بازیکن باید از مربی حساب ببرد

ابتدا این را بگویم که سرمربی شدن در باشگاه‌های بزرگ مثل آژاکس دشواری‌های عظیمی دارد که سرآمد آنها توجه افراطی رسانه‌ها به فرد حائز این سمت و قرار داشتن آن به طور دائمی زیر ذره‌بین مردم و رسانه‌هاست. همین مساله کار را چند برابر سخت‌تر می‌کند. این کار در قیاس با هدایت جوانان، امری به کلی متفاوت و انگار مربوط به سیاره دیگری است. برای موفقیت در این حرفه باید برنامه‌هایی بسیار دقیق و ظریف داشته باشید و از هیچ چیز غافل نشوید. حتما دستیاران خوب و متعددی هم داشته باشید تا هریک گوشه‌‌ای از این کار بزرگ را بگیرند. با این حال در یک سری موارد فرق زیادی بین هدایت جوانان و رهبری بزرگسالان نیست و یک قسمت این قضیه به کدهای کاری موجود و جاری در آژاکس برمی‌گردد که باید از سوی همگان ازجمله خود من رعایت و اجرا شود و فقط تا یک حد معین می‌توان در آن انعطاف و تغییر به وجود آورد. بر این اساس ما شیوه‌های تمرینی و مدیریتی تقریبا واحدی در برخورد با رده‌های سنی مختلف در آژاکس داریم و چون قرار است این بچه‌ها در نهایت عضو تیم اصلی باشگاه و مجری همان روش‌هایی شوند که اینک توسط تیم اصلی به اجرا درمی‌آید، من نیز در راهی مشخص گام برداشته و دچار خدشه و ابهام آشکار و بزرگی در کارم نشده‌ام.

یک‌تفاوت عمده بین سیستم‌های تمرینی جوانان و بزرگسالان، طول مدت و شدت تمرینات است که در مورد رده بزرگسالان جدی‌‌تر و وسیع‌تر است و بحث انطباق‌پذیری و تلاش برای تقابل با سیستم بازی حریف بعدی طبعا بیشتر برای تیم اصلی باشگاه مناسبت و موضوعیت دارد تا برای تیم‌های رده‌سنی پایه باشگاه. در تیم الف باشگاه محکوم به پیروزی هستید و اصلا شما را برای این کار آورده‌اند حال آن که رده‌های سنی پایه، محل آزمون و خطاست و باخت‌ها آنقدر بدخیم نیستند که شکست‌های رده‌ سنی بزرگسال هستند. باید تاکید کنم که هدایت تیم اصلی باشگاه فقط به مسائل و دستاوردهای فنی بر نمی‌گردد و باید حتما بسیاری از ملاحظات و روابط و سیاست‌ها را وارد کارتان کنید و هر چه باشگاه‌تان بزرگ‌تر و معروف‌تر، این سیاست‌ها سخت‌تر و خطرناک‌تر خواهند بود.

همیشه کوشیده‌ام در برخورد با مشکلات کنونی‌‌ام خودم را در شرایط و جایگاه مربیان قبلی‌ام قرار دهم و در ذهنم تصور و بررسی کنم که اگر مربی‌ام با همین مشکل مواجه می‌شد، چه می‌کرد و راهکارش چه می‌بود.

این ارتباط همیشه آموزه‌های گاس هیدینک بزرگ در زمینه برخورد مدیریتی او با تک‌تک افراد تیم و برت فن مارویک در طراحی‌های کلی و سازماندهی مسائل فنی تیم در ذهنم هست و از آنها بهره می‌گیرم. با لوییس فان خال نیز در این دکترین او همپا و موافق‌ام که یک تیم باید هر هفته قدمی در راه پیشرفت تاکتیکی بردارد و هر چیزی را به سقف و مرز آن برساند و مثل یک برکه راکد نباشد. این بسیار مهم است که در طول هفته چطور تمرین می‌کنید. سختگیر و واقع‌گرا هستید یا تیم را در یک حالت راحتی کاذب و بدون فشار تمرین می‌دهید زیرا هر مسابقه‌ای در پایان هفته محصول کاری است که در طول هفته انجام داده‌اید. شاید من شاگرد خلف فان‌خال باشم زیرا مثل او معتقدم شاگردانتان باید همیشه به شما احترام بگذارند و نوعی ترس از شما داشته باشند زیرا بدون این خصلت‌ها کار آن طور که باید پیش نمی‌رود.

حتی در حرفه‌ای‌ترین و فشرده‌ترین مسابقات فوتبال و آنجا هم که حساسیت‌ها حکم می‌رانند و بی‌انصافی‌ها حرف نخست را می‌زنند، در درجه اول بینندگان به دنبال یک فوتبال زیبا و تهاجمی‌اند و برای این منظور باید راهکارهای متفاوتی داشت و ترسو نبود. اولین اصل برای اجرای فوتبالی از این دست تصاحب توپ و در اختیار داشتن کنترل بر میدان و مالکیتی بیشتر از حریف در اکثر اوقات است. ولی این نیز به تنهایی کافی نیست. شما باید فن حرکت سریع از عقب به جلو و تبدیل از حالت دفاع به حمله را بشناسید و هر حرکتی را در این ارتباط با بیشترین سرعت انجام بدهید تا حریف فرصت بازیابی خود را نداشته باشد. اولین چیزی که در مدارس فوتبال آژاکس آموزش داده می‌شود، همین تاکتیک‌ها و رویکردهاست. این که چگونه از خط دفاع و از نقطه اول به سمت جلو به حرکت درآیید و پله به پله جلو بروید. مثل آجرهایی که روی هم چیده می‌شود تا یک عمارت بنا شود. برای این منظور در امر آموزش باید بسیار دقیق و پرکار و باحوصله باشید و بچه‌ها را ریز به ریز جلو ببرید. وقتی استرس‌ها از اذهان بازیکنان پاک و محو شود و همه توجیه شوند که فرصت و امکان کار و تلاش را دارند و فتح یک مسابقه به هر قیمتی هدف باشگاه نیست.

آنها می‌توانند مجری همان فوتبالی باشند که باشگاهشان می‌طلبد و برای رسیدن به آن برنامه‌ریزی کرده‌‌اند. وقتی تیم اصلی را در دست گرفتم متوجه شدم سیستم‌های کاری مارتین یول ـ مربی آژاکس قبل از انتصاب دی‌بوئر ـ هرچند خوب و محترمانه بود و فتح جام حذفی هلند را هم در پی داشت، اما طبق سنن و اصول قدیمی آژاکس و براساس فلسفه و رویکردهای همیشگی در این باشگاه مبتنی بر ارائه فوتبالی راحت و تهاجمی و زیبا نیست. سیستم‌های او باعث شده بود مدافعان کناری ما بندرت جلو بروند در نتیجه پیستون به معنای واقعی کلمه نداشته باشیم و توپ‌ها با ارسال بلند مدافعان وسط به سمت جلو شوت شود بدون این که خلاقیتی در این کار باشد. به واقع توپ‌سازی چندان از منطقه پشتی زمین انجام نمی‌شد و حرکات اصلی توسط هافبک‌ها و در شرایطی طراحی و اجرا می‌شد که به سبب دیر رسیدن توپ به آنها و نبود یک مقدمه برای این قضیه شانس و احتمال توفیق این حرکات کاهش می‌یافت و بازی تهاجمی چیزی نمی‌شد که باید باشد. این با روش‌ کاری مرسوم در آژاکس فرق می‌کرد و طبعا من آن را عوض و به اصول همیشگی که شروع بازیسازی و حمل توپ و طراحی حرکات با مدافعان است، رجعت کردم. این باشگاه قدیمی من است و بنابراین من اصول کاری آن را بهتر از مربیان جذب‌شده از خارج از باشگاه می‌شناسم. برای اجرای اصل تهاجم و داشتن فوتبالی رو به جلو و زیبا باید اصول مرسوم و قواعد مدرن آن و البته فلسفه و دکترین آژاکس را بشناسید و ادغامی از آن را به اجرا درآورید و این کاری است که من در دست اقدام دارم و فصل بعد نسخه کامل‌تر و بهتری از آن را از سوی شاگردانم خواهید دید.

وقتی بازیکن هستید فقط به خودتان فکر می‌کنید زیرا باید وظایف‌تان را در قبال تیم از این طریق و با آماده نگهداشتن خودتان انجام بدهید اما زمانی که مربی می‌شوید، حکم و حالت یک پدر را برای کل نفرات تیم‌تان که بین 25 تا 30 نفر هستند پیدا می‌کنید و باید به همه امور آنها سرکشی و هرچیزی را بررسی کنید تا سرجایش باشد. باید مراقب باشید تا غذای رژیمی و درست بخورند و استراحت‌شان به اندازه باشد و حتی رویدادهای زندگی خصوصی و خانوادگی‌شان را مهار کنید تا جراحت روحی به آنها وارد نشود زیرا لطمات آن به تیم‌تان نیز می‌خورد. در این زمینه‌ها هموطن پیشکسوتم فان‌خال باز نمونه خوبی است. او همیشه می‌داند در زندگی بازیکنان تیمش چه چیزهایی روی می‌دهد و آنها را تحت کنترل دارد.

بر این اساس او همیشه با کلمات لازم با شاگردانش طرف می‌شود و در عین داشتن قاطعیت یک نظامی، حالت و نقش یک پدر را هم برای آنها ایفا می‌کند. برای من تبدیل‌شدن از یک همبازی به یک پدر طبعا آسان نبوده اما آن را تجربه‌ای جالب یافته‌ام.

سایت فیفا / مترجم: وصال روحانی