اعتبار یلدا

می‌دانی از زمان زایش این آئین تا امروز، ایرانی‌ها چندبار شب تولد خورشید را در آغاز زمستان پاس داشته‌اند و در درازترین شب سال برای دوری از شر اهریمن دور هم جمع شده‌اند؟ دست کم 7 هزار بار! پدران ما دست کم 7 هزار سال در شب‌های یلدا بیدار مانده‌اند تا جوانه زدن خورشید را از تن سنگی کوه‌ها نظاره کنند.

می‌گویی چندان هم راه را اشتباه نرفته‌ای؟ می‌گویی شب‌چله، آجیل مخصوص دارد؟ می‌گویی برای آمدنش انار و هندوانه و میوه‌های دیگر می‌آورند؟ اما یلدا با هیچکدام از اینها یلدا نشده است، اعتبار شب‌چله‌های روزهای قدیم، به بی‌بی‌های خنده‌‌رویی بود که چارقدهای وال و چادر نمازهای پرگل و خوشبو به سر داشتند و از پشت شیشه‌های ضخیم عینک تماشایمان می‌کردند، اعتبار یلدا به انارهای دانه شده‌اش نبود، به دست‌های داغ و پر چین و چروکی بود که آنها را دانه می‌کردند، اعتبار یلدا به هندوانه‌های شیرینش نبود، به ذوق کودکانه‌ای بود که وقت گاز زدن به سرخی خنک یک قاچ هندوانه، ته دلت جان می‌گرفت، اعتبار یلدا به بابابزرگ‌هایی بود که نسترن‌های صورتی می‌کاشتند و برای جوان‌های دم‌بخت خانواده فال حافظ می‌گرفتند تا خواجه شیرازی ندا دهد که یوسف گم‌گشته‌شان به کنعان بازمی‌گردد یا مسیحا نفسی به زودی می‌آید، اعتبار یلدا به آجیل‌های پر پسته‌اش نبود، به جمع شدن دور هم و کنار هم نشستن و گپ زدن بود. اعتبار یلدا به شکستن گردوها و پیشگویی آینده از روی خالی بودن یا پر بودنشان نبود، به آرزوی نیک داشتن و دعا برای ختم به خیر شدن گرفتاری‌های دیگران بود، اعتبار یلدا به خرج کردن‌های بی‌حد و اندازه نبود، به چند بیت شاهنامه خواندن بود و شنیدن قصه‌هایی پر از جن و پری از زبان بابابزرگ‌ها. اعتبار یلدا، به خنده‌های بلند و شیرین اعضای خانواده دور کرسی بود، به دلخوشی‌های کوچکی که مثل قطره‌های آب توی کوزه دلمان جمع می‌شدند و پرش می‌کردند تا خوش بماند و در ناخوشی‌های روزهای تلخ زندگی دوام بیاورد تا سال بعد، اعتبار یلدا به جمع شدن آشناهای دور و نزدیک در خانه بزرگ خانواده بود تا ثابت کنند دوری راه‌ها حریف نزدیکی دل‌ها نمی‌شود، اعتبار یلدا.... آه.... اعتبار یلدا..... راستی گفتی وقتی می‌گویم «شب یلدا» یاد چه می‌افتی؟

مریم یوشی‌زاده