در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
یکی از مانیتورها را نشانمان میدهد، تعدادی از کارگران شهرداری با ماشین مخصوصشان بیتفاوت به راهبندان سنگینی که باعث آن شدهاند در نهایت خونسردی مشغول هرس کردن درختان یکی از بزرگراهها هستند، بیسیماش را برمیدارد و با لحنی کاملا جدی و البته کمی عصبانی از مرکز کنترل ترافیک میخواهد هرچه سریعتر جلوی کار کارگران را بگیرند و به شهرداری منطقه هم تذکر بدهند.
سردار زهر چشمی هم از مامور خودش میگیرد، چون باور دارد اگر او کمکاری نمیکرد و زودتر تذکر میداد، ماشینها اینطور به هم گره نمیخوردند، پس باز هم با همان لحن قاطعش تاکید میکند که آن مامور بشدت توبیخ شود.
رحیمی، مدافع سرسخت جریمه کردن و برخورد جدی با رانندگان متخلف است، چون معتقد است رانندگان تهرانی آنقدر تخلف میکنند که اگر هر ماموری بخواهد دقیق به وظیفهاش عمل کند، باید هر روز حداقل 20 دسته قبض جریمه پر کند، اما کمبود نیرو امکان اعمال قانون برای تمام رانندگان متخلف را نمیدهد. او میگوید اهل اغماض هم نیست، چون بارها مدیران ارشد ادارات و سازمانها را هم که برای کم کردن قبض جریمههایشان التماس دعا داشتهاند، دست خالی برگردانده است.
سردار حسین رحیمی پیش از این ریاست پلیس 110 کشور را به عهده داشت و پس از آن به مدت یکسال به عنوان فرمانده نیروی انتظامی استان لرستان منصوب شد. وی هماکنون بیش از 10 ماه است که به عنوان رئیس پلیس راهور تهران مشغول خدمت است.
تاثیر اجرای قانون جدید جرایم رانندگی در بازدارندگی از تخلفات، آزمون و خطاهای برخی طرحهای ترافیکی تهران، وضعیت نابسامان حمل و نقل عمومی، گره کور ترافیک تهران و معضل لاینحل آلودگی هوا، اختلاف دیرینه راهنمایی و رانندگی و شوراهای حل اختلاف بر سر کم کردن فلهای قبضهای جریمه، برخی اشتباهات در صدور قبضهای جریمه و... بهانهای شد برای این که ساعتی را با سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی پایتخت در دفتر کارش واقع در خیابان آزادی یکی از پرترافیکترین محدودههای شهر تهران به گفتوگو بنشینیم.
آخرین باری که به دلیل تخلف رانندگی جریمه شدید، کی بود؟
حدود 3 سال پیش بود، آن موقع خودم پشت فرمان نبودم و پسرم رانندگی میکرد و من حواسم نبود که سرعتمان بیش از حد مجاز است. در یکی از محورهای استان مرکزی ماموران پلیس راه به دلیل سرعت غیرمجاز به ما فرمان ایست دادند، آن موقع پسرم از من خواست خودم را معرفی کنم تا شاید ماموران به دلیل همکار بودن از جریمه کردن منصرف شوند، اما من خیلی جدی مخالفت کردم و گفتم: تخلف کردهای باید پای جریمهاش هم بایستی. یادم می آید آن موقع 27 هزار تومان جریمه شدیم و مجبورش کردم، جریمه را هم خودش بپردازد.
راستش خودم بندرت پشت فرمان مینشینم؛ بخصوص از وقتی این مسوولیت را پذیرفتهام سعی میکنم تمام حواسم به وضعیت ترافیکی معابر و خیابانهای اطراف باشد.
وقتی هم که با خانواده هستم، حتما بیسیم به همراه دارم تا در صورت نیاز با نیروها تماس بگیرم یا در دسترس باشم تا آنها با من تماس بگیرند.
با این حال همیشه خود را مقید به رعایت قوانین میدانستم، نمیگویم تا حالا اصلا تخلف نکردهام، اما همیشه خود را مقید به رعایت قوانین دانستهام.
در حال حاضر هم اگر ببینم رانندهام مرتکب تخلف شود، حتما جریمهاش میکنم و البته در این باره از همان روز اول به او تذکر دادهام که چقدر روی رعایت قوانین حساس هستم و حضور من نباید بهانهای برای ارتکاب تخلف باشد.
یادم میآید مدتی پیش، یکی از خودروهای کلانتری زیر تابلوی توقف ممنوع پارک کرده بود؛ با مشاهده این وضعیت بلافاصله از راننده خواستم که بایستد و برای خودرو قبض جریمه صادر شود و تاکید کردم تا زمانیکه جریمههای معوقهاش پرداخت نشده، خودرو از پارکینگ ترخیص نشود.
با وجود این که جدا معتقدم نباید رعایت قوانین و مقررات را سرسری گرفت، اما در عین حال این را هم میپذیرم که انسان جایزالخطاست و گاهی هم ممکن است به خاطر حواسپرتی رانندهای مرتکب تخلف شود به همین دلیل هم همیشه به نیروهای راهور تذکر دادهام که وقتی رانندهای مصرانه تاکید میکند که حواسش نبوده و به عمد مرتکب تخلف نشده چشمپوشی کنند و قبض جریمه صادر نشود.
اما سردار موضوعی که به آن اشاره میکنید، در حال حاضر توسط ماموران رعایت نمیشود و آنها حتی با وجود اصرار شهروندان به این که مطلع نبودهاند یا حواسشان پرت شده باز هم جریمه میکنند، فکر نمیکنید این حرف شما بیشتر یک شعار است تا واقعیت؟
خب شاید چون دروغ زیاد شده است! ببینید کلا در بحث برخورد و اعمال قانون تاکید من به ماموران راهنمایی و رانندگی، آموزش و تذکر به رانندگان بوده است. به طور مثال در طرح زوج و فرد در موارد بسیاری میبینیم که مامور ما را به جای این که در ورودی طرح بگذارند، او را داخل محدوده مستقر کردهاند که راننده وارد شود بعد او را جریمه کنند؛ در حالی که خودم بشدت مخالف این قضیه هستم و دستور تغییر در نحوه استقرار ماموران راهور را در محدوده طرح دادهام.
ماموران ما باید در مبادی ورودی مستقر شوند و تابلوهای راهنمایی ورود به طرح هم توسط شهرداری نصب شوند تا در ابتدای ورود به رانندگان متخلف تذکر داده شود که امکان بازگشت باشد و پس از آن با رانندگانی که به طور غیرمجاز وارد طرح میشوند، برخورد شود.
به هر حال قول میدهم در این زمینه بیشتر به ماموران تذکر دهم؛ ضمن این که تلاش میکنیم از طریق نصب تابلوهای بزرگی که ورود به محدوده طرح را نشان میدهد، به شهروندان اطلاعرسانی کنیم تا اگر جریمهای هم اعمال میشود بهانه ناآگاهی یا ضعف اطلاعرسانی به رانندگان در آن نباشد.
در جایگاهی قرار دارید که طبیعی است توقعات خاص هم از شما زیاد باشد، این که برای کم کردن یا حتی پاک کردن قبضهای جریمه از شما التماس دعا داشته باشند، چقدر توانستهاید مقابل این درخواستها مقاومت کنید؟
برای من غریبه و فامیل فرقی نمیکند و در این زمینه ترجیح میدهم خیلی رک خواستهشان را رد کنم، چون اگر یکبار کوتاه بیایم، باب توقعات بعدی باز خواهد شد. پسرم یک روز آمد به دفترم و گفت که به قبض جریمهاش اعتراض دارد. گفتم مسالهای نیست و اعتراض، حق هر رانندهای است، اما وقتی موضوع را بررسی کردیم و نظر مامور راهنمایی و رانندگی را شنیدیم، متوجه شدیم که حق با مامور ماست و دیگر حرفی باقی نماند. موضوعی که نمیشود ساده از کنارش گذشت این است که وقتی مامور ما در گرما و سرما ساعتها بیوقفه در خیابان میایستد و اعمال قانون میکند، اگر قبض جریمهاش صادر میشود حتما باید پرداخت شود، اما با این حال گاهی تقاضاهایی از این دست از طرف مدیران برخی ادارات و سازمانها مطرح میشود که ما بررسی میکنیم اگر تخلف محرز شود، نمیتوان اغماض کرد، اما اگر حقی ضایع شده باشد، رسیدگی میکنیم.
در حال حاضر خودروهای حدود 200 اداره و سازمان دولتی را که دارای بیشترین جریمههای معوق بودهاند، شناسایی کردهایم و تا زمانی که نسبت به پرداخت جریمههای معوقشان اقدام نکنند، از ارائه هرگونه خدمات خودرویی مانند نقل و انتقال محروم هستند.
این روزها بازار اختلاف نظر و اظهارنظرهای ضد و نقیض بر سر برخی طرحهای ترافیکی همچنان داغ است. یک روز فلان مسوول از موفق بودن یک طرح ترافیکی دفاع کرده و تاکید میکند این طرح همچنان باید ادامه یابد، فردا مسوول دیگر تاکید میکند که در شرایط فعلی ضرورتی برای اوامر اجرای آن طرح وجود ندارد. قبول دارید که چنین وضعیتی جز ایجاد این ذهنیت که مسوولان در اجرای طرحهای ترافیکی دچار سردرگمی شدهاند و در نتیجه بیاعتمادی شهروندان به مسوولان حاصلی نخواهد داشت؟
موضوعی را که به آن اشاره کردید، من هم قبول دارم. این که گاه میبینیم برخی افراد غیرمسوول در زمینه طرحهای ترافیکی اظهارنظر میکنند، به طور مثال همین پیشنهاد طرح زوج و فرد کردن تردد موتورسیکلتها، این در حالی است که هنوز بسترهای لازم برای اجرای این طرح فراهم نشده است. هماکنون بسیاری از موتورسیکلتهای ما فاقد پلاک ملی هستند، هنوز خیلی از آنها ابتداییترین ایمنی را ندارند، موتورسیکلتها در سطح شهر به جای تاکسی مسافر جابهجا میکنند، هنوز پس از این همه سال نتوانستهایم بحث معاینه فنی موتورسیکلتها که 8 برابر خودروها هوای شهر را آلوده میکنند، جا بیندازیم.
از طرف دیگر، دوربینهای مکانیزهای که هماکنون در محدوده طرح ترافیک و زوج و فرد نصب شدهاند، فقط امکان برداشتن شماره پلاک خودروها را دارند و قابلیت ثبت پلاک موتورسیکلتها را ندارند. بنابراین باید به نظرم در وهله اول این معضلات را برطرف کنیم، سپس به فکر اجرای طرحهایی مانند زوج و فرد کردن تردد خودروها بیفتیم.
رحیمی: با توجه به حجم تخلفات رانندگی در کلانشهر تهران و با در نظر گرفتن اینکه بخش قابل توجهی از این تخلفات ممکن است به دلیل کمبود نیرو از چشمان ماموران راهنمایی و رانندگی دور بماند قطعا وقتی ماموری 10 یا 20 قبض جریمه در طول روز پرکند باید در مورد عملکردش از او بازخواست کرد
در حال حاضر مرکز سنجش میزان ترافیک در سطح شهر و دوربینهای نظارت تصویری ما هستند که پس از بررسی و سنجش، دادههای نهایی را در اختیار پلیس راهنمایی و رانندگی میگذارند و در واقع ما هم مسوولیتی برای سنجش میزان ترافیک نداریم، چراکه این وظیفه به عهده مرکز کنترل ترافیک شهرداری تهران است و ما فقط عهدهدار مدیریت ترافیک هستیم.
اگر هر کسی در چارچوب مسوولیتهای خودش البته با استناد به بررسیها و مطالعات کارشناسی اظهارنظر کند، شاهد بروز چنین دوگانگیهایی نمیشویم. البته ما این مساله را به معنی اختلاف بین مسوولان نمیدانیم، بلکه معتقدیم این اظهارنظرها گاهی غیرکارشناسی مطرح میشوند.
در کنار این مساله قبول دارم که گهگاه برخی مسوولان از هر دو طرف ـ که ترجیح میدهم نام نبرم ـ در زمینه وضعیت ترافیک و طرحهای ترافیکی اظهارنظر میکنند و ما هم بارها تماس گرفتهایم و تاکید کردهایم که اظهارنظر درخصوص فلان موضوع در حیطه اختیارات و وظایف شما نیست و صرفا پلیس راهور مسوولیت اظهارنظر در این زمینه را دارد.
شما از اظهارنظرهای غیرکارشناسانه گلایه دارید و من میخواهم در این زمینه به طرحهای ترافیکی بدون مطالعات کارشناسی گریزی بزنم، طرحهایی که هر از گاهی برای مهار ترافیک و آلودگی هوا اجرایی میشود، اما پس از مدتی به دلیل ناکارآمدی و اثربخش نبودن متوقف میشوند، شهروندان تهرانی تا کی باید تاوان آزمون و خطای طرحهای ترافیکی کارشناسی نشده را بپردازند؟
فکر میکنم پیش از اجرای هر طرح ترافیکی باید تمام جوانب و اثرات آن در قالب مطالعات کارشناسی دقیق با بهرهگیری از نظرات متخصصان و کارشناسان مرتبط با حوزه حمل و نقل و ترافیک بررسی شود و در نهایت در مورد قابلیت اجرا داشتن یا نداشتن آن طرح تصمیمگیری شود، اما بنده هم قبول دارم که برخی از طرحهای ترافیکی بدون پشتوانه مطالعاتی و کارشناسی دقیق به اجرا گذاشته میشود و طبیعی است که پس از مدتی هم ناکارآمدی آن هم ثابت شود. متاسفانه گاهی وقتها هم احساس میشود که برخی سازمانها تلاش میکنند به هر قیمتی یک طرح ترافیکی را اجرا کنند و تاکید هم دارند که چون این طرح از طرف آنها پیشنهاد شده قطعا طرح موفق و اثربخشی خواهد بود و این موضوعی است که متاسفانه گاه دامنگیر برخی طرحهای ترافیکی شهرمان هم میشود. اما نکته مهم این است که هماکنون مرجع صاحبنظر و تصمیمگیرندهای متشکل از کارشناسان و صاحبنظران در حوزه حمل و نقل در قالب شورای عالی ترافیک وجود دارد که تمام طرحهای ترافیکی قبل از اجرا باید توسط این بخش مورد بحث و بررسی کارشناسی قرار بگیرد تا اگر اثربخش نبودن طرحی به اثبات رسید، دیگر ضرورتی برای اجرایی شدن آن وجود نداشته باشد، اما متاسفانه گاهی خلاف این دیده میشود.
مسوولان استانداری تهران معتقدند طرح کاهش ساعت کار ادارات که با هدف کاهش ترافیک و آلودگی هوای پایتخت چند ماهی است به اجرا گذاشته شده از راهکارهای موفق در این زمینه بوده است. شما به عنوان مسوول ترافیکی شهر تا چه حد اثربخش بودن این طرح را قبول دارید؟
راستش را بخواهید تا این لحظه که با شما صحبت میکنم، هیچ سند و مدرکی که بیانگر اثرگذار بودن یا نبودن اجرای طرح کاهش ساعت کار ادارات بر ترافیک و آلودگی هوای تهران باشد، به دستمان نرسیده است، چون قرار بود براساس مصوبه شورای عالی ترافیک کارگروهی متشکل از سازمانهای متولی در بحث ترافیک از استانداری و فرمانداری گرفته تا پلیس راهور و شهرداری تهران و ... به منظور بررسی نتایج و اثرات اجرای این طرح بر ترافیک و آلودگی هوا تشکیل شود، اما متاسفانه تا این لحظه حداقل بنده از تشکیل این کارگروه اطلاعی ندارم.
اما درباره اثرات اجرای طرح زوج و فرد در محدوده 120 کیلومتری تهران، پلیس راهور به اثرات مثبت این طرح پی برده است. با توجه به این که ما این طرح را با جدیت اجرا میکنیم و از بیشترین تعداد ماموران راهنمایی و رانندگی برای کنترل ورودهای غیرمجاز بر محدوده استفاده کردهایم و شهرداری تهران نیز قول داده بزودی تعداد دوربینهای ثبت تخلف را در این محدوده افزایش دهد، به همین دلیل با قاطعیت و پس از بررسیهای میدانی که در این زمینه انجام دادهایم، معتقدیم که اجرای طرح زوج و فرد در محدوده 120 کیلومتری تهران بشدت در کاهش ترافیک تاثیر داشته است.
سالهای گذشته همواره شهروندان در محدوده نمایشگاه با ترافیک سنگین دست به گریبان بودند، اما به واسطه اجرای این طرح امسال توانستیم گرههای ترافیکی را در محدوده به حداقل برسانیم.
جایی خواندم که گفته بودید شهروندان تهرانی هیچمشکلی برای اجرای سراسری طرح زوج و فرد ندارند، اما انگار شما مشکلاتی را که در حال حاضر حمل و نقل عمومی شهرمان با آن دست به گریبان است، از اتوبوسها و واگنهای در حال انفجار جمعیت گرفته تا تاکسیهای دربست و ... را نمیبینید. به نظر شما عادلانه است در شرایطی که سیستم حمل و نقل عمومی تهران هنوز کارآمدی لازم را ندارد، فقط به ایجاد محدودیتها فکر کنیم؟
کاملا درست است اما اگر بخواهیم حداقل کمی وضعیت ترافیک تهران را قابل تحملتر کنیم، باید برنامهریزی اصولی در کوتاهمدت و بلندمدت داشته باشیم و در این میان چارهای نداریم جز این که به ایجاد محدودیت تردد برای خودروهای شخصی به عنوان یک گزینه مهم حساب کنیم چراکه هماکنون 4 میلیون خودروی تهران 8 برابر ظرفیت معابر موجود ماست و با توجه به این وضعیت باید به طرحهای محدودکننده فکر کنیم که این محدودیتها میتواند در قالب طرح زوج و فرد، طرح ترافیک، ممنوعیت تردد خودروهای تکسرنشین و ... اجرا شود.
از سوی دیگر همزمان با این قضیه باید به طور جدی و ضربتی به دنبال افزایش ظرفیت و بسترهای لازم برای توسعه حمل و نقل عمومی باشیم. واقعا حمل و نقل عمومی در تهران با وجود اقدامات موثری که طی سالهای اخیر انجام گرفته هنوز جوابگوی این حجم مسافران نیست و قطعا تا زمانی که ما در بخش حمل و نقل عمومی به گونهای پیش نرویم که شهروندان در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه ممکن بتوانند خود را به نزدیکترین ایستگاه اتوبوس، تاکسی یا مترو برسانند، مشکل همچنان به قوت خود باقی خواهد بود. هماکنون این توازن برقرار نیست و بسیاری از شهروندان به دلیل ناکارآمدی حمل و نقل عمومی ترجیح میدهند از خودروی شخصی خود آن هم بهطور تکسرنشین استفاده کنند؛ در حالی که اگر جاذبهها، کارآمدی و کیفیت خدماترسانی حمل و نقل عمومی برای شهروندان تهرانی ارتقا مییافت، شاید امروز شاهد چنین وضعیتی نبودیم.
حدود 2 ماه از اجرای قانون جدید جرایم رانندگی در کشور میگذرد و فکر میکنم این مدت فرصت خوبی است برای ارزیابی این طرح و این که آیا افزایش جریمهها و سیستم امتیاز منفی توانسته میزان تخلفات رانندگی را کاهش و قانونمندی رانندگان تهرانی را افزایش دهد؟
در مدتی که از اجرای قانون جدید اخذ جرائم رانندگی در کشور میگذرد، آمار تخلفات رانندگی نه فقط در تهران بلکه در سطح کشور کاهش یافته که مهمترین دلیل آن همکاری شهروندان با پلیس در رعایت هر چه بیشتر قوانین و مقررات رانندگی بوده است.
تخلفات ساکن، توقفممنوعها، تجاوز به گذرگاه عابر پیاده، استفاده از کلاه ایمنی در موتورسواران، سرعت غیرمجاز و عبور از چراغ قرمز از مهمترین تخلفاتی است که با اجرای قانون جدید، کاهش چشمگیری داشته است، اما برای این که این قانون مانند هر قانون دیگری از کارآمدی لازم در اجرا برخوردار باشد، باید به 2 نکته مهم توجه داشت؛ مجری خوب و اجرای خوب. هماکنون پلیس راهور با بهرهگیری از حداکثر توان برای نهادینه کردن قانون جدید جرایم رانندگی تلاش میکند و موضوع بعدی شهروندان هستند که باید خود را ملزم به رعایت هر چه بهتر قوانین کنند.
در چند سال گذشته فقط افراد خاصی امکان مسافرت داشتند، اما حالا دیگر در یک تعطیلی 3 ـ 2 روزه بسیاری از محورهای خروجی ـ ورودی تهران قفل میشود. از طرف دیگر هنوز زیرساختها آماده نیست، خودروها و موتورسیکلتها ایمنی ندارند و تمام این مشکلات و کمبودها دست به دست هم میدهند تا ما در رده صدرنشینهای کشتهها و آسیبدیدگان تصادفات رانندگی در جهان قرار داشته باشیم.
دیه 90 میلیونی برای امسال هرچند فعلا بنا به دستور قوه قضاییه متوقف شده است، اما اظهارنظرهای مخالف و موافق پیرامون این موضوع همچنان ادامه دارد، تا جایی که میدانم مسوولان پلیس راهور نیز از موافقان افزایش نرخ دیه بودند. استدلال شما در دفاع از دیه 90 میلیونی چیست؟
ببینید ما یک اعتقاد کلی داریم این که هر چه هزینه تخلف بالا باشد فرد کمتر به اعمال تخلف ترغیب میشود و این در حالی است که در کشور ما هزینه جرایم و تخلفات کم است و همین دلیلی است بر این که آمار تخلفات رانندگی در کشورمان بالا باشد. مرگ 23 هزار نفر سالانه در اثر تصادفات رانندگی رقم ناچیزی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
البته خوشبختانه در تهران به دلیل فرهنگسازی صورتگرفته تعداد کشتههای تصادفات رانندگی پایین است به طوری که سال گذشته تهران رتبه برتر کشوری را در کاهش کشتههای رانندگی از آن خود کرد. امسال هم طی 2 ماهه اخیر آمار کشتههای تصادفات رانندگی در تهران 28 درصد کاهش داشته است.
از طرف دیگر بیشترین کشتههای ما عابران پیاده و موتورسواران هستند و پس از آنها سرنشینان خودروهای شخصی در محورهای بزرگراهی، رتبه بعدی کشتههای تصادفات رانندگی در تهران را به خود اختصاص دادهاند که سرعت غیرمجاز دلیل اصلی آن است به طوری که در حال حاضر در محورهای بزرگراهی روزانه بیش از 800 خودرو سرعت مجاز را رعایت نمیکنند. در چنین شرایطی است که افزایش نرخ دیه را ضرورتی اجتنابناپذیر میدانیم چراکه معتقدیم این موضوع در کاهش ارتکاب به جرایم رانندگی و بازدارندگی بیشتر از تخلفات تاثیرگذار خواهد بود.
گلایههای شهروندان از کوتاهی شرکتهای بیمه در پرداخت به موقع و بیدردسر خسارت تصادفات رانندگی تمامی ندارد و تا جایی که به یاد دارم شما نیز همواره نسبت به عملکرد بیمهها در عمل به تعهداتشان انتقاد فراوان داشتهاید، به نظر شما دلیل این وضعیت چیست؟
بیمهها در عین این که خیلی خوب از مردم پول میگیرند ـ که البته نفس بیمهها و این صنعت در جایگاه خود بسیار ضروری است ـ اما باید به مردم خوب هم خدماترسانی کنند و اگر پلیس گلایهای هم از کوتاهی بیمهها دارد در واقع به خاطر این است که سرگردانی مردم را در شعبات بیمهای برای گرفتن خسارت میبینیم و موارد فراوانی از شهروندان که برای بیان اعتراض خود نسبت به این رفتار بیمهها به ادارات راهنمایی و رانندگی مراجعه میکنند، گزارش شده است. معطلی طولانی و گاه بیش از یک سال بیمهها در پرداخت خسارت به شهروندان و سنگاندازی پیش پای آنها ازجمله این موارد است.
به نظر میرسد مشکل پرداخت خسارت تصادفات رانندگی تا سقف 5/1 میلیون تومان بدون کشیدن کروکی هنوز حل نشده و شهروندان همچنان با این مشکل دست به گریبانند.
بله. هنوز هم با این مشکل مواجه هستیم و بیمهها مردم را سنگ قلاب میکنند. در شرایطی که براساس قانون دیگر نیازی نیست که برای تصادفات خسارتی زیر 5/1 میلیون تومان پلیس کروکی بکشد، اما به خاطر درخواست شهروندان این کار را میکنیم چون رانندگان ترجیح میدهند به جای سرگردان شدن در شعب بیمه برای گرفتن خسارت بدون کروکی، بهانهای به دست بیمهها ندهند و با کروکی مراجعه کنند.
قبضهای جریمه همیشه از علامت سوالهای شهروندان در مواجهه با ماموران راهنمایی و رانندگی است بخصوص وقتی معتقدند قبض جریمهای که برایشان صادر شده حق آنها نبوده، آن وقت است که بازار همان حرف و حدیثهای همیشگی که حتما خودتان هم میدانید داغ میشود. واقعا عملکرد ماموران شما با پر کردن قبضهای جریمه سنجیده میشود و در صورتی که تعداد معینی قبض پر نکنند جریمه میشوند؟
رحیمی: توقفممنوعها، تجاوز به گذرگاه عابر پیاده استفاده از کلاه ایمنی در موتورسواران، سرعت غیرمجاز و عبور از چراغ قرمز از مهمترین تخلفاتی است که با اجرای قانون جدید، کاهش چشمگیری داشته است
ببینید، یک مامور راهنمایی و رانندگی حداقل 8 ساعت در معبر یا خیابان محل خدمتش، حضور دارد. گفته میشود از ماموران راهور سر چهارراهها خواسته شده روزانه یک یا 2 بسته قبض جریمه را پر کنند، اما من میگویم اگر مامور ما درست کار کند باید 20 بسته قبض جریمه پر کند چون آنقدر متاسفانه تخلف رانندگی در شهر ما زیاد است که در شرایط فعلی ماموران ما نمیتوانند با تمام تخلفات برخورد کنند. جلوی یک خودروی متخلف را میگیرد و چند خودروی دیگر از کنارش رد میشود. بنابراین این حرف درست نیست که ماموران ما بدون این که تخلفی از رانندگان ببینند قبضهای جریمه را پر میکنند.
اما با این حال پر کردن قبضهای جریمه نمیتواند ملاک ارزشیابی ما از عملکرد ماموران باشد. ممکن است اگر از ماموری که از صبح تا عصر در فلان معبر ایستاده و فقط 10 قبض جریمه پر کرده بازخواست کنیم که چرا اینقدر کم با تخلفات رانندگان در معبر برخورد میکنی؟ تصور کنید خود شما یک روز موظف شوید در چهارراه توحید تا میدان آزادی گشتزنی کنید و با تخلفات رانندگان از توقفهای غیرمجاز گرفته تا مکالمه با تلفن همراه، نبستن کمربند ایمنی، نگذاشتن کلاه و... برخورد کنی، به نظر شما چه تعداد قبض جریمه میتوانید صادر کنید؟ قطعا خیلی! سپس وقتی ماموری 10 یا 20 قبض جریمه در طول روز پر میکند باید در مورد عملکردش از او بازخواست کرد.
تا جایی که میدانم شما یکی از معترضان سرسخت به عملکرد شوراهای حل اختلاف در کاهش مبالغ قبضهای جریمه رانندگی بودید، دلیل این انتقاد چیست؟
دلیل اصلی اعتراض ما این بود که برخی از قبضهای جریمه سنگین بدون کمترین بررسی در مواجهه شهروندان به شوراهای حل اختلاف کاهش چشمگیری مییافت یا حتی صفر میشد. جالب این است که بررسیها نشان میدهد بسیاری از قبضهای جریمهای که برای شهروندان شاکی صادر میشود، کاملا بجا و منطقی است و برای آنها سند و مدرک هم داریم، اما متاسفانه بسیاری از جریمههای سنگین در شوراهای حل اختلاف به مبالغ ناچیزی کاهش مییابد.
اگر بپذیریم بسیاری از قبضهای جریمه به دلیل محرز بودن ارتکاب تخلف برای شهروندان صادر میشود، اما متاسفانه اشتباه در صدور قبضهای جریمه توسط ماموران که گهگاه به دلیل خطای دید رخ میدهد هم واقعیتی است که نمیتوان ساده از کنار آن گذشت، برای حل این مشکل چه کردهاید؟
یک اتفاق خوب در این زمینه رخ داده و این که صدور قبضهای جریمه ازشیوه دستی به الکترونیکی در حال تغییر است. هم اکنون در تهران دستگاههای صدور قبض الکترونیکی در اختیار افسران کادر راهنمایی و رانندگی است. به هر حال این طرح جدیدی است که ما در مرحله اجرای فاز اول آن هستیم و با تجهیز افسران ما به دستگاههای صدور قبض الکترونیکی، فرآیند ثبت تخلف از هنگام صدور قبض تا ثبت در سیستم اجراییات راهنمایی و رانندگی سرعت میگیرد. ضمن این که همیشه در مرحله وارد کردن جریمه به سیستم گاهی ممکن بود حروفچینیها نیز اشتباه کنند و با این روش احتمال خطا در این مرحله نیز کاهش مییابد و مهمتر از همه این که در هر زمان به راحتی امکان دسترسی پلیس به سوابق تخلفات رانندگان فراهم خواهد بود.
در این شیوه هم افسران باید به شیوه دستی شماره پلاک خودرو را به دستگاه وارد کنند. پس به این ترتیب باز هم احتمال خطای ماموران وجود دارد، در این باره چه فکری کردهاید؟
بله، فعلا افسران ما باید به شیوه دستی شماره پلاک را وارد کنند و در این صورت هم احتمال این که شمارهای بالا و پایین شود دور از انتظار نیست، اما پیشبینی کردهایم در آینده سیستمهای کدخوان نیز در این شیوه لحاظ شود که این موضوع نیز به سرعت گرفتن فرآیند اعمال قانون و کاهش خطا در صدور قبضهای جریمه کمک خواهد کرد.
با اجرای قانون جدید جرایم رانندگی در کشور، شوراهای حل اختلاف دیگر حق رسیدگی به اعتراضات شهروندان درخصوص قبضهای جریمه رانندگی را ندارند، در چنین شرایطی از این پس شهروندان اعتراض خود نسبت به قبضهای جریمه رانندگی را در کجا باید پیگیری کنند؟
توجه کنید که رسیدگی به اعتراضات رانندگان درخصوص قبضهای جریمه منتفی نشده بلکه شکل آن تغییر کرده است به این ترتیب که براساس قانون جدید یک کارشناس از راهنمایی و رانندگی و یک نفر قاضی به اعتراض شهروندان رسیدگی خواهند کرد.
در حال حاضر 5 نقطه از ادارات راهنمایی و رانندگی در سطح شهر تهران در شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز در نظر گرفته شده و تجهیزات لازم برای این مراکز تهیه شده، افسران کارشناس ویژه راهنمایی و رانندگی نیز انتخاب شدهاند و فقط هماهنگیهای لازم برای حضور قضات در حال انجام است تا رسیدگی به اعتراضات شهروندان به قبضهای جریمه به طور رسمی در این مراکز آغاز شود.
پیشبینی میشود در آینده نزدیک این مراکز کار خود را آغاز کنند ضمن این که از تاریخ 10 اردیبهشت با آغاز اجرای قانون جدید جرایم رانندگی در کشور، شوراهای حل اختلاف دیگر حق رسیدگی به اعتراضات مطرح شده نسبت به قبضهای جریمه را ندارند.
میخواهم سوالی بپرسم که شاید چندان خوشایند شما نباشد. این که چقدر صلاحیت اخلاقی و رفتاری نیروهای خود را قبول دارید و اگر بخواهم صریحتر بگویم موضوع رشوهگیری گهگاه برخی از ماموران راهنمایی و رانندگی در مقابل چشمپوشی از تخلف و ننوشتن قبض جریمه برای رانندگان خاطی را چقدر تایید میکنید؟
این که بگوییم سازمان ما منزه از هر عیب و ایرادی است، به هیچوجه درست نیست و تاکید میکنم که این افراد در کنترلهای نامحسوسی که داریم تعدادشان انگشتشمار است اما اگر گزارشهایی به ما برسد که اثبات شده هم باشد، درجا فرد خاطی را اخراج میکنیم. یعنی اگر بفهمیم که ماموری رشوه گرفته بدون اغماض با او برخورد میکنیم و من به طور قاطع میگویم که اکثر همکاران ما دارای صلاحیت کامل رفتاری و اخلاقی در حین انجام وظیفه هستند و اگر شهروندان گاه شاهد چنین رفتاری از سوی مامور ما بودند میتوانند با 197 مطرح کنند و قطعا رسیدگی میشود.
اما در همینجا لازم است به نکته مهمی اشاره کنم و این که گاهی هم این خود شهروندان هستند که پیشنهاد رشوه را مطرح میکنند به طوری که همین چندی پیش رانندهای به یکی از ماموران ما پیشنهاد رشوه 120 هزار تومانی داده بود که با جواب رد مواجه شد و فرد خاطی به همراه پرونده برای رسیدگی به مراجع قضایی اعزام شد، از طرف دیگر ما هم برای تشویق مامورمان 150 هزار تومان به عنوان پاداش دادیم. البته خوشبختانه موارد بسیاری از پیشنهاد رشوه به ماموران راهنمایی و رانندگی گزارش میشود که با جواب منفی نیروهای ما مواجه میشوند و پلیس نیز در مقابل چنین رفتار درستکارانه برای ماموران منضبط پاداش در نظر میگیرد.
چقدر روی آموزش نیروهای پلیس راهور و بخصوص ماموران راهنمایی و رانندگی مستقر در چهارراهها و خیابانهای سطح شهر متمرکز شدهاید؟ این را از آن جهت گفتم که گهگاه صحنههایی از ایجاد گره ترافیکی در برخی چهارراهها میبینیم در حالی که خودروها راهی برای عبور پیدا نمیکنند و از همه بدتر این که مامور شما کوچکترین تلاشی برای حل مشکل نمیکند و کاملا مشخص است که در مدیریت وضعیت موجود مستاصل شده است.
به طور کلی معاونت آموزش راهنمایی و رانندگی 2 هدف را دنبال میکند، یک جهت مردم و در جهت دیگر ماموران راهنمایی و رانندگی قرار دارند که البته در این بخش آموزش ماموران راهور در اولویت این معاونت قرار دارد.
مدیریت صحیح تقاطع، حضور اثر بخش در معابر، این که به راحتی برای رانندگان در دسترس باشند و رفتارهای مودبانه و محترمانهای با شهروندان داشته باشند، به طوری که حتی در هنگام اعمال قانون و جریمه کردن رانندگان متخلف باز هم شرط احترام به حقوق شهروند را رعایت کنند، همه این موارد جزو آموزشهایی است که به ماموران راهنمایی و رانندگی داده میشود و سپس آنها برای انجام وظیفه به سطح شهر اعزام میشوند.
این آموزشها به شیوههای مختلف هم اکنون به نیروهای راهور ارائه میشوند. علاوه بر آموزشهای تئوری و عملی، پخش فیلمهای مستند از عملکرد ماموران راهنمایی و رانندگی در سایر کشورها نیز نقش مهمی در این آموزشها دارد.
اما این که گاهی وقتها شهروندان با مشاهده گرهترافیکی در فلان معابر یا خیابان و تماشای ماموری که در میان معبر مشغول انجام وظیفه است شاید به این نکته بیتوجه باشند که مامور ما 8 ساعت است که در آن معبر بدون دقایقی استراحت روی پا ایستاده و تمام انرژیاش گرفته شده، آن وقت من و شما به عنوان شهروند از کنار او میگذریم و فکر میکنیم آن مامور در انجام وظایفش کوتاهی میکند یا نسبت به وضعیت ترافیکی آن محل بیتوجه است و به نظرم این غیرمنصفانهترین قضاوتی است که میتوان درباره یک مامور راهنمایی و رانندگی سر چهارراه داشت.
پوران محمدی
گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: