هشدار درباره کپسول‌های گیاهی ترک اعتیاد

هنوز پژوهش جامعی در ابعاد کشوری وجود ندارد که دقیقا ثابت کند محتویات کپسول‌های گیاهی ارسالی از خارج کشور و البته کپسول‌های گیاهی که در عطاری‌ها فروخته می‌شود دقیقا چیست، اما به هر حال هیچ یک از کارشناسان اعتیاد این کپسول‌ها را کاملا تایید نمی‌کنند و حتی در برخی موارد با بررسی‌های محدود بعضی از این کپسول‌ها مشخص شده که این کپسول‌ها حاوی مواد مخدر یا انواعی از گیاهان هستند که تاثیرشان در ترک اعتیاد اثبات نشده است. محمدرضا فیاض‌نوری، مسوول کلینیک درمان نگهدارنده در مرکز ملی مطالعات اعتیاد یکی از آن کارشناس‌هایی است که پا را از هشدار‌های عادی فراتر گذاشته است و حتی ماهیت گیاهی این کپسول‌ها را هم تایید نمی‌کند.

«گیاه تنها ماده‌ای است که در این کپسول‌ها پیدا نمی‌شود!» این تعریف فیاض نوری از محتوای کپسول‌های بی نام و نشان گیاهی ترک اعتیاد است. وی تاکید می‌کند: در این داروها که به اسم داروی گیاهی تبلیغ می‌شود گیاه تنها ماده‌ای بود که پیدا نمی‌شد؛ این کپسول‌ها‌ی 700تومانی حاصل ترکیب چند داروی شیمیایی مختلف و حتی حاوی مواد مخدر بود که منجر به وابستگی فرد به آن می‌شد.

او درباره آثار مصرف این داروهای تقلبی، می‌گوید: مواد خواب‌آور محتوی این داروها منجر به تشنج، کما و کاهش هوشیاری فرد می‌شود و مواد ضد اسهال درون آن منجر به بیماری‌های گوارشی طولانی مدت برای فرد می‌گردد. همچنین مواد روانگردان محتوی آن منجر به مشکلات خلقی، روحی، روانی و حتی فراموشی در شخص معتاد می‌شود.به گفته این کارشناس، ماده مخدر درون این قرص‌ها جایگزین مصرف مستقیم مواد مخدر می‌شود و فرد در حالی که نمی‌داند چه چیزی مصرف می‌کند، دچار عوارض بیشتری می‌شود.

وی در گفت‌وگو با ایسنا توضیح می‌دهد: روش‌ درمان هر فرد به نوع مواد مصرفی و طول مدتی که درگیر مصرف شده بستگی دارد؛ در کشور ما اغلب افراد، مصرف‌کننده مواد مخدر سنتی هستند. به همین دلیل استفاده از شربت تریاک، به عنوان درمان نگهدارنده در حال تحقیق و بررسی است و پروتکل و روش‌های درمانی تهیه شده در اختیار دانشگاه‌ها قرار گرفته است.نوری ضمن بیان این‌که روش‌های درمانی محدود است با اشاره به علاقه‌ مردم به درمان بدون برگشت و به‌درد اظهار می‌کند: ماهیت بیماری اعتیاد درمان طولانی‌مدت آن است، اما افراد سودجو با تبلیغ درمان‌های معجزه‌آسای سریع و برگشت‌ناپذیر صرفا عوامفریبی می‌کنند.

هیچ‌کس نمی‌تواند مدعی شود که شب خوابیده و صبح که از خواب بیدار شده، خمار بوده است و دلش می‌خواسته مواد مخدر مصرف کند. اعتیاد، پنهان و موزیانه و تدریجی ظاهر می‌شود که در این صورت چطور ممکن است ترک آن ناگهانی و سریع اتفاق بیفتد؟! این نکته‌ای است که فیاض نوری هم بر آن تاکید می‌کند: هیچ راه سریع و تضمینی وجود ندارد، زیرا عواملی که اعتیاد را در فرد ایجاد می‌کند متعدد است و از بین بردن آن هم نیاز به درمان‌های مختلف دارد.وی می‌افزاید: درمان‌هایی که فقط به جسم یا به ذهن توجه می‌کند ناقص است، شاید در دوره‌ای به بیمار کمک کند اما بیمار در درمان آن ثابت نمی‌ماند.

یکی از دلایل توسل معتادان به روش‌های عجیب و غریب ترک اعتیاد این است که بیشتر آنها در پرونده ترک‌های مکررشان مراجعه به برخی مراکز رسمی ترک اعتیاد را هم داشته‌اند که البته درمانشان در آنها بی‌نتیجه مانده است، چرا که این مراکز پروتکل‌های درمانی را در این حوزه اجرا نمی‌کنند یا بنا به صلاحدید خود بخش‌هایی از آنها را نادیده می‌گیرند.

مسوول کلینیک درمان نگهدارنده در مرکز ملی مطالعات اعتیاد می‌گوید: روش‌های استاندارد درمان اعتیاد در برخی مراکز درمانی یا به صورت صحیح یا اصلا پیاده نمی‌شود.

او از کمبود حمایت‌های لازم از مراکز خصوصی درمان اعتیاد ابراز تاسف می‌کند: درمان افراد وابسته به مواد مخدر به عهده مراکز خصوصی ذی‌ربط سازمان بهزیستی و دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور است.

مراکز خصوصی درمان، بازوهای اجرایی ستاد مبارزه با مواد مخدر هستند و قسمتی از بودجه‌هایی که برای درمان در نظر گرفته می‌شود، بهتر است برای بهبود وضعیت کلینیک‌ها بخصوص کلینیک‌های خصوصی باشد، اما متاسفانه هیچ حمایت لازمی از این مراکز درمانی نمی‌شود.

فیاض نوری با تاکید بر این‌که در بعد دارویی و غیردارویی درمان افراد وابسته به مواد مخدر باید همزمان با هم انجام شود، می‌گوید: متاسفانه به درمان غیردارویی کمتر توجه می‌شود و تفکر این‌که ماده جدیدی برای درمان اختراع شود، تفکر خوبی نیست، زیرا مشکل اصلا دارو نیست و در این زمینه داروهای مناسبی وجود دارد بلکه مشکل این است که روش‌های استاندارد درمانی در مراکز درمانی به صورت صحیح یا اصلا پیاده نمی‌شود.وی می‌افزاید: فردی که به مواد مخدر وابسته شده است، مدت‌ها درگیر وابستگی خواهد بود و برای درمان باید یک پروسه درمان طولانی‌مدت را بگذراند . تغییراتی که در مغز این افراد صورت می‌گیرد به‌گونه‌ای است که تا مدت‌ها این تغییرات باقی می‌ماند به‌گونه‌ای که بعد از قطع درمان هم ممکن است باز به مواد مخدر رو بیاورد.نوری با اشاره به سیاست عرضه و تقاضای مواد مخدر، می‌گوید: درگذشته سیاست‌ها در جهت کنترل عرضه مواد مخدر متمرکز بود، اما مطالعات و تجربه‌ کشورهای دیگر ثابت کرده وقتی ما بتوانیم تقاضا را در جامعه کاهش دهیم هر چقدر عرضه بالا باشد، تقاضا برای آن وجود ندارد. به این ترتیب حدود 15 ـ 10 سال گذشته سیاست‌ها در جهت کاهش تقاضای افراد تغییر کرد.