الکامپ شانزدهم به سر‌رسید، قصه به‌آخر نرسید!

این نمایشگاه مانند هر نمایشگاه دیگری نکات قوت و ضعف چندی داشت، اما از حق نگذریم، با توجه به وضعیت و فضای عمومی برگزاری نمایشگاه‌ها در کشور، نکات مثبتش آنقدر بود که بتوان در مجموع به آن نمره‌ای قابل قبول داد. در ادامه به‌ترتیب به برخی از این موارد مثبت و منفی اشاره می‌شود.

کسانی که از قدیم برگزاری نمایشگاه الکامپ را دنبال می‌کنند، می‌دانند که الکامپ نهم و دهم توسط سازمان نظام صنفی رایانه‌ای (در آن زمان انجمن شرکت‌های انفورماتیک ایران، نماینده بخش خصوصی این حرفه) برگزار شد که بیشتر صاحب‌نظران آن دو نمایشگاه را جزو بهترین نمایشگاه‌های تاریخ ایران می‌دانند. اما پس از آن سال‌ها کشمکش بین وزارت بازرگانی، شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی و سازمان نظام صنفی برای تصاحب کامل این نمایشگاه پررونق و پرسود درگرفت که عاقبت سازمان نظام صنفی دعوا را باخت و از گردونه بیرون گذاشته شد.

اما از آن زمان، هر سال دریغ از پارسال، رونق این نمایشگاه فروکش کرد و حتی حضور خود وزارت بازرگانی در نمایشگاه هر سال کم‌رنگ‌تر شد و در سال‌های اخیر تقریبا به صفر رسید. بالطبع نمایندگان نظام صنفی در بوق و کرنا کردند که عدم استقبال از این نمایشگاه به‌دلیل عدم دخالت آنها در برگزاری نمایشگاه بوده است. بدین ترتیب کار به جایی رسید که وزارت بازرگانی عطای نمایشگاه را به لقایش بخشید و دوباره برگزاری الکامپ شانزدهم را به همان سازمان نظام صنفی رایانه‌ای سپرد.

کارشناسان این امر با توجه به کشمکش‌های پیش از برگزاری نمایشگاه پیش‌بینی می‌کردند که نه‌تنها وزارت بازرگانی و دیگر نمایندگان دولت کمکی به برگزاری این نمایشگاه نخواهند کرد، بلکه احتمالا برای آن‌که ثابت شود دولت خودش برگزارکننده بهتری است، اگر بتواند، چوبی هم لای چرخ این نمایشگاه خواهد گذاشت اما با آغاز به‌کار نمایشگاه همه پیش‌بینی‌ها اشتباه از آب درآمد!

دولت با تخصیص یک سالن 1600 متری به‌عنوان دولت الکترونیکی، حضوری پررنگ در این نمایشگاه داشت که در تاریخ برگزاری آن بی‌سابقه است و نشان می‌دهد که این نمایشگاه توسط دولت بسیار جدی گرفته شده است.

سخنرانی دو وزیر، رضا تقی‌پور وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات و حاجی‌بابایی، وزیر آموزش و پرورش، در آیین گشایش نمایشگاه، که آن هم در تاریخ برگزاری نمایشگاه‌ها در ایران کم‌سابقه بوده، نشان داد که دولت برای این نمایشگاه سنگ‌تمام گذاشته است.

جدا از سالن دولت الکترونیکی، 13 سالن دیگر توسط بخش خصوصی تجهیز شده بود که آن هم در تاریخ برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی کشور کم‌سابقه است و نشان از استقبال شرکت‌های خصوصی از نمایشگاه داشت و نوید استقبال بازدیدکنندگان را می‌داد که همین‌طور هم شد و حضور مردم حتی در نخستین روز برگزاری نمایشگاه (دوشنبه) به حدی بود که شگفتی برگزارکنندگان را برانگیخته بود.

بسادگی می‌شد فهمید که بازدیدکنندگان ناراضی از نمایشگاه بیرون نمی‌رفتند. در نمایشگاهی با چنین عنوان پرطمطراقی، بازدیدکنندگان بیشتر برای آگاهی از فناوری‌های نوین می‌آیند، اما برخی مسائل جانبی هم در ذهن آنان تاثیرگذار است. یکی از این موارد نیز زیبایی بصری و انضباط در طراحی آن است که خوشبختانه این امر نیز توسط خود شرکت‌های حضوریافته رعایت شده بود و حدود 80 درصد از آنان برای غرفه خود طراحی ویژه‌ای را تدارک دیده بودند.

جایگاهی که در بیشتر نمایشگاه‌های داخلی خالی می‌ماند یا توسط غیرحرفه‌ای‌ها پر می‌شود، مرکز رسانه یا مدیاسنتر است. در الکامپ شانزدهم، همان‌گونه که انتظار می‌رفت، اهمیت مرکز رسانه به‌خوبی دانسته شده بود و گروه مسوول این کار از یکی دو ماه پیش از برگزاری نمایشگاه اطلاع‌رسانی خود را آغاز کرده، به ارائه خدمات به مخاطبان و اصحاب رسانه می‌پرداختند.

یکی از پدیده‌های این نمایشگاه، ایجاد و شکل‌گیری گروه شرکت‌های بزرگ برای انجام کارهای بزرگ بود که در یک مورد، یکی از این گروه‌ها غرفه‌ای بیش از 1300 متری را آراسته بود. این پدیده از آن رو مهم است که در حقیقت این شرکت‌ها نخستین گام‌های صنعتی شدن را می‌پیمایند. این امر در ایران بی‌سابقه نیست و در گذشته، شرکت‌های بزرگی مانند ارج، آزمایش، کفش ملی، ایران خودرو، مینو و مانند آنها با ادغام گروه‌ها و شرکت‌های کوچک‌تر به‌وجود آمده بودند تا ایران را به صنعتی شدن نزدیک‌تر کنند که البته چرخ روزگار به‌گونه‌ای چرخید که بسیاری از آنها یا به‌کلی از هم پاشیدند و محو شدند و دوباره به کارگاه‌ها و شرکت‌های کوچک تجزیه شدند یا از سوددهی افتادند و گاه تغییر ماهیت دادند.

به‌نظر می‌رسد که این اتفاق فرخنده به‌درستی (هرچند دیر) در شرکت‌های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور افتاده و آنها دریافته‌اند که شرط حضور در دنیای تجاری پررقیب امروزی، اتحاد با یکدیگر برای کاهش هزینه‌ها و ریسک‌ها و افزایش احتمال موفقیت و بهره‌وری است. این‌که در کشور ما عده‌ای دور هم نشسته‌اند و از بحث‌هایی مانند «من باید رئیس بشوم» و «سود من باید بالاتر باشد» دوری جسته‌اند، خود یک رخداد خجسته است!

یکی از نکات مثبت در برگزاری این نمایشگاه، ثبت‌نام برای اخذ غرفه‌ها به‌صورت الکترونیکی و بی‌طرفانه بود و به دردسرها و کشمکش‌های هنگام ثبت‌نام و اتهام پارتی‌بازی و گرفتن زیرمیزی برای همیشه خاتمه داد. امید که دیگران هم یاد بگیرند.

اگر فکر می‌کنید که این تیتر را می‌خواهیم از ایرادات نمایشگاه بشماریم، اشتباه می‌کنید! البته ما طرفدار ارائه این‌گونه خدمات به‌صورت رایگان هستیم، اما این یکی به‌نظر فرق می‌کند. بلیت 1000 تومانی که هزینه چندانی برای افراد حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌شمار نمی‌آید، موجب کاهش تردد مکرر دستفروشان و افراد نامرتبط با نمایشگاه می‌شود و کمتر دیده شدن صحنه بساط پهن خانواده‌های عزیز با کلی بچه قد و نیم‌قد، که منتظر پختن غذایشان در قابلمه روی گاز پیک‌نیکی هستند، می‌گردد. البته بلیت ورودی برای دانشگاهیان، دانش‌آموزان و اصحاب رسانه رایگان بوده است.

اما نمایشگاه سراسر نیکی و برکت نبود و عیب‌هایی هم داشت.

هنوز که هنوز است، تهران از نداشتن یک مرکز نمایشگاهی مدرن و مجهز با کادر مجرب در برگزاری نمایشگاه رنج می‌برد. ساختار کنونی محل دائمی برگزاری نمایشگاه‌های تهران، بیش از 40 سال پیش طراحی شده و پاسخگوی شرایط امروزی نیست. از ترافیک اطراف نمایشگاه و جای پارک گرفته تا نداشتن چند واحد دستشویی بهداشتی و به‌هم‌ریختگی و زباله‌های دور و اطراف و مواردی مانند اینها، چیزهایی هستند که هر سال داغ دل بازدیدکنندگان را تازه می‌کنند و کاری برای بهبود قطعی‌شان نمی‌شود.

به‌نظر می‌رسد تا هنگامی که یک خط مترو از نمایشگاه عبور نکند، وضع ترافیک آن تغییری نمی‌یابد.

بدون اینترنت ماندن شرکت‌کنندگان در نمایشگاهی با عنوان الکامپ شگفت‌انگیز است! گویا قضیه از این قرار بوده که مجوز ارائه اینترنت در محوطه نمایشگاه توسط شرکتی، به‌طور انحصاری دریافت شده و این شرکت نیز برای ارائه اینترنت به غرفه‌داران تقاضای مبالغ نجومی می‌کرده و حتی از دسترسی به‌اینترنت
به ‌روش‌های دیگر نیز جلوگیری می‌کرده است.

ای کاش شرکت‌های مربوط، دست‌کم در چنین نمایشگاهی، حفظ آبرو را به دریافت سود بیشتر ترجیح می‌دادند.

در الکامپ شانزدهم که مانند بسیاری از دیگر نمایشگاه‌ها عنوان بین‌المللــــی دارد و یعنی این‌که برگزارکنندگان آرزو دارند شرکت‌های معتبر خارجی بیشتر در آن شرکــــت کنند، هـــزینه غرفه برای شرکت‌کنندگان داخلی متری حـــدود 60 هزار تومان و برای نمایندگان شرکت‌های خـــارجی متری حدود 290یورو بود. خودتان دعواها و اختلافات پیامد آن را حدس بزنید.

نمایشگاه از ساعات 9 صبح آغاز به‌کار می‌کرد و در ساعت 16 هر روز به‌پایان ‌رسید. البته به‌نظر می‌رسد این زمان به‌نسبت کوتاه در قیاس با دیگر نمایشگاه‌های کشور، بیشتر برای جلوگیری از ازدحام و ترافیک اطراف نمایشگاه در بعدازظهرها تنظیم شده باشد، اما این را هم باید در نظر گرفت که به‌این ترتیب بخش عمده‌ای از بازدیدکنندگان که اغلب شاغل هم هستند، ریزش خواهند داشت. واقعا که این ترافیک تهران تمام زندگی‌مان را مختل کرده!

خوب الکامپ شانزدهم که به‌پایان رسید، لطفا مسوولان و شرکت‌ها به ‌فکر بهسازی الکامپ بعدی باشند. در ضمن تلکام یازدهم را دریابید که هم‌اکنون درحال برگزاری است!

امیرشهاب شاهمیری