در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
قیافههای عبوس
غرغروها را میتوان از قیافههای عبوسشان تشخیص داد؛ آنها که تا نگاهشان به چیز تازهای میافتد یا شرح اتفاق تازهای را میشنوند، اولین عکسالعملشان درهم رفتن ابروها،تنگ شدن چشمها و باز شدن دهان برای ادای یک جمله اعتراضآمیز است. حتی اگر جملهای هم به زبان نیاورند با چشم و ابرویشان به شما حالی میکنند که غری برای زدن داشتهاند اما به خاطر گل روی شما چیزی نگفتهاند و به این ترتیب شیرینی ماجرایی که با آن همه آب و تاب تعریفش میکردید را به کامتان زهر میکنند.
غر زدن نتیجه فشارهایی است که میتواند بر فرد وارد شود. مثلا ترافیک هر روزه تهران همه برنامههایتان را خراب میکند که جای اعتراض دارد. خیلیها تفاوت اعتراض و غرزدن را نمیدانند. آنها فکر میکنند همین که به فرد کناریشان بگویند: «اه چقدر باید تو این صف منتظر بمونیم؟» کافیاست و بعد هم همچنان به غر زدنهایشان درباره مثلا تمیز نبودن مغازه نانوایی و... ادامه میدهند. اما مساله اینجاست که اعتراض یک جور تلاش جهت تغییر اوضاع و بهتر کردن آن است و برای خودش شرایطی دارد که بر اساس آن، شخص معترض میتواند خواستهاش را پیگیری کند! اتفاقی که درباره غرزدن هرگز پیش نمیآید. هیچ رئیس شرکت، سردبیر روزنامه یا استاد دانشگاهی غر زدنهای کارمندان و شاگردانش را جدی نمیگیرد اما پای اعتراض که وسط بیاید، قضیه از یک غرولند ساده به یک خواسته تبدیل میشود. اعتراض درواقع نوعی نظم و اعتبار دادن به غرولند است!
غر زدن با بدبینی رابطه مستقیمی دارد. این گفته روانشناسان است. آنها میگویند تمایل به غرزدن در همه آدمها وجود دارد و دلیل اصلی قضیه هم به همان احساس ناخرسندی از شرایط برمیگردد. آدمهای بسیار کمی وجود دارند که از زندگیشان رضایت خاطر دارند و نزدیک به صددرصد مردم ترجیح میدهند که در شرایط بهتری باشند. غر زدن از همینجا آغاز میشود. بنابر تحقیقات روانشناسان برای از بین بردن این عادت ناپسند باید از همان اساس دست به کار شویم؛ از همانجایی که بدبینی آغاز میشود. آنها از شما نمیخواهند که خوشبین باشید اما حداقل میتوانید برای بدبین نبودن تلاش کنید.
نمیشود غر نزد
با اینکه عقیده عموم بر این است که بیشترین آمار غر زدن را خانمها دارند، اما همه ما فارغ از جنسیت و سن و سالمان در طول روز حتما چندتایی غر میزنیم، هر چند ممکن است آنقدر نامحسوس باشد که اصلا متوجهش نشویم و اگر هم شدیم به روی خودمان نیاوریم. ممکن است در حالی که در اتاقتان هستید و دکمه پاور رایانهتان را میزنید و کار نمیکند به جان فروشنده، تعمیرکار دستگاهتان، دوستی که با او رایانه را خریدهاید و پدری که پول بیشتری به شما نداد تا یک لپتاپ حسابی بخرید و خیلیهای دیگر هم غری بزنید و کسی هم دور و برتان نباشد که از غرولندهای شما آزار ببیند.
اما مراقب باشید، شما خیلی راحت به این کار عادت میکنید. حتی آن اوایل باعث لذت شما هم میشود؛ اینکه هر چیز نامربوط و قابل اعتراضی که دیدید، زبان به سخن بگشایید و همه عقاید درهم و برهمتان را جلوی جمعی که شاید خیلیهایشان را هم نشناسید، بیرون بریزید و اصلا حواستان هم نباشد که شما تا همین یکی دو سال پیش به هیچ وجه اینطوری نبودید و چنین چیزی در برنامه روزانهتان نداشتید.
به عقیده گروه دیگری از روانشناسها، بسیاری از آدمها در واقع برای این غر میزنند که فکر میکنند به قدر کافی مورد توجه و تشویق دیگران قرار نمیگیرند. در واقع شما به عنوان یک زن خانهدار احساس میکنید که تمام روز و شبتان را فدای خانوادهای کردهاید که قدرتان را نمیدانند. خانوادهتان را دوست دارید و در عین حال معتقدید که باید بیشتر از اینها مورد توجه بقیه اعضا قرار بگیرید. شما اعتراضتان را با غر زدن نشان میدهید اما نتیجه نهایی این است که کسی متوجه دلیل اصلی ناراحتی شما نمیشود و بعد از مدتی هم آنها از شنیدن این غرهای بیاندازه، خسته میشوند. وجه درست غر زدن، اعتراض کردن است. اگر چیزی رضایتتان را فراهم نمیکند به آن اعتراض کنید.
ضعفهای ذهنی و جسمی
باوجود نمونههای عینی به آسانی قابل اثبات است که زنها بسیار بیشتر از مردها غر میزنند و زنها خیلی کمتر از مردها به موضوعی که دربارهاش غر میزنند، حساسیت دارند و بیشتر از روی عادت و گاهی بیهیچ تلاشی برای درست کردن مساله از کنار آن میگذرند. در واقع زنها غرهای خودشان را کمتر از مردها جدی میگیرند و کمتر از آن آزار میبینند اما در مقابل موجب آزار آدمهای اطرافشان میشوند.
پس از خانمها، پیرمردها و پیرزنها دومین جمعیت غرغروها هستند. پزشکان ضعف ذهنی و جسمانی را دلایل موجهی برای این حالت دانستهاند. شما به عنوان نوهای که باید یکی دو ساعت از روزتان را با غرولندهای خیرخواهانه پدربزرگ بگذرانید؛ یادتان باشد که به جای تلاش برای اصلاح رفتار پدربزرگ، یاد بگیرید که او را با وجود همه غرولندهایش بپذیرید. غر زدن در سنین پیری امری اجتنابناپذیر است. خودتان که به این سن و سال برسید درک خواهید کرد.
به هرحال غر زدن هم مثل هر نقص روانی و جسمانی دیگر، قابل درمان است. خیلی هم لازم نیست که به پزشک و روانشناس مراجعه کنید. اگرچه در موارد حاد بهتر است حتما با یک متخصص روانشناس یا روانپزشک حرف بزنید اما غر زدن را میتوانید با تمرین و ممارست بسیار درمان کنید. سعی کنید قبل از اعتراضی هر چند آرام، ابتدا آن را یک بار در ذهنتان مرور کنید. اگر همچنان گفتنش به نظرتان ضروری آمد از بیان آن دریغ نکنید و در پایان خواهید دید بیشتر جملاتی که بیتامل بر زبان میآوردید، هیچ ضرورتی برای گفتنشان وجود نداشته است.
محدثه مومنی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: