زیرگذر شهری، دریاچه کیو را خشک کرد

این دریاچه زیبا که در سال‌های اخیر به دلیل بروز خشکسالی‌ و کاهش نزولات جوی،‌ بارها تا مرز خشک‌شدن پیش رفته و برگشته بود، به دلیل احداث یک زیرگذر در سال 88 به طور کامل خشک شد. اوایل سال 88 در فاصله 150 متری این دریاچه، عملیاتی آغاز شد که از همان ابتدا با نداشتن گزارش ارزیابی زیست‌محیطی تولد یک بحران را نوید می‌داد. عملیاتی که مربوط به احداث یک زیرگذر بود و به گفته مدیرکل سازمان حفاظت محیط‌زیست استان لرستان درخواست ارزیابی نداشت و هیچ مطالعه‌ای در این زمینه انجام نگرفته و مجوز زیست‌محیطی نیز صادر نشده بود. با این که سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌دانست که این طرح گزارش ارزیابی ندارد، اما مخالفتی نکرد چرا که معتقد بود این پروژه یک کار درون‌شهری است و مشمول ارزیابی‌های زیست‌محیطی نمی‌شود. این نوع تفکر محیط‌زیست نیز به مصنوعی بودن دریاچه برمی‌گردد که به گفته آنها، خدماتش به مسوولان شهری مربوط می‌شود.

به گفته کارشناسان، پروژه میدان کیو به علت متلاشی کردن بافت‌های آهکی متخلخل آبرسان، کارکرد میلیون‌ها سال تلاش طبیعت را با یک تصمیم کاملا عجولانه نابود کرد و اکنون با گذشت 2 سال از افتتاح این پروژه، خرم‌آبادی‌ها شاهد و ناظر دریاچه‌ای خاموش یا بهتر بگوییم زمین خشک و هستند که میزبان هیچ پرنده‌ای نیست. حالا دیگر باید خرم‌آباد را بدون کیو تصور کرد.

در حال حاضر اگرچه برخی مسوولان خشکی زودهنگام آب دریاچه را ناشی از کاهش نزولات جوی و خشکسالی عنوان می‌کنند، اما کارشناسان و برخی دیگر از مسوولان همچ نان بر عقیده خود استوارند و اجرای پروژه زیرگذر میدان 22 بهمن و به تبع آن مسدود شدن رگه‌های آب مربوط به چشمه مخملکوه (چشمه تامین‌کننده آب دریاچه) را علت وقوع این اتفاق ناگوار می‌دانند. نایب‌رئیس شورای اسلامی خرم‌آباد از جمله این افراد است که در این خصوص به جام‌جم می‌گوید: خشک‌شدن دریاچه و فروکش کردن مستمر آب این پهنه آبی ناشی از اجرای کارشناسی نشده این طرح است. مراد کرمی مسدود شدن مسیر انتقال آب از سفره‌های زیرزمینی به دریاچه به دلیل اجرای طرح زیرگذر را عامل اصلی خشک‌شدن زودهنگام دریاچه عنوان می‌کند و می‌افزاید: این طرح از ابتدا در قالب روگذر، مطالعه و ارائه شد، اما به یکباره تغییر جهت داد و بدون مطالعه و کار کارشناسی به زیرگذر تبدیل شد! پس از اجرای پروژه زیرگذر میدان 22بهمن مسیر رگه‌های آب مربوط به سرچشمه مخملکوه برای همیشه مسدود شد و همین امر باعث خشک‌شدن زودتر از موعد دریاچه شده است.

حیدر شیدی، شهردار خرم‌آباد نیز با بیان این‌که هم‌اکنون سعی در جلوگیری از خشک‌شدن و از دست رفتن همیشگی این دریاچه زیبا و جاذبه توریستی استان داریم، می‌گوید: به این منظور و برای نجات دریاچه طرح‌هایی از جمله حفر چاه را در این منطقه به دیگر مسوولان ارائه کرده‌ایم که در صورت موافقت و همکاری امور آب استان، کیو در تمام فصول سال آب خواهد داشت و از خشک‌شدن آن جلوگیری می‌شود.

اما مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای استان لرستان از جمله مسوولانی است که خشکسالی را دلیل خشکی دریاچه می‌داند. او در این خصوص به جام‌جم می‌گوید: دریاچه کیو یک دریاچه فصلی است که آب آن از یک چشمه فصلی و از طریق ذوب برف و باران تامین می‌شود.

مظفر زیودار با اشاره به روند خشکسالی در سال‌های اخیر و فصلی بودن دریاچه می‌افزاید: این دریاچه تنها در سال‌های 72و73 و آن هم به علت بارش برف و باران در تمام طول سال آب داشته و خشک نشده، اما با توجه به این‌که حوضه آبگیر و حجم آبخوان آن وسیع نیست به طور معمول در برخی ماه‌های سال از جمله مهر، آبان، آذر و دی فاقد آب بوده و خشک می‌شود و از دی تا اردیبهشت با وجود کاهش بارندگی، آبدهی آن روند افزایشی پیدا می‌کند. البته با قطع بارندگی‌ها و کاهش تغذیه آبخوان از اردیبهشت به بعد آبدهی این سراب، سیر نزولی پیدا کرده و در آبان به کمترین مقدار خود می‌رسد. کارشناس منابع آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای استان لرستان نیز در این رابطه می‌گوید: شروع آبدهی چشمه فصلی دریاچه کیو در بین ماه‌های دی تا اسفند است که در فصل بهار به حداکثر آبدهی می‌رسد و در فصل تابستان به تدریج کاهش می‌یابد. سیدعبدالوهاب شماسی می‌افزاید: هرچه میزان بارندگی بیشتر باشد میزان و زمان آبدهی و به نوعی طول عمر سالانه این چشمه نیز بیشتر و زمان خشکیدگی آن کمتر خواهد بود.

فاطمه عزیزپوریان / جام‌جم خرم‌آباد