مریخ؛این چنین سرخ شد

آیا تاکنون به ذهنتان این پرسش خطور کرده است که چرا با وجود مشابهت بسیار زیاد میان زمین و مریخ ، این سیاره ، سطح اکسیده تری نسبت به زمین دارد؛

کد خبر: ۴۰۹۶۲

اگر این موضوع را نمی دانستید، پس بدانید که در لایه خارجی پوسته مریخ ، اکسید آهن دو برابر مقدار آن در زمین یافت می شود و این در حالی است که مریخ فقط یک دهم زمین حجم دارد.
معما وقتی پیچیده تر می شود که بدانید دانشمندان عقیده دارند این دو سیاره منظومه شمسی از یک ابر مواد خام تشکیل شده اند.
به نظر می رسد پژوهشگران دانشگاه بایرئوث در آلمان برای این تفاوت پاسخی یافته باشند.
به عقیده آنها، زمین ابتدای تولد خود بسیار گرم بوده و شدت این گرما به قدری زیاد بوده که موجب شده است حجم بسیار زیادی از اکسید آهن به فلز مذاب آهن تبدیل شود، دقیقا مشابه همان پدیده ای که در کوره ذوب آهن روی می دهد.
این آهن های مذاب سپس به داخل لایه های زمین نفوذ کردند و هسته مذاب عظیمی را تشکیل دادند. لابد آگاه هستید که میدان مغناطیسی زمین در نتیجه چرخش این هسته مذاب به وجود می آید.
تفاوت زمین با مریخ هم از همین جا ناشی می شود. مریخ هیچ گاه به این دمای لازم برای واکنش ذوب آهن دست نیافت و دلیلش هم واضح است ، چرا که مریخ از زمین کوچکتر است.
این مدل سازی جدید می تواند بسیاری از شواهد موجود را نشان دهد. زمین و مریخ از یک ابر مواد اولیه که به دور خورشید می چرخید، تشکیل می شوند. حرارت بسیار زیاد زمین ، اکسید آهن را به آهن مذاب تبدیل می کند و در نتیجه سیاره ای با هسته آهنی مذاب و سطح عاری از اکسید آهن زیاد به دست می آید.
در مقابل ، مریخ سرد می ماند و هسته ای با آهن کم و سطحی مملو از اکسید آهن به وجود می آورد. اما این مدل سازی از کجا به دست آمد.
این گروه آلمانی آزمایش جالبی ترتیب دادند. آنها با استفاده از فشار هیدرولیک ، مخلوطی از آهن ، نیکل و اکسیژن را تحت فشار و حرارت شدید قرار دادند. حالت نهایی این آزمایش بسیار وحشتناک بود: فشاری 175 هزار برابر فشار جو زمین و دمای 2400درجه سانتی گراد.
این تقریبا همان شرایطی است که آهن و اکسیژن در اقیانوس ماگمای ابتدایی زمین با آن کنار آمده اند. 6میلیارد سال پیش ، زمانی که منظومه شمسی حدود 500میلیون سال و شاید کمتر عمر داشت.
زمین تازه شکل گرفته و دیگر سیارات سنگی همسایه اش تحت بمباران شدید خرده سنگ های آسمانی قرار گرفتند.
این برخوردهای شدید موجب شد سطح زمین به اقیانوسی از ماگما تبدیل شود. به نظر می رسد عمق این اقیانوس های ماگما به حدود 1800 کیلومتر می رسیده است.
زیر این اقیانوس ، جبهه جامد و در زیر آن هسته ای از آهن مذاب وجود داشته است.
زمین قطری 2 برابر قطر مریخ دارد و 10 بار از آن سنگین تر. به همین دلیل کف اقیانوس ماگمای زمین تحت فشار بیشتری قرار داشته و این چنین دمای ماگما به 3200درجه سانتی گراد رسیده است ؛ دمایی که اکسید آهن به آهن مذاب و اکسیژن محلول تبدیل می شود. سپس آهن مذاب به اعماق بیشتر سرازیر شده و یک هسته نسبتا بزرگ آهنی را تشکیل داده و فقط 8 درصد اکسید آهن در بالا باقی گذاشته است.
این فرآیند احتمالا در 30 میلیون سال نخستین عمر زمین روی داده است. ولی در مریخ ، اقیانوس ماگما سطحی تر بوده است و در نتیجه بیشترین دمای آن به 2200 درجه سانتی گراد می رسیده است ؛ دمایی که اکسید آهن در آن کاملا پایدار است.
به همین دلیل لایه پوسته مریخ باید حدود 18 درصد آهن داشته باشد، درصدی که با مشاهدات زمین شناختی مریخ مطابقت دارد.
تاکنون هیچ توضیح قطعی درباره اکسیده بودن سطح مریخ ارائه نشده است ، ولی مدل سازی آلمانی ها تاکنون بهترین توضیح ممکن بوده است.
دلیل این پدیده هر چه باشد، درکی بنیادی از تحول منظومه شمسی به دست خواهد داد.