مشکل اصلی در جهان امروز، سوء تفاهم است

شاید او در ایران شناخته شده نباشد، ولی این نمایش به دفعات و در خیلی از نقاط جهان اجرا شده است. دالمات نمایشنامه‌نویسی است که کارهایش جذابیت بسیار دارد و با این کار که از او روی صحنه آورده‌ایم، مطمئن هستم که بعد از این شاهد متون بیشتری از او روی صحنه تئاتر‌های کشور خواهیم بود.

قطعا هر نمایشنامه به هر حال نسبتی با زمانی که در آن خلق می‌شود دارد، حتی اگر به سراغ اسطوره هم برود بی‌ارتباط نیست با زمانی که نویسنده اثر را در آن موقع خلق کرده است. به نظر می‌رسد این‌که متن اصلی برای دوران قبل از فروپاشی شوروی سابق باشد، کاملا مشهود است. به هر حال در جامعه‌ای که صحبت از بی‌طبقه بودن و رفاقت و همسویی می‌شود، وجود چنین مکان‌هایی که تفاوت توانایی مالی را به این شدت رقم می‌زند بی‌بهره از این طنز و تلنگر نیست. این همه تفاوت در جامعه‌ای که شعارش برابری و مساوات است، قطعاً منجر به کمدی می‌شود.

من به دنبال عقبه این نمایشنامه نرفتم. آنچه که برای من در کار کردن بر روی این متن اهمیت داشت، تم سوءتفاهم است. خیلی از اختلافاتی که انسان‌ها با یکدیگر دارند و بعد منجر به چالش‌هایی پیچیده و جنگ و نزاع می‌شود، همه می‌تواند بر مبنای یک سوءتفاهم و عدم دقت در گفته‌ها و رفتارها باشد. گفتار و رفتار دیگری که ما را وادار به انجام عکس‌العمل‌هایی می‌کند. نتیجه این عکس‌العمل همان جنگ و نزاع است. سوءتفاهم موضوعی است که خیلی از نویسندگان روی آن کار کرده‌اند مثل «سوء تفاهم» کامو و خیلی از متونی که در تاریخ نمایشنامه‌نویسی ما با آن روبه رو هستیم. همین اصل مبنای انتخاب این نمایشنامه توسط من بود، چرا که مشکل امروز جهان بیشتر سوء تفاهم است.

من متوجه منظور شما نمی‌شوم.

به این دلیل که این دو شخصیت‌های متفاوتی را بازی می‌‌کنند، طبیعی است جنس بازی و رفتارشان هم متفاوت می‌شود.

شما کمدی را به این صورت نبینید. این کمدی، کمدی موقعیت است. اگر مخاطب به این موقعیت کمدی می‌خندد به این معنا نیست که بازیگر باید کمدی بازی کند. در واقع بازیگر رفتار متناسب با شخصیتی نمایشی را اجرا می‌کند و موقعیت، موقعیتی کمیک است. این است که ما نمی‌توانیم بگوییم چون نمایش کمدی است حتما باید کمدین بگذاریم. آن نمایش از جنس دیگری است مخالف با جنس این نمایش. آدم‌ها به تناسب دریافت من انتخاب شده‌اند و من فکر نمی‌کنم اشکالی در این باشد که جنس بازی شخصیت «میوسو» با «تینا» یا «کاستیا» متفاوت است و حتما نباید اینها یکدست باشند.

این اغراق نیست. شما اگر نمایشنامه را خوانده باشید یا وقتی نمایش را دیدید باید متوجه شده باشید آرایش‌های مختلفی از طبقات متفاوت در این مجموعه حضور دارند. شما یک فیلسوف، پزشک، رئیس آسایشگاه، یک کارگر ساده، یک جوان تحصیلکرده در این نمایش می‌بینید که اینها انسان‌های متفاوتی هستند و دلیلی هم ندارد رفتارشان شبیه به هم باشد. حتی اگر دقت کرده باشید نوع واژه‌هایی که تک‌تک این شخصیت‌ها به کار می‌گیرند با هم فرق می‌کند زیرا هر کدام از جایگاه خاص و میزان دانایی برخوردار هستند و به همین نسبت هم شما می‌بینید جنس بازی‌ها متفاوت می‌شود.