رونمایی از تابلوی نگارگری «سحرگاه نوزدهم»

این تابلوی نگارگری که خلق آن یکسال طول کشیده است، لحظات خروج حضرت علی (ع) را از منزل در سحرگاه نوزدهم ماه مبارک رمضان با توجه به روایات مختلف موجود در این زمینه به تصویر کشیده است. در بخشی از این تابلو ممانعت پرندگان از رفتن آن حضرت به تصویر کشیده شده است و هنرمند در گوشه‌ای دیگر مشایعت فرشتگان الهی را در همراهی با امام علی در حالی به تصویر کشیده که در پشت در خانه ایشان، شیطان به انتظار به شهادت رساندن ایشان نشسته است.

به عقیده نماد شناسان، این تابلو که با تکنیک نقاشی سنتی ایرانی یا همان نگارگری به شیوه‌ای جدید خلق شده، تکنیکی تازه در بیان هنر دینی است که هنرمند توانسته با ابزاری سنتی آن را به بهترین شکل بیان کند. این تابلو قرار است تا پایان ماه مبارک رمضان در این موزه به نمایش در آید و سپس برای نمایش به یکی از موزه‌های معتبر کشور منتقل شود.

بینش متفاوت این هنرمند برای خلق این تابلوی نگارگری از نگاه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که مهمان ویژه رونمایی از این تابلو بود نیز پنهان نماند تا وی با تقدیر از جوکار به خاطر خلق این اثر به رسالت بسیار هنرمندان در خلق آثار دینی اشاره کند. سیدمحمد حسینی در این مراسم با اشاره به این‌که هنرمندان در تمام مناسبت‌ها همراه مردم و حتی جلوتر از آنها دست به خلق آثاری فاخر و ارزشمند می‌زنند با توجه به جزئیات این تابلوی نگارگری گفت: زندگی علی (ع) سرشار از چنین لحظات حساسی است و جا دارد که هنرمندان هر چه بیشتر دست به خلق چنین آثار فاخر و ارزشمندی از حضرت امیر(ع) بزنند. حسینی خاطرنشان کرد: جایگاه علی (ع) به قدری اهمیت دارد که قرآن نیز در مدح ایشان سخن می‌گوید و دست به ستایش ایشان برمی‌دارد؛ زیرا که حضرت وارد معامله‌ای با خدا شده و تمامی ایمان خود را در این راه گذاشته است. حسینی در ادامه سخنان خود به اهمیت کتاب نهج‌البلاغه نیز اشاره کرد و گفت: این کتاب معجزه علوی است و بعد از قرآن، مثل آن را نداریم؛ لذا امیدوارم هنرمندان در تمامی مناسبت‌ها همدوش مردم و جلوتر از آنها دست به خلق آثاری این‌گونه بزنند؛ زیرا هرچه شناخت مردم بیشتر شود، در زندگی روزمره آنها نیز تأثیر بیشتری خواهد داشت.

از سوی دیگر، جلیل جوکار که سال‌هاست در زمینه نگارگری به خلق آثار هنری می‌پردازد در حاشیه این رونمایی به خبرنگار «جام‌جم» گفت: ذهنیت اولیه خلق چنین تابلویی در سحرگاه نوزدهم ماه مبارک رمضان چند سال پیش به ذهنم خطور کرد و ماه‌ها در مورد اجرای آن به فکر فرو رفتم تا ارزیابی قاطعی از بهترین شیوه اجرا برای این اثر به دست بیاورم. وی با اشاره به این‌که متاسفانه اکنون در محافل و جشنواره‌های هنری، تکنیک بر اندیشه هنر ارجحیت پیدا کرده است از این موضوع به عنوان آسیبی یاد کرد که این روزها هنر دینی و مفهومی را تهدید می‌کند.جوکار وظیفه هنر و هنرمند را انتقال مفهوم به مخاطب دانست و افزود: همان طور که قرن‌هاست در هنر ایرانی از خوشنویسی ما انتقال معنا را طلب می‌کنیم، باید در هنر‌های دیگر مانند نقاشی نیز این امر رایج شود. وی خلق چنین اثری را عنایت پروردگار و توجه حضرت علی(ع) دانست و خاطرنشان کرد: سعی کردم در این تابلو مظلومیت و حقانیت آن حضرت را به شیوه‌ای به تصویر بکشم که مخاطب جهانی نیز بتواند با آن ارتباط برقرار کند.

وی در باره ترویج هنر معنوی در جامعه امروز ایران نیز گفت: وظیفه هنرمند خلق یک اثر برای یک گروه یا یک دسته خاص نیست بلکه باید اثر وی توانایی بیان جهانی با ابزاری بومی را داشته باشد تا بلکه اثر وی بتواند در انتقال مفاهیم ارزشی به مخاطبی جدا از جغرافیای خاص نیز تاثیرگذار باشد.

دکتر علی عباسی ،نشانه‌شناس و نمادشناس نیز در این مراسم به تحلیل این تابلوی نفیس از دیدگاه خویش پرداخت. وی در پایان این مراسم با اشاره به این‌که این اثر می‌تواند دریچه جدیدی از هنر را روی مخاطب هنر دینی باز کند به خبرنگار «جام‌جم»گفت: هسته مرکزی این تابلو را تقابلی تشکیل می‌دهد که تقابل خیر و شر می‌تواند نام گیرد. وی افزود: این تابلو الهام گرفته از یک تفکر بومی است که پشت آن فلسفه وحدت‌ وجود در نگاه هنرمند شیعه ایرانی نشسته است. این استاد دانشگاه افزود: ما می‌بینیم که در این تابلو چگونه پرندگان اصرار به گفتن چیز مهمی به حضرت دارند. این تصویر یک صحنه واقعی از یک روایت تاریخی است و نشان می‌دهد امام زبان این حیوانات را می‌داند؛ اما به عمد اهمیتی نمی‌دهد و تنها به کعبه اشاره دارد. به عقیده این نشانه‌شناس می‌توان گفت که تصاویر این تابلو نشانه نیستند؛ بلکه نماد محسوب می‌شوند و گویی گفته‌پرداز در زمان اتفاق آنجا حضور داشته و تمام وقایع را دیده است؛ یعنی برای لحظه‌ای از این جهان جدا شده و به هستی دیگری گام گذاشته است.