مسوولیت این کودکان با کیست؟

خیلی دور نیستند، همین دور و اطراف، پشت هر چهارراه و گوشه هر خیابان پرترددی دیده می‌شوند، از امروز کتاب فارسی و دفتر مشق کهنه‌شان را هم کنار خیابان پهن می‌کنند تا شما آنها را چمباتمه زده ببینید و دلتان به رحم بیاید و اسکناسی در دستشان بگذارید. شاید هم آنها که به اقتضای سن وسالشان یکجا بند نمی‌شوند، لابه‌لای اتومبیل‌های پشت چراغ پرسه بزنند وگاهی سربه‌سر هم بگذارند و برای فروش فال و آدامس تا اسکاچ و اسپند به شیشه خودرو‌ها آویزان بمانند تا اسکناسی را از صاحبش بگیرند.

کد خبر: ۳۵۵۸۱۶

نمی‌دانم دیده‌اید برخی دیگر را که سن‌شان آنقدر کم است که مجال جست‌وخیز تا پاسی از شب را در خیابان‌های پردود نمی‌یابند، آنقدر کوچکند که در آغوش مرد و زنی ژنده‌پوش به خواب رفته‌اند. اگر ساکن تهران باشید، دیدن کودک خردسالی که در چهارراه جهان کودک ساعت‌ها در آغوش مردی که معلوم نیست پدر اوست یا نه، به خواب عمیق رفته و گاهی شک می‌کنید که مبادا کودک را به قرصی یا حبه‌ای تریاک خوابانده باشد تا شب و روز را با گردنی آویزان و چشمانی بسته بگذراند و از گرسنگی و تشنگی چیزی نفهمد. این کودکان در چند قدمی ما هستند و سال‌هاست با پرسه‌زنی وگدایی قد می‌کشند و جایشان را به جوان‌ترها می‌سپارند و شاید خودشان به کسب و کاری نه‌چندان معصومانه پناه ببرند. این، تنها توصیفی از وضعیت کودکان خیابانی است که به وجودشان خو گرفته‌ایم.

همان‌ها که مدیرعالی سازمان رفاه و خدمات اجتماعی شهرداری تهران می‌گوید که در قبال این کودکان، هیچ مسوولیتی جز جمع‌آوری و سپردنشان به سازمان بهزیستی ندارد؛ همان کودکانی که محمدجواد روزبهانی هرچند آمار دقیقشان را نمی‌گوید؛ ولی با قاطعیت می‌گوید تعدادشان افزایشی نداشته است! همان کودکانی که سال‌هاست کمیسیون فرهنگی شورای شهر، سنگ آنها را به سینه می‌زند و هر بار به در بسته می‌خورد، چون متولی این کودکان معلوم نیست.

کودکان خیابانی سال‌هاست مشمول طرح گنگی به نام ساماندهی شده‌اند؛ ولی دلایل عدم اجرای آن روشن نیست. بهزیستی کمبود اعتبارات و احیانا تصریح نشدن دقیق مواد قانونی و مسوولیت این سازمان را بهانه‌ای برای واگذاری این کودکان به حال خود می‌داند و شهرداری سال‌هاست این بار را به سازمان‌های دیگر حواله می‌دهد، حتی اعتبارات ویژه‌ای برای جمع‌آوری این کودکان و خدمات‌رسانی به آنان مشخص نیست.

این کودکان که در بسیاری موارد تحت سوءاستفاده‌های جنسی نیز قرار می‌گیرند ـ اگر به بدبینی متهم نشویم‌ ـ صاحبان فردای باند‌ها و گروه‌های زورگیری هستند که عقده‌های دوران کودکی را به دلیل بدسرپرستی این گونه بروز می‌دهند؛ گروه‌هایی که برخورد با آن زمان، هزینه و انرژی کلانی از جامعه به هدر می‌دهد. آیا اگر شهرداری، بهزیستی و سایر سازمان‌های حمایتی و قضایی این کودکان را جدی‌تر ببینند یا سهم آنان را در شعارهای هرساله‌شان به عمل تبدیل کنند، باز هم چنین آینده‌ای را پیش رو خواهیم داشت؟