روزی که جنگ تحمیلی پایان گرفت

متاسفانه ‌سازمان ‌ملل ‌متحد به این تجاوز واکنشی ‌شایسته ‌از خود نشان‌ نداد و حتی‌ شورای‌ امنیت با چراغ ‌سبز نشان دادن به ‌عراق و سکوت ‌22 ماهه ‌بعد از قطعنامه ‌479، متجاوزان ‌را تحریک ‌کرد تا همه ‌اصول‌ و قواعد بشردوستانه ‌در سرزمین‌های ‌اشغال‌ شده ایران ‌را زیر پا بگذارند.

در فاصله‌ سال‌های 1980 تا 1986 شورای ‌امنیت‌ بدون نام بردن از متجاوز 7 قطعنامه تصویب کرد.

در ژانویه ‌1987 نیز دبیرکل‌ سازمان ملل متحد از اعضای‌ شورای ‌امنیت‌ خواست برای بررسی ‌اقدامات لازم به منظور ‌پایان ‌دادن‌ به ‌مناقشه، همکاری ‌کنند و در جلسه‌ای ‌که همان‌ ماه ‌در دفتر کار وی تشکیل ‌شد، طرح‌ صلحی‌ را به ‌15 عضو شورا عرضه کرد.

در تاریخ ‌20 ژوئیه‌1987 شورای‌ امنیت‌ به‌ اتفاق‌ آرا قطعنامه ‌598 را تصویب‌ کرد که ‌یک‌ سال ‌بعد از آن، ‌اساس‌ توافقنامه ‌آتش‌بس ‌بین ‌عراق و ایران شد.

عراق‌ روز 23 ژوئیه ‌1987 موافقت خود را با پذیرش این قطعنامه اعلام کرد.

به دستور حضرت امام(ره) نشستی ‌با حضور حدود 40 نفر از مسوولان ‌نظامی، ‌سیاسی‌ و عده‌ای ‌از شخصیت‌های‌ مهم ‌کشور، یکشنبه ‌26 تیر 1367، تشکیل ‌شد و ایشان در ‌پیامی که ‌مرحوم ‌حاج ‌سیداحمد خمینی ‌قرائت‌ کرد، ‌مسیر نشست ‌را تعیین ‌کردند.

در این‌ نشست ‌‌قطعنامه ‌598 به‌ عنوان‌ راهکار خاتمه ‌جنگ پذیرفته شد و ‌ایران رسما 27 تیر ‌سال‌1367‌ پذیرش قطعنامه ‌را اعلام کرد.

تعبیر امام ‌راحل‌(ره‌) از پذیرش‌ قطعنامه ‌به ‌عنوان ‌«جام‌زهر» حاوی‌ نکات ‌ظریف‌ بسیاری ‌است‌، امام ‌خمینی‌(ره‌) در فرازی ‌از پیام‌ خویش‌ فرمودند: «... و اما در مورد قبول‌ قطعنامه‌ که‌ حقیقتا مساله ‌بسیار تلخ ‌و ناگواری‌ برای‌ همه ‌و خصوصا ‌برای‌ من‌ بود، این ‌است‌ که‌ من ‌تا چند روز قبل ‌معتقد به‌ همان ‌شیوه ‌دفاع ‌و مواضع‌ اعلام ‌شده ‌در جنگ ‌بودم ‌و مصلحت‌ نظام ‌و کشور و انقلاب ‌را در اجرای ‌آن‌ می‌دیدم‌ ولی ‌به ‌واسطه‌ حوادث‌ و عواملی ‌که ‌از ذکر آن‌ فعلا خودداری ‌می‌کنم ‌و به ‌امید خداوند در آینده ‌روشن‌ خواهد شد و با توجه ‌به ‌نظر تمامی ‌کارشناسان ‌سیاسی ‌و نظامی ‌سطح‌ بالای ‌کشور که ‌من ‌به ‌تعهد و دلسوزی‌ و صداقت‌ آنان ‌اعتماد دارم‌، با قبول ‌قطعنامه‌ و آتش‌بس ‌موافقت‌ نمودم‌ و در مقطع‌ کنونی ‌آن ‌را به ‌مصلحت‌ انقلاب‌ و نظام ‌می‌دانم.

‌و خدا می‌داند که ‌اگر نبود انگیزه‌ای ‌که ‌همه ‌ما و عزت ‌و اعتبار ما باید در مسیر مصلحت‌ اسلام ‌و مسلمین ‌قربانی ‌شود، هرگز راضی‌ به ‌این ‌عمل‌ نمی‌بودم ‌و مرگ‌ و شهادت ‌برایم ‌گواراتر بود. اما چاره ‌چیست‌ که‌ همه ‌باید به ‌رضایت‌ حق ‌تعالی ‌گردن‌ نهیم ‌و مسلم ‌ملت‌ قهرمان ‌و دلاور ایران ‌نیز چنین‌ بوده ‌و خواهد بود...».

قطعنامه ‌598 ‌یک ‌مقدمه ‌و 10 ‌بند دارد که ‌در بندهای‌ آن‌ بر آتش‌بس‌ فوری‌، آزادی ‌بی‌درنگ ‌اسیران‌ جنگی‌ دو کشور، مشخص‌ شدن‌ آغازگر جنگ‌، ‌بازسازی‌، تعیین ‌خسارات‌ و انعقاد توافق‌نامه صلح ‌و ثبات‌ ‌تاکید شده ‌است‌. ایران در تدوین بندهای این قطعنامه نقش فعالی داشت ولی بندهای مهمی از آن همچون معرفی آغازگر جنگ و تعیین خسارت تاکنون بدرستی اجرا نشده است، هر چند ‌خاویر پرز دکوئیار، دبیرکل پیشین سازمان ملل نیز دسامبر 1991 (10 دی‌1370 با پایان ‌دور دوم ‌دبیر کلی‌ خود) در گزارشی‌ ‌به ‌شورای‌ امنیت‌، عراق ‌را رسما متجاوز معرفی ‌کرد.