شیرینی عسل واقعی در سراب

به شهر سراب، شهر علامه امینی صاحب مجموعه الغدیر خوش آمدید

همین کافی است تا متوجه شویم سراب شهری است که پیشینه فرهنگی و علمی رفیعی دارد، هنگامی که از مسجد جامع سراب بازدید می‌کنیم، تاریخ کهن این شهر هم خودش را به رخ می‌کشد، مسجدی که قرن‌های متمادی پا بر جا مانده است و البته یک قلعه قدیمی در حومه شهر هم تاکیدی دوباره بر تاریخ پر فراز و نشیب این شهر دارد.

چرم را بدیدم به فصل بهار

سرابی به آن خرمی در کنار

این شعر را هم بسیاری از مردم سراب در حافظه خود دارند که به قول قدما، شهرشان مخفف کلمه سرسبزی و آبادانی بوده است.

سراب به علت واقع شدن در بین دامنه‌های ارتفاعات سبلان، سهند و بز قوش سرمای عجیبی در زمستان دارد و معمولا در این فصل، کاندیدای اصلی سردترین شهر ایران در اخبار هواشناسی است و البته به همان اندازه هم از نعمت حاصلخیزی و رواج کشاورزی و دامداری هم بهره برده است.

اما واقعیت این است که شاید کمتر ایرانی و به طور کل گردشگری به قصد حضور در سراب راهی سفر می‌شود و معمولا سراب شهری است که مسافران سر راه بستان آباد و سپس تبریز سری به آن می‌زنند یا کسانی که به اردبیل می‌روند، اگر فرصتی داشته باشند، زمانی را هم به حضور در سراب اختصاص می‌دهند.

در این فرصت ما هم نمی‌خواهیم بگوییم حتما برنامه‌ریزی مستقلی برای حضور مثلا چـند روزه یا یک هفته‌ای در سراب داشته باشید، اما حداقل پیشنهاد ما این است که وعده صبحانه را در شهر سراب صرف کنید.

بین مردم سراب، خوردن صبحانه در مقایسه با بسیاری دیگر از ایرانیان اهمیت بیشتری دارد و معمولا رستوران‌های کوچک و بزرگ در این شهر، آماده پذیرایی از مسافران با یک وعده صبحانه محلی هستند؛ صبحانه‌ای که قطعا تا مدت‌ها مزه‌اش زیر زبان شما می‌ماند و هرجا می‌روید از خاطره خوش آن برای دیگران سخن خواهید گفت.

فقط کافی است تصور کنید در آب و هوایی خنک، سالم با مناظر طبیعی بکر از خواب برخاسته‌اید و صبحانه‌ای سنتی شامل عسل، نان تازه و کره محلی برای شما چیده شده باشد.

وقتی می‌گوییم عسل با آن چیزی که در پایتخت یا دیگر شهرهای بزرگ کشور به عنوان عسل می‌شناسیم و می‌خوریم خیلی متفاوت است؛ عسل سبلان شهرت ملی دارد و در تمام ایران معروف است و چه بسا شهرتی جهانی هم داشته باشد.

وقتی برای تهیه عسل در سراب وارد یک مغازه می‌شوید و اگر فروشنده اهل دل باشد و مویی هم سپید کرده باشد، قطعا برای شما درباره عسل سبلان و ویژگی‌های آن مبسوط صحبت می‌کند مثلا این که عسل واژه‌ای عربی است و در فارسی به آن «انگبین» می گویند و گذشتگان آن را مظهر پاکی و خلوص و نشانه قدرت می‌دانستند.

نکته دیگری که در سراب خواهید شنید، این است که زنبور برای تهیه عسل، شهد گل‌های مختلف را جمع‌آوری می‌کند و این که برای تولید هر کیلوگرم عسل، زنبور باید 2 میلیون بار روی گل‌ها بنشیند و شهد آنها را جمع‌آوری کند. بنابراین تهیه عسل کار بسیار دشواری است و هر زنبور عسل در طول عمر 6 تا 8 هفته‌ای خود تنها یک قاشق مرباخوری از آن را تهیه می‌کند و الی آخـــر که همگی تاکـیدی است بر اهمیت عسل و دشواری پرورش زنبور در شهر سراب که البته به 2 صورت بومی (سنتی) و صنعتی صورت می‌گیرد.

در وعده غذایی صبحانه در سراب شما فتیر محلی را هم می‌توانید امتحان کنید که در واقع همان فتیر سنتی آذربایجانی‌هاست که خودشان می‌گویند ما برای نیم‌چاشت فتیر می‌خوریم.

البته فتیر سراب خودش چند مدل دارد مثلا هم فتیر ساده دارند و هم فتیر با مغز کره‌ای که انصافا عسل، کره و مربا روی این فتیر در کنار یک نوشیدنی گرم و باد خنکی که می‌وزد، یک وعده غذایی سالم، ساده و سرشار از انرژی را تشکیل می‌دهد که مزه و طعم آن در کنار نام سراب همیشه در ذهن شما می‌ماند.‌ مرباهای محلی سراب را هم نباید از دست بدهید، بویژه مربای گل و هویج که در شیشه‌های مجزا در بسیاری از مغازه‌های این شهر قابل خریداری است.

البته مربای آلبالو ، بالنگ، لیمو، موز، پوست پسته و... هم هست که متناسب با ذائقه‌تان می‌توانید انتخاب کنید، اما انصافا مربای گل و هویج سراب روی فتیر محلی اگر نگویم بی نظیر قطعا کم‌نظیر است.

به این وعده غذایی صبحگاهی محصولات لبنی و دامی تازه و محصولات کشاورزی و میوه‌هایی همچون سیب و گلابی را هم اگر اضافه کنید دیگر کامل می‌شود؛ به هر حال سراب به سیب و گلابی‌اش هم معروف است و در بسیاری از همین مغازه‌های پایتخت گلابی سراب جزو میوه‌های درجه یک و البته گران به شمار می‌رود.

اما از صبحانه که بگذریم، نوبت به «آیران آشی» می‌رسد غذای معروف سراب که فارسی اش همان آش دوغ است.

به نوعی می‌توان گفت که آش دوغ معروف‌ترین غذای محلی در میـــان نه‌تنـــها مـــردم سراب که به طور کل مردم آذری‌زبان است، اما به طور تخصصی خوردن این آش در سرعین اردبیل و همین سراب فراگیر است.

آشی که با ماست، سبزی، سیر، کوفته ریزه و برنج تهیه می شود و طعم بسیار خوبی دارد و در شهرهای مرتفع و سردسیری مانند سراب که سرمای هوا بخصوص در زمستان و پاییز کاملا زیر پوست شما را قلقلک می‌دهد، خوردن آش دوغ و البته داغ محلی می‌تواند خوشمزه‌ترین قسمت خاطرات‌تان را از سفر به سراب شکل دهد.

البته مردم سراب این آش سنتی را اندکی تغییر داده‌اند و با خلاقیت خودشان غذایی به نام آبگوشت دوغ هم دارند که کشک محلی در آن می‌ریزند و از نظر طعم، رنگ و بو با آنچه ما می‌شناسیم، از آبگوشت بسیار متفاوت است.

در کنار آش و آبگوشت سراب، ترشی‌های محلی هم چشیدن دارد و پیشنهاد می‌کنیم ترشی هفت‌بیجار سراب را حتما امتحان کنید که نگویید تا سراب رفتیم و هفت‌بیجار نخوردیم.

سینا علی‌محمدی