برداشت های ناقص از پاسخگویی

تعابیری که این روزها و عمدتا از زبان عناصر سیاسی در تفسیر نامگذاری سالجاری (پاسخگویی و تداوم نهضت خدمت رسانی) شنیده می شود ممکن است انحرافاتی را در اصل آن پدید آورد و این فرصت ارزشمند را با بیراهه رفتن به هدر دهد.

کد خبر: ۳۸۷۶۸

از اینرو توجه به نکات زیر می تواند راهگشا باشد:
1- پاسخگویی دو وجه یا به تعبیری دو جلوه یا دو نتیجه دارد. یکی شناسایی کوتاهی ها و تخلف ها که صرف نظر از هدف آن (اصلاح امور یا تخریب رقیب) معمولا با نگاه نظارتی یا مچ گیری انجام می گیرد، و دوم ارائه بیلان کار و عملکردها که طی آن ضمن شناسایی نقاط ضعف ، خدمت هایی که دستگاه ها به صاحبان خود (مردم) کرده اند اعلام می شود. این روزها وجه اول برجسته تر شده است ، حال آن که بی توجهی به وجه دوم برداشتی ناقص از پاسخگویی است . معمولا در سال پایانی دوره های ریاست جمهوری نوعی فترت ناشی از انتظار بر کشور و دستگاه های اجرایی حاکم می شود. چرخها از فعالیت بازمی ماند و همگی در انتظار فرد بعدی و برنامه بعدی هستند؛ حتی بسیاری از وزیران و مدیران اجرایی نزدیک به رئیس جمهوری اطاعت و هماهنگی را فراموش می کنند و مناسبات خود را با فردی که احتمال انتخاب او برای دوره بعد بیشتر است ، تقویت می کنند. وجود چنین فرهنگ نادرستی علاوه بر آن که رئیس دستگاه اجرایی را در سال آخر تنها می گذارد، اولا برنامه ریزی و بالندگی را تحت الشعاع قرار می دهد و ثانیا نوعی قدرناشناسی را ترویج می کند. نامگذاری عالمانه سالجاری توسط رهبر انقلاب این امکان را فراهم می کند که قوه مجریه با ابتهاج و نشاط بیشتری به کار خود ادامه دهد و ضمن ارائه عملکرد خود، سپاس و قدردانی مردم را شاهد باشد.
2- عملکرد هر دستگاه با توجه به 3معیار و در 3حوزه قابل ارزیابی است : وظیفه ذاتی و قانونی آن دستگاه ، تکالیف قانونی که در قالبهایی چون برنامه توسعه ، قانون بودجه ، سایر مصوبات مجلس و...به عهده آن گذاشته می شود و سرانجام مطالبات و انتظارات مردم . با سنجش هریک از قوا و دستگاه های زیرمجموعه آنها در قالب این 3شاخص مشخص می شود هریک از آنها تا چه حد پاسخگوی وظایف و انتظارات هستند و از این طریق میزان خدمات آنها روشن می شود که اولا قدرشناسی مردم از خادمان خود را به دنبال دارد و ثانیا نور امید به آینده را در دل جامعه بیدار می کند. متقابلا هر دستگاهی که نمره پایینی در شاخصهای یادشده بگیرد، از آن حکایت دارد که نتوانسته از امانتی که به او سپرده شده بدرستی استفاده کند و طبعا مسوولان و جامعه باید به فکر چاره این ناکارآمدی باشند.
3- اگر ارزیابی دستگاه ها در قالب های کارشناسانه انجام گیرد هرگونه فعالیت آنها به میزان انطباق با 3معیار یاد شده مقبولیت دارد و قاعدتا «خدمت» محسوب می شود و هرگونه انحراف از چارچوب های مصوب به معنای قصور و کوتاهی است ، حتی اگر ظاهری عوام پسند داشته باشد. فرضا وزارتخانه ای مامور به تامین برق مردم است اگر امکانات معنوی و مادی و اعتبارات خود را به خانه سازی برای روستاییان (که ظاهری مثبت دارد) اختصاص دهد نه تنها خدمتی نکرده بلکه با تخلف خود، توسعه هماهنگ کشور را مختل ساخته است . همچنین نکته مضحکی که در برخی گزارش ها و بیلان کارهای تشریفاتی نیز دیده می شود عبارت «جلوتر از برنامه» است . با یک ارزیابی دقیق و نگاه برنامه ریزی علمی که از برداشت های احساسی و عوامانه به دور است چنین دستگاه هایی نیز شایسته نقد و برخورد هستند چرا که از معیار دوم ، انحراف داشته اند.
4- حال که ارائه گزارش کار به مردم با تاکید رهبر معظم انقلاب به یک ارزش ، اولویت و برنامه جدی در کشور تبدیل شده است ، قاعدتا بخشی از دستگاه های سیاستزده بی میل نیستند که در این قالب ، حتی طرح هایی را که در ذهن داشته اند، ولی به انجام نرسیده نیز فهرست کنند تا فعالیت های خادمانه آنها پربارتر جلوه کند! حال آن که منطقا و در تعبیر فیزیکی ، به چنین ذهنیت هایی که به مرحله عمل نرسیده است عنوان «کار» اطلاق نمی شود. همچنین تصویب طرحهایی که تبدیل به قانون نشده است یا به واسطه مغایرت با شرع یا قانون اساسی طرح رد شده (و نه قانون) نامیده می شود زیر عنوان عملکرد قرار نمی گیرد.
5- بیم آن می رود که این حرکت حالت تشریفاتی و تبلیغاتی به خود بگیرد و از نقد عالمانه و تقدیر منطقی فاصله بگیرد. این وظیفه رسانه هاست که با مشی معتدل ، جنبه های مثبت این حرکت را بازتاب دهند و با نگاه آسیب شناسانه به این حرکت از افراط که به دل آزردگی مردم منجر می شود دوری جویند.