طبیعت‌گردی و توسعه پایدار

طبیعت‌گردی سفری است به مناطق طبیعی نسبتا بکر و دست نخورده با هدف مطالعه، تحسین و لذت بردن از مناظر، جانوران، گیاهان وحشی منطقه و هرگونه آثار فرهنگی (گذشته و معاصر) که در آن مناطق یافت می‌شود. طبیعت‌گرد همیشه به دنبال راهی است تا مرز میان روابط متقابل پذیرفته شده و غیرقابل پذیرش انسان و حیات وحش را کنار بزند.

میل به بقا و حفظ زندگی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین خواست‌های انسانی است. تبعیت از الگوهای غیر همگون و کپی‌برداری شده و در نظر نگرفتن بقای اکوسیستم خطری جدی برای منابع طبیعی و کره زمین محسوب می‌شود.

همیشه میل به بقا یک ارزش فردی و در نهایت یک ارزش اجتماعی محسوب می‌شود، اما نکته ظریف اینجاست که بقای اکوسیستم دارای ارزش بیشتری است.

در برنامه‌ریزی‌های گردشگری نباید توسعه اقتصادی نسبت به ارزش‌های محیط‌زیست ارجحیت پیدا کند، چرا که در چنین حالتی جامعه نمی‌تواند تداوم و پایداری خود را برای دراز مدت حفظ کند.

همکاری بخش‌های گردشگری خصوصی و دولتی زمینه مناسبی را برای حفظ محیط‌زیست، به صورت متعهدانه و مسوولانه فراهم می کند.

برای یک گردشگری پایدار باید راهکارهایی برای گردشگران تدوین کرد. هر یک از این دستورالعمل‌ها باید حاوی سیاست و برنامه‌ریزی حفظ منابع طبیعی، توسعه فرهنگ، حفاظت محیط‌زیست، تجارت، پژوهش، آموزش و آگاهی عمومی‌ باشد.

شاید راهکارهای اجرای گردشگری پایدار در جوامع دیگر، مدل مناسبی برای نمونه‌های آزمایشی و تعمیم آن باشد. لارمن و گرجرسن (1994) با بررسی و مطالعه 2 عامل سیاست گردشگری و مشارکت افراد بومی‌ در صنعت گردشگری دریافتند که در سیاستگذاری گردشگری طبیعی پایدار باید به 3 مساله مهم توجه کردند.

1‌‌ـ‌‌ حمایت ملی و برنامه‌ریزی پیشرفته

2‌‌ـ‌ قیمت گذاری مناسب و سیاستگذاری مناسب گردشگری

3‌‌ـ‌‌ مشارکت بومیان در بخش گردشگری و درآمد حاصل از آن

از نمونه‌های خلاف این کار می توان به کشیدن جاده در مناطق بکر، جنگل‌ها، صعودهای پرجمعیت و نمایشی به ارتفاعات، قلل، مکان‌های طبیعی و برهم زدن آرامش فضای زندگی مردم بومی‌ مانند روستاییان یا عشایر اشاره کرد.

نکته حائز اهمیت این است که گردشگری پایدار و طبیعت‌گردی، یک بازار نیست که با مدل‌های صنعتی به آن نگاه کنیم، بلکه یک جریان مستمر و مداوم با رویکرد حفظ و بقای اکوسیستم است.

رابطه میان گردشگری گسترده و مناطق بومی‌نباید رابطه غالب و مغلوب باشد.

تقسیم عادلانه منافع (اشتغال و هزینه‌ها)

توجه به مناطق مسکونی و صنایع بومی

جریان دادن و گردش درصد بیشتری از درآمدها در مناطق محلی

ایجاد فرصت‌های بیشتر برای مشارکت افراد کارآمد بومی در بخش گردشگری

عدم افزایش تعداد گردشگران نسبت به افراد بومی

دوری از افراط و تفریط و رعایت و ترویج اعتدال

ورود انواع مطلوب‌تر بازدید کننده به هر منطقه

توسعه اقتصادی چند بعدی به منظور جلوگیری از وابستگی به یک بخش

همکاری بخش‌های مختلف اقتصادی و پشتیبانی از یکدیگر

ارتقای سطح درآمدها از لحاظ اندازه و ابعاد وگردش پول درون جامعه

ایجاد مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی بیشتر