هر‌ گردشگر؛ یک ‌رسانه

صنعتی که کمتر از سایر صنایع از بحران‌های اقتصادی جهانی لطمه دیده است.

با این نگاه، آژانس‌ها و تورهای گردشگری، خطوط حمل‌و‌نقل ریلی و جاده‌ای و هوایی، اماکن اقامتی و گردشگرپذیر در هر سطحی، یک بنگاه اقتصادی هستند.

بنگاه‌هایی که مهم‌ترین وظیفه‌شان جلب رضایت مشتری است. مشتری‌ای که به هر ترتیب هزینه‌ای را متحمل شده و توقع دارد مناسب با آن هزینه خدمتی به او ارائه شود.

از منظر بنگاهداری، این که مشتری از کدام طبقه اجتماعی و حتی اقتصادی است، معنا ندارد؛ ‌همین که کسی در لباس مشتری ظاهر شد، باید خدماتی درخور دریافت کند.

این خدمات، پاشنه آشیل بنگاه‌های اقتصادی گردشگری هستند؛ چرا که در عرصه رقابت و بازار آزاد، مشتری حق و قدرت انتخاب دارد؛ اوست که برای دریافت خدمات، بنگاه مناسبی را انتخاب می‌کند و اگر آنچه را می‌خواهد، نزد او نیابد، به بنگاه دیگری مراجعه خواهد کرد.

بحث عرضه و تقاضا در صنعت گردشگری‌ با حضور رقیبان خارجی حساسیت بیشتری نیز پیدا کرده است.

به عنوان مثال خطوط هوایی، برابر استانداردهای تعریف شده، خدماتی را به مسافران ارائه داده و می‌دهند. وقتی مسافر با افزایش قیمت بلیت مواجه می‌شود و برای دریافت و رزرو بلیت هم خدمت چندانی از آژانس‌ها دریافت نمی‌کند، انتظار دارد برابر آن اضافه پرداخت، خدمات مناسب‌تری را از شرکت هواپیمایی دریافت کند. در این حال اگر ببیند سرویس‌دهی در طول پرواز تفاوتی با گذشته ندارد، به یقین در سفرهای آینده، خطوط هوایی دیگری را انتخاب می‌کند.

اکنون برخی از شرکت‌های هواپیمایی حتی در پروازهای بین‌المللی، بخش درجه یک (فرست کلاس) را حذف و هزینه آن را برای بخش عادی صرف می‌کنند تا از این طریق به مسافران بیشتری خدمات داده و تعداد فزون‌تری گردشگر را به بنگاه خود جذب کنند.

در چنین شرایطی، تمام شرکت‌هایی که سرویس‌های خدماتی به گردشگران ایرانی ارائه می‌دهند (جاده‌ای، ریلی و هوایی)، باید با هوشیاری بیشتری به گردشگران نگاه کنند.

این در حالی است که اغلب مسافران داخلی و حتی خارجی چنین نظری ندارند و از خدمات ‌ارائه‌شده گله‌مند هستند.

بعید است مدیران این بنگاه‌ها هنوز عرصه حمل‌ونقل گردشگر را در انحصار خود ببینند، بنابراین باید با روش‌های علمی، به دیدگاه واقعی گردشگران نزدیک‌تر شوند و آنچه را آنها می‌خواهند، (البته در حد امکان) در اختیارشان قرار دهند.

اگر این تدبیر اندیشیده نشود، آنچه بر سر تورهای گردشگری داخلی (در مقایسه با قیمت تورهای خارجی) آمد در انتظار آنها نیز خواهد بود.

در صنعت گردشگری، هر گردشگر یک رسانه است؛ رضایت‌خاطر آنها یعنی تداوم کار و عدم‌رضایت‌شان، به معنای رکود در کار و حرفه است. حرفه‌ای که باید با مقتضیات روز همراه و همگام شود.