مناره باغ قوشخانه

‌در منتهی‌الیه شمالی محله جوباره اصفهان و در محله‌ای که روزگاری خارج شهر بوده و امروز جزو اصفهان محسوب می‌شود و داخل شهر است، مناره‌ باغ قوشخانه که آن را مناره‌ طوقچی و نیز مناره‌ علی ابن سهل هم می‌نامند، قرار دارد؛ مناره‌ای با ارتفاع حدود 38 متر. در حال حاضر مناره‌ در کنار مسجدی به نام صاحب الزمان(عج) قرار گرفته که به گفته خادم مسجد این بنا مربوط به دوره سلجوقی و قرون سه و چهار هجری است.

وجه تسمیه این مناره‌ به باغ قوشخانه به این دلیل است که در زمان سلطنت شاه عباس کبیر در مجاورت این مناره‌ باغ وسیعی که دارای قصر زیبایی بوده احداث می‌شود؛ در آن باغ، بازها و قوش‌های شکاری نگهداری می‌شدند و چون اولین منزل نزدیک به شهر بوده، مراسم استقبال رسمی از مهمانان پادشاه در آن محل انجام می‌شده است. در گذشته برج‌های مختلفی برای نگهداری کبوتر و قوش‌های تربیت شده در شهرهای مختلف ساخته می‌شد که این مناره‌ هم یکی از آنهاست.

در آن روزگار قوش‌های تربیت شده به دو منظور به کار می‌رفتند:

1ـ ارسال اخبار و نامه‌ها

2 ـ شکار کبوتران نامه‌بر که از سوی دشمن فرستاده می‌شدند.

مولف کتاب مرآت البلدان ناصری از باغ قوشخانه و مسجدی که مقابل سردر آن واقع شده بود به شرح زیر یاد کرده است: «در بیرون دروازه طوقچی اصفهان، خیابانی است معروف به چهار باغ که نادراً درخت در این خیابان دیده می‌شود. در وسط خیابان حوضی است و در یک طرف خیابان محاذی این حوض، سردر باغ معروف به باغ قوشخانه است که از چند گاه قبل الی الان حکام دارالسلطنه اصفهان هر وقت از جانب اقدس همایون شاهنشاهی به خلعتی نائل و سرافراز می‌شوند؛ آن خلعت را با تشریفات معموله در باغ قوشخانه زیب پیکر اعتبار خود می‌سازند. در وسط باغ قوشخانه عمارتی عالی ساخته شده است. محاذی حوض مزبور مقابل سردر باغ قوشخانه مسجد قدیمی است که عمده بنا و عمارت آن باقی و از ابنیه عالیه و مساجد معتبره بوده است. در وقت بیرون آمدن از دروازه طوقچی در ابتدای این خیابان که معروف به چهار باغ است در دو طرف چپ و راست نزدیک دروازه، دوشیر سنگی نصب است.»