تحلیل عبدالباری عطوان

فروپاشی سریع رژیم قذافی

به دنبال پیشروی انقلابیون لیبیایی در طرابلس و نزدیک شدن به مقر معمر قذافی ناقوس پایان دوران حکومت دیکتاتور لیبی نواخته شد، اما شبح حضور نیروهای ناتو در این کشور و نقشه‌های آنها برای آینده ملت رهایی‌یافته از چنگال قذافی هم‌چنان بر شیرینی پیروزی خون بر گلوله سایه افکنده است. انقلابیون لیبی باید با واقع‌بینی و کنار گذاشتن اختلافات طرح خود را برای آینده ارائه دهند تا نقشه‌های بیگانگان به آنها دیکته نشود.
کد خبر: ۴۲۴۱۱۷

به گزارش ایسنا، عبدالباری عطوان، مدیر مسئول روزنامه‌ فرامنطقه‌ای القدس العربی، در تحلیلی تحت عنوان "فروپاشی سریع و ناگهانی رژیم قذافی" نوشت:

« فروپاشی ناگهانی نظام معمر قذافی، رهبر لیبی که از طریق شبکه‌های تلویزیونی عربی و بین‌المللی منتشر شد، بار دیگر بر ناپایداری نظام‌های دیکتاتور عرب، صحه گذاشت اما این مساله تنها این نکته را به ما یادآوری نکرد، بلکه نشان داد که این نظام‌ها طی سال‌های متمادی ما را با شعارهای دروغین در خصوص ملی‌گرایی و مبارزه با استعمار فریب داده‌اند.

بی‌شک هواپیماهای ناتو و ژنرال‌ها و اتاق‌های عملیات نظامی نیروهای آن، طی پنج ماه گذشته نقش مهمی در فروپاشی نظام معمر قذافی داشتند و با کمک آنها انقلابیون توانستند پیشرفت‌های خوبی در جبهه‌های درگیری با نیروهای قذافی داشته باشند و بتوانند شهرها را یکی پس از دیگری در دست بگیرند اما در عین حال، نیروهای ناتو بارها با بمباران تجهیزات کم و ناچیز انقلابیون مانع پیشروی آنها به سمت طرابلس و مقر قذافی شدند به طوری که سخنگوی این نیروها چندین بار به اشتباه نیروهای ناتو در بمباران مواضع انقلابیون اذعان کرد.

شاید بتوان گفت که اگر نیروهای ناتو در لیبی حضور نظامی نداشتند قذافی و نظام دیکتاتوری وی خیلی زودتر از اینها سقوط می‌کرد اما سوال اصلی، در خصوص عدم توانایی نظام قذافی و نیروهایش برای دفاع از پایتخت این کشور است. آنها نتوانستند مانع سقوط طرابلس و بخش‌های زیادی از این شهر شوند.

دولت لیبی میلیاردها دلار برای خرید سلاح‌های پیشرفته هزینه کرده بود و فرماندهان نظامی قذافی مانند طاووس‌هایی خوش‌ آب و رنگ در جایگاه‌های ویژه می‌ایستادند و رژه‌های سالانه‌ تانک‌ها، موشک‌ها، هواپیماهای جنگی و یگان‌های نیروهای مسلح را نظاره می‌کردند اما عملیات انقلابیون در طرابلس نشان داد که این اقدامات هیچ فایده‌ای نداشت.

نمی‌توان ملت سرکوب‌ شده و محروم از آزادی را بار دیگر با شعار، آن هم زمانی که لحظه بروز حقیقت فرا می‌رسد، فریفت. آنچه که در طرابلس و باقی شهرها روی داد بر این امر صحه می‌گذارد.

در حال حاضر نظام قذافی فرو پاشیده و اکثر عوامل وابسته به وی دستگیر شد‌ه‌اند. انقلابیون توانستند کنترل بیشتر شهرهای لیبی به استثنای برخی مناطق را به دست بگیرند البته نباید جشن و سرور برای این پیروزی، آینده لیبی را بعد از معمر قذافی در هاله‌ای از ابهام قرار دهد.

مرحله بعد از پیروزی سخت‌تر و بسیار مهم‌تر خواهد بود، نه به خاطر اینکه نظام قذافی سقوط کرده و بیمارستان، مدرسه، دانشگاه، نهاد و یا زیرساخت‌های این کشور از بین رفته است بلکه به دلیل شکاف‌های خطرناکی که میان انقلابیون به وجود آمده است، به ویژه آنکه برنامه‌های پنهان و آشکار نیروهای ناتو و آن دسته از کشورهای غربی که به صورت نظامی برای سرنگونی نظام قذافی مداخله نکردند، نیز وجود دارد.

مصطفی عبدالجلیل، رئیس شورای انتقالی لیبی به وجود چنین شکاف‌هایی اذعان و از حضور گروه‌های تندروی سلفی، انتقاد کرده است.

وی بعد از ترور عبدالفتاح یونس، یکی از فرماندهان ارشد انقلابیون که به تازگی به صفوف آنها پیوسته بود، اعلام کرد که استعفا می‌دهد و اگر چنین اقدامات انتقام‌جویانه‌ای بار دیگر صورت پذیرد، به منزل خود بازمی‌گردد.

روند بازسازی بسیار سخت‌تر از روند تخریب است البته این بازسازی در زمینه فرهنگ و تفکر مردم لیبی در "لیبی جدید" صورت خواهد گرفت.

لیبی مانند مصر و تونس نیست. جامعه مدنی در این کشور وجود ندارد و قبایل و عشایر در لیبی بسیار فراوانند. انقلابیون نیز که وارد درگیری‌هایی خونبار با قذافی شده و هزاران تن از آنها برای سرنگونی دیکتاتور لیبی شهید شدند، متشکل از گروه‌ها و جریان‌هایی مختلف هستند که تحت پرچم دشمنی با نظام حاکم متحد شدند.

اما اکنون بعد از فروپاشی نظام قذافی و از بین رفتن این عامل اتحاد میان انقلابیون، باید شکاف‌های موجود با هدف ممانعت از وقوع جنگ داخلی که به تقسیم کشور می‌انجامد، بررسی و پُِِر شود.

در حال حاضر در لیبی شاهد شکاف امنیتی و نبود دیدگاه سیاسی آشکار هستیم، البته این مساله قابل پیش‌بینی بود. در عراق نیز بعد از اشغال این کشور توسط آمریکا، شاهد این مساله بودیم.

نمی‌توان انکار کرد که اسلام‌گراها نقش بیشتری در تلاش برای سرنگونی معمر قذافی ایفا کردند.

ناتو به این نقش آنها اذعان نمی‌کند و در اشتباه به سر می‌برد، چرا که اسلام‌گراها نیز حق دارند در ترسیم آینده لیبی مشارکت داشته باشند.

احتمال دارد که نیروهای ناتو بعد از فروپاشی نظام قذافی، طرحی را مانند طرح لیبی در سوریه آماده کنند، به ویژه آنکه برخی از گروه‌ها و مخالفان سوری از چنین مداخله‌هایی استقبال می‌کنند.

ما به هیچ وجه به حال نظام قذافی و یا فرزندان وی تاسف نمی‌خوریم اما حق داریم که از آینده لیبی و کسانی که در این کشور مداخله می‌کنند، بیم داشته باشیم.»

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها