سرگردان میان کودکی و جوانی

از آنجایی که کنجکاوی در دوره نوجوانی به مسائل بسیار ویژه و حساس معطوف است و سوالاتشان به سمت و سوی موضوعاتی سوق دارد که کمرویی، خلاف عرف بودن سوالات، ترس از تنبیه و تحقیر و داشتن تجربه‌های نو و ناشناخته، مانع از پرسیدن آنها از سوی نوجوانان و به صورت مناسب است. اما کنجکاوی بالاخره راه خودش را باز می‌کند و تلاش آنها برای پیدا کردن پاسخ مناسب و قانع‌کننده به این سوالات اقدام می‌کنند.

در این بین آنچه که می‌تواند این کنجکاوی را ـ‌که در ذات خود سازنده است ـ با پاسخ مناسب همراه کند، درک کامل موضوعات و مشکلات نوجوانان است. که اتفاقا کار چندان مشکلی هم به نظر نمی‌رسد چرا که همه برنامه‌سازان و آنهایی که تصمیم گیرنده‌اند روزگاری دوران نوجوانی خود را گذرانده و تجربه کرده‌اند.

علاوه بر کتابهای حاضر دوره نوجوانی، رسانه‌ها هم نقش موثر و انکارناپذیر خود را دارند. تلویزیون به عنوان فراگیرترین این رسانه‌ها نقش و حضوری بسیار قدیمی در زندگی نوجوان‌ها دارد. آنها دوران کودکی خود را پای این جعبه جادویی گذرانده‌اند و اگر حضور کامپیوتر و اینترنت در حال حاضر زندگی‌شان را تحت تاثیر قرار داده‌اند اما هنوز هم تلویزیون جایگاه ویژه خود را در پر کردن اوقاتشان دارد. با این حال تلویزیون و برنامه‌سازان تلویزیونی آنقدرها که باید و شایسته است، در تولیداتشان این گروه خاص از جامعه را کمتر دیده و یا ندیده می‌گیرند. شاید یکی از دلایل این مساله پیچیده و گنگ بودن نیازها، خواسته‌های دوران نوجوانی به نسبت دیگر دوران‌های زندگی فرد، باشد و البته با قبول این حقیقت، باید همین ناشناختگی ما را بیشتر از قبل به داشتن یک نگاه تخصصی‌تر نسبت به برنامه‌های نوجوانان و توجه به خواسته‌های آنها سوق بدهد. به جای نادیده گرفتن این مساله باید با یک نگاه روشن‌تر و عمیق‌تر مساله را حلاجی و راه‌های درست را شناسایی کرد.

نوجوانان به عنوان بخش فراموش شده تلویزیون باید از همان خوراکی تغذیه شوند که یا برای کودکان یا برای جوانان و بزرگسالان تهیه شده است. در حالی که از دید روان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه نیازهای نوجوانان و بزرگسالان آنان به طور کلی از دوره‌های قبل و بعد از خود متفاوت بوده و و ساختارها و آسیب‌شناسی‌های خاص خود را می‌طلبد.»

البته وجود برنامه‌های آموزشی برای نوجوانان در تلویزیون به عنوان یک رسانه ملی می‌بایست با احتیاط و وسواس بیشتری مورد دقت قرار بگیرد و این آموزش صرفا به مسائل درسی محدود نباشد. لازم است که برنامه‌های نوجوانان و کودکان از هم تفکیک شده و این تصور اشتباه که نوجوانان قادر به فهمیدن و دوست داشتن برنامه‌های مخصوص جوانان و سریال‌های شبانه تلویزیونی هستند کنار گذاشته شود. نوجوانان ممکن است بتوانند خودشان را با سریال‌ها سرگرم کنند اما این به تنهایی کافی نیست. آنها بیشتر از سرگرمی به یادگیری نیاز دارند و معمولا برای رسیدن به جواب لازم از هر راهی اقدام می‌کنند.