رفتار دوگانه اوباما با مساله فلسطین

به عبارت دیگر، بهار عربی مواضع کشورهای عرب در قبال سیاست‌های آمریکا بویژه در حمایت از رژیم صهیونیستی را تعیین می‌کند. تسخیر سفارت اسرائیل در قاهره از سوی جوانان انقلابی مصر و اظهارات عصام شرف، نخست‌وزیر مصر مبنی بر این که توافقنامه کمپ دیوید دارای قداست نبوده و قابل تغییر است و پیش از آن موضعگیری ترکیه در قبال اسرائیل، مواضع جدید کشورهای اسلامی را نشان می‌دهد که باید دنبال شود.

سخنان اوباما نشان داد دولت آمریکا از وقایع جدیدی که در منطقه اتفاق افتاده، بی‌خبر است و با وجود اعلام حمایت از انقلاب‌های عربی در برخی جنبه‌های آن، قصد دارد تغییرات به وجود آمده در جوامع عربی را در جهت منافع خود به کار گیرد؛ اما آنچه در سیاست آمریکا مورد غفلت قرار گرفته این حقیقت است که مساله فلسطین در اولویت اهداف جوانان عربی و احزاب و گروه‌های سیاسی معترض در کشورهای عربی قرار دارد.

نظام‌های سابق به دلیل فساد، استبداد و سرکوب ملت‌های خود، جوامع را به شکست و پذیرش ذلت در برابر رژیم صهیونیستی و غرب رهنمون می‌ساختند، اما اکنون تغییر برای ایجاد دموکراسی و توزیع ثروت به صورت عادلانه و صحیح، به کشورهای عربی این فرصت را می‌دهد تا در برابر ضعف و خمودگی موجود در جوامع عربی که در دهه‌های گذشته همواره در برابر رژیم صهیونیستی تسلیم می‌شدند و از خود ضعف نشان می‌دادند، ایستادگی کنند.

منطق گروه‌ها و احزابی که به دنبال تغییر هستند، رهایی از نظام‌های گذشته و بازگرداندن جایگاه و احترام کشورهای عربی و حضور اعراب در مجامع بین‌المللی است. سوالی که اکنون مطرح می‌شود این است که چه کسی موضعگیری کشورهای عربی را در قبال سیاست‌های غربی که کرامت و ارزش اعراب را نادیده می‌گیرد و به موضوع فلسطین به عنوان سنگ بنای کرامت اعراب بی‌توجه است، تعیین می‌کند؟

آیا سران کشورهای عربی یا رهبران جنبش‌های موسوم به بهار عربی یا هر دوی اینها باهم بر رهبران تشکیلات خودگردان فلسطین از فرصت بهار عربی و انقلاب‌های موجود در کشورهای منطقه استفاده نمودند و طرح دیپلماسی خود را درخصوص به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطینی مطرح کردند؟ اما اوباما و اسرائیل فرصت مذکور را از بین بردند و به همین خاطر باید انتظار تحولات جدیدی را داشت.

جوانان عرب در برابر سیاست‌های آمریکا نسبت به دولت فلسطینی و حمایت اوباما از انقلاب‌های عربی دچار تناقض شده‌اند و این حمایت از انقلاب‌ها و خیزش‌های عرب با حمایت و پشتیبانی آمریکا از دولت نژادپرست اسرائیل و عقبگرد از وعده‌های خود درخصوص تاسیس دولت فلسطینی با یکدیگر سازگاری ندارد و تناقضی آشکار را نشان می‌دهد.

همین‌طور وعده‌های دولت آمریکا مبنی بر ایجاد حکومت مستقل فلسطینی از زمان جورج بوش (سال 2007)‌ و سپس اوباما (که سال گذشته در سخنرانی‌اش اظهار امیدواری کرد دولت فلسطینی در زمره کشورهای عضو سازمان ملل متحد قرار گیرد)‌ و نیز وعده‌های آمریکا در زمینه توقف شهرک‌سازی اسرائیل با رفتار بعدی آمریکا در حمایت از اسرائیل تناقض دارد.

از دیگر واقعیت‌هایی که اوباما به آن توجهی ندارد، این است که نظرسنجی‌های آمریکایی و غربی نشان می‌دهد اکثریت مردم در کشورهای عربی تمایلی ندارند دولت‌های افراط‌گرا و تندرو جایگزین حکومت‌های گذشته شوند؛ البته همین اکثریت مخالف به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان کشوری یهودی نیز هستند.

همچنین بیشتر مردم در کشورهای عربی، هدف دخالت آمریکا در منطقه به بهانه حمایت از بهار عربی را مانع دستیابی به صلح و امنیت در خاورمیانه و حل موضوع فلسطین می‌دانند و از این‌رو در مقاصد واشنگتن مبنی بر حمایت از دموکراسی و حکومت‌های دموکراتیک در منطقه تردید دارند.

روزنامه الحیات / مترجم: محمدجواد گودینی