معرفی کتاب

اسناد و مدارک تاریخ گواهی می‌دهد که ایران تا دوره مغول با کشورهای اروپایی روابط سیاسی و بازرگانی نداشت. از این زمان بتدریج پای بازرگانان، جهانگردان و مبلغان مسیحی به خاک ایران باز شد. پیشینه روابط ایران با فرانسه بویژه به دوران صفویه برمی‌گردد و از این هنگام است که روابط ایران با کشورهای غربی وارد مرحله تازه‌ای می‌شود.

کد خبر: ۳۸۷۹۲۳

شاید بتوان مسافرت پرژوست به ایران را در 1019 قمری در زمان شاه عباس اول سرآغاز مناسبات ایران و فرانسه دانست. این کشیش فرانسوی با پادشاه صفوی دیدار کرد و از طرف او مامور تقدیم نامه‌ای به هانری چهارم شد. میشل نخستین سفیر فرانسه در دربار ایران در سال 1119 قمری و در زمان سلطنت شاه سلطان حسین صفوی به ایران آمد و موفق شد که عهد‌نامه‌ای با فرمانروای صفوی منعقد کند. به‌طور کلی می‌توان گفت که برقراری مناسبات سیاسی و تجاری میان ایران و فرانسه در دوران صفویه به‌سبب جنگ‌های خارجی و فقدان ضمانت اجرایی در زمینه معاهدات و انگیزه‌های متفاوت هر کدام از طرفین در ایجاد دوستی با دیگری با موفقیت چندانی همراه نبود. در این زمان تنها نقطه مثبت در مناسبات 2 کشور انتشار سفرنامه‌هایی بود که جهانگردان فرانسوی با شور و حرارتی که در توصیف شرق اسرارآمیز از خود نشان می‌دادند به تشریح پرآب و تاب مشاهدات خود می‌پرداختند و کنجکاوی فرانسویان را بیش از پیش برای شناخت ایران و ایرانیان برمی‌انگیختند.

از سقوط صفویه تا روی کارآمدن قاجاریه میان ایران و فرانسه رابطه چندانی برقرار نبود. در دوره افشاریه و زندیه تماس دو کشور بویژه با بی‌ثباتی اوضاع سیاسی داخلی ایران به حداقل خود رسید و در همان محدوده مناسبات تجاری باقی ماند. با قدرت پیدا کردن قاجاریه شرایط برای برقراری ارتباط با کشورهای اروپایی روند دیگری را پیدا کرد اما نگاه منفعت‌طلبانه اروپاییان بخصوص فرانسه سبب شد که این روابط سرانجام خوشی برای ایران پیدا نکند.

اساسا دخالت بیش از اندازه روس و انگلیس در امور داخلی ایران از جمله دلایل مهمی است که باعث شد منابع تاریخی ما در بخش بررسی سیاست خارجی عمدتا به موضوع این 2 کشور خلاصه شود و روابط کشور ما با دول دیگر از جمله فرانسه تحت‌الشعاع این موضوع قرار گیرد.

کتاب تاریخ روابط ایران و فرانسه اثر ابوالحسن غفاری تلاشی برای رفع چنین ابهامی است. وی در کتاب خود به بررسی ارتباط 2 کشور از ترور ناصرالدین شاه تا جنگ جهانی اول می‌پردازد. گستردگی موضوعات مورد بررسی قرار گرفته در این اثر سبب شد که روابط ایران و فرانسه به چهار بخش دیپلماتیک و سیاسی، روابط اقتصادی و مالی، روابط فرهنگی، علمی و روابط نظامی تقسیم شود. هر بخش به تناسب موضوعات به فصل‌هایی و هر فصل نیز به عناوینی تقسیم شده است. کتاب مجموعا شامل53 موضوع جداگانه است و هر فصل با یک نتیجه‌گیری پایان می‌یابد.