شاید ویلسون دارید؟!

شما هم احتمالا نام این بیماری را کمتر شنیده‌اید، شاید به این دلیل که ویلسون ریشه ژنتیکی دارد و میزان شیوع آن یک در 40 هزار است و می‌شود نتیجه گرفت که بیماری کمیابی است، اما از کجا می‌توانید مطمئن باشید که شما یکی از قربانی‌های نادرش نیستید؟!

به گفته دکتر ستار جعفری، فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد این بیماری به دلیل تجمع مس در کبد و اختلال در دفع آن از طریق صفرا رخ می‌دهد و این امر باعث رسوب مس در بافت‌های مختلف بدن بویژه کبد و مغز و در نتیجه آسیب رساندن به آنها می‌شود.

او در گفت‌وگو با جام‌جم اظهار می‌کند: دقیقا به همین دلیل است که نشانه‌های بیماری ویلسون بسیار متنوع است، چرا که احتمال دارد رسوب مس در بافت‌های مختلف باعث طیف وسیعی از علائم و نشانه‌ها در بیمار می‌شود که نتیجه آن اختلال در عملکرد کبد، سیستم اعصاب، کلیه‌ها، خون، قلب یا هر ارگان درگیر است. سن ظهور علائم بیماری ویلسون بسیار متفاوت است و در پی تجمع مس در کبد بعد از 3 سالگی آسیب به این عضو شروع شده و اغلب بیماری در اوایل نوجوانی تشخیص داده می‌شود، اما معمولا علائم عصبی ویلسون در 20 سالگی بروز می‌کند، با این حال می‌تواند در دهه 2 تا 5 زندگی نیز تظاهر پیدا کند.

آیا مردم عادی قادرند این بیماری را تشخیص دهند و برای درمان آن اقدامی کنند؟ دکتر جعفری این احتمال را ضعیف می‌داند و درباره علائم بیماری که ممکن است بیمار را روانه مطب پزشک کند، می‌گوید: بزرگی و التهاب کبد، نارسایی مزمن کبد، تورم شکم، زردی، ورم اندام‌ها، خونریزی داخل مری و مشکل در انعقاد خون از جمله نشانه‌های این بیماری است.

او درباره علائم دیگر این بیماری توضیح می‌دهد: احتمال دارد بیمار دچار اختلالات حرکتی و شناختی، لرزش دست، اختلال در صحبت کردن، مشکلات تحصیلی، اختلال در نوشتن، اختلالات رفتاری و روانی مثل تحریک‌پذیری و مشکلات خلقی بخصوص در دوران نوجوانی، دشواری در بلع، سردرد و تشنج باشد.

به گفته این فوق‌تخصص گوارش، اختلالات در سیستم غدد ترشحی بدن، درد‌های مفاصل، تشکیل حلقه اطراف قرنیه، نارسایی کلیه، کم‌خونی، اختلالات قاعدگی، سقط مکرر، به تاخیر افتادن بلوغ و حتی گاهی درگیری قلب از دیگر نشانه‌های این بیماری است.

دکتر جعفری می‌گوید: بطور کلی در هر بیمار با مشکلات منتسب به کبد و سن زیر 40 سال باید احتمال این بیماری را نیز داد و در این شرایط است که پزشک مقدار پروتئین حامل مس در خون و نیز مس دفع شده در ادرار را می‌سنجد.

به گفته این فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد معاینه چشم بیماران نیز به تشخیص این بیماری کمک می‌کند و در مواردی که تشخیص مسجل نیست باید از بافت کبد نمونه‌برداری و مقدار مس داخل آن سنجیده شود.

دکتر جعفری اعتقاد دارد مبتلایان به بیماری ویلسون حتما باید درباره رژیم غذایی‌شان با متخصص تغذیه گفت‌وگو کنند تا میزان مس ورودی به بدنشان را زیر نظر داشته باشند.

او تاکید می‌کند: میزان مس دریافتی از طریق غذا، باید به یک میلی گرم در روز کاهش داده شود و در واقع غذاهای سرشار از مس مثل جگر، قلوه، میگو، فندق، ماهی، میوه‌های خشک شده، شکلات، نخود، نخودفرنگی، کاکائو و قارچ نباید مصرف شوند.

این که ویلسون زودهنگام تشخیص داده شود در کنترل آن نقشی تعیین‌کننده دارد، چرا که ممکن است در صورت تشخیص دیرهنگام، بیماری پیشرفت کند و باعث نارسایی سریع کبدی شود و دردسری جدی برای بیمار ایجاد کند.

دکتر جعفری در این زمینه می‌گوید: در صورت تشخیص بموقع و آغاز درمان، اختلالات عصبی، روانی و کبدی بتدریج بهبود می‌یابند.

او هشدار می‌دهد: این بیماری بدون درمان کشنده است. درمان باید در تمام مدت عمر ادامه یابد. مرحله اول درمان شامل تخلیه میزان مس رسوب یافته در بافت‌ها و مرحله دوم شامل جلوگیری از رسوب مجدد مس است.

این فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد تاکید می‌کند: مهم این است که درمان در هیچ شرایطی نباید متوقف شود و بیمارانی که خودسرانه دارو را قطع می‌کنند در خطر ایجاد نارسایی حاد کبد قرار می‌گیرند.