوزادان در زمان مشابه با نوزادان سالم راه میافتند؟
برای مراقبت از این نوزادان معمولا استفاده از کمربند یا وسیله نگهدار توصیه میشود. خوشبختانه باید گفت که این نوزادان در زمان مشابه با نوزادان سالم راه میافتند و در نحوه راه رفتن هم هیچ تفاوتی با دیگران ندارند.
بهاره صفوی / گروه دانش
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم