خانه ختایی‌های تبریز خانه هنرمندان می‌شود

آنچه مسلم است در بازسازی این بنا به مانند دیگر بناهای قدیمی اصل بر رعایت معماری اولیه و ظاهر واقعی گذاشته شده و با استفاده از آجرهای چهارگوش و شتری، نمای خانه به شکل اولیه آن بازسازی شده است.

در صحن بیرونی خانه، 5 ستون بلند دوام و بقای بنا را تضمین کرده‌اند. سرستون‌ها، پنجره‌ها، هشتی‌ها و ایوان‌های این بنا، به سبک معماری دوران قاجار ساخته شده است.اتاق‌های نشیمن و نیز تالار نسبتا بزرگی که محل اسکان و ضیافت مهمانان و برگزاری جلسات بود، چند متر بالاتر از کف حیاط ساخته شده است.

در طبقه دوم که بیشتر به نیم طبقه شبیه است، 2 یا حداکثر 3 اتاق کوچک وجود دارد. در این اتاق‌ها نیز طاقچه و اجاق برای روشن کردن هیزم، به همان سبک و سیاق دوره قاجار به چشم می‌خورد. بعد از عبور از صحن بیرونی و اتاق‌های این قسمت، به حیاط اندرونی می‌رسیم.

این حیاط حدود 50 مترمربع وسعت داشته و در وسط آن باغچه کوچک جلوه خاصی به حیاط داده است.

در قسمت شرقی حیاط، در کوچکی وجود دارد که به زیرزمین راه می‌یابد. این زیرزمین که سقف آن به شکل طاقی است، اندرونی را به بیرونی وصل می‌کند اما در این فاصله کوتاه، اتاق‌های انباری، آب‌انبار، تنورخانه و دهلیزی دلباز وجود دارد. در گذر از این محوطه زیبا به «مطبخ خانه» می‌رسیم؛ محلی که در آن تنوری وجود دارد برای پختن نان و حکایت این تنور و نقشی که در دوران مشروطیت داشته، بسیار شنیدنی است. گویا یکی از فرزندان خردسال خانواده «ختایی‌ها» با مشاهده تهاجم وحشیانه مهاجمان روس، در داخل این تنور مخفی می‌شود. مهاجمان نمی‌توانند او را پیدا کنند اما این کودک مظلومانه از دریچه واقع در روی تنور، شاهد خونریزی و قتل عام خانواده‌اش بوده، اما از ترس دم برنیاورده است. تا این‌که یکی دو روز بعد، همسایه‌ها کودک را از داخل تنور پیدا می‌کنند.

این خانه چندی پیش توسط شهرداری تبریز خریداری شد و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی استان بازسازی شد و مورد مرمت قرار گرفت و با عنوان خانه هنرمندان دوباره زندگی خود را از سرگرفت.