انقلابی علیه‌‌ نمک

تقریبا همین طور است. منتهی در بعضی از کشورهای بسیار پیشرفته این بیماری‌ها ناشی از اختلالات ژنتیک است و بر این اساس ممکن است رتبه دوم را داشته باشد. البته باید توضیح دهم که اگر بیماری‌های عروقی را که منجر به سکته‌های مغزی می‌شود جداگانه از بیماری‌های قلبی بررسی کنیم، بیماری‌های قلبی بعد از حوادث در رتبه بعدی مرگ و میرها قرار دارد، اما اگر بیماری‌های عروقی را هم حساب کنیم، مجموع بیماری‌های قلبی و عروقی در کشور ما می‌تواند عامل اول مرگ و میرها باشند.

عوامل مختلفی است که موجب بیماری‌های قلبی و عروقی می‌شوند که یک سری از آنها مربوط به سبک و شیوه زندگی است و یک سری مربوط به بیماری‌هایی است که پیش‌زمینه بیماری‌های قلبی و عروقی هستند.

نه، مختص کشور ما نیست. این عوامل در همه جا و همه افراد وجود دارد و از نظر علمی نیز ثابت شده است اما شیوع آن در کشورهای مختلف، متفاوت است.

در رفتارهای مربوط به سبک زندگی یکی از مهم‌ترین رفتارها، نوع تغذیه است که می‌تواند در بروز بیماری‌های قلبی بسیار موثر باشد در واقع تغذیه نامناسب خودش علاوه بر بیماری‌های قلبی و عروقی، باعث چاقی می‌شود.

دقیقا همین طور است. مصرف زیاد چربی‌ها، خصوصا چربی‌های اشباع‌شده در درازمدت باعث ضخیم شدن و رسوب چربی و کلسترول در دیواره عروق می‌شود. البته این دیواره عروق تنها عروق قلب را شامل نمی شود بلکه این مشکل می‌تواند در عروق قلبی، مغز، چشم و سایر ارگان‌ها هم به وجود آید.

یعنی روغن جامد، بنابراین شهروندان باید توجه کنند که از روغن مایع استفاده کنند. درخصوص مصرف روغن مایع هم باید توجه شود که روغن چطور حرارت ببیند و روغن مخصوص پخت و پز یا سرخ‌کردنی در جای خود استفاده شود.

بعد از روغن در حوزه تغذیه، مصرف صحیح نمک بسیار توصیه می‌شود. مصرف بی‌رویه نمک به دلیل این که منجر به فشارخون بالا می‌شود از عوامل مستعدکننده بیماری‌های قلبی و عروقی است. متاسفانه در کشور ما نیز فشارخون بالا، شیوع رو به افزایشی در سنین جوانی و میانسالی دارد در حالی که پیشگیری از آن براحتی با کنترل مصرف نمک امکان‌پذیر است. اما بعد از بحث تغذیه و تاکید درخصوص مصرف صحیح روغن و نمک به دخانیات می‌رسیم. مصرف دخانیات می‌تواند تاثیر منفی زیادی بر ریه و عروق بگذارد خصوصا زمانی که با مصرف زیاد چربی همراه باشد. دخانیات و مصرف بالای چربی در بروز مشکلات قلبی و سرطان ریه موثر است.

اتفاقا نکته مهم در بیماری‌های قلبی و عروقی و همچنین در زندگی شهری که باید به آن توجه شود، عامل استرس است. این موضوع مهم و در زندگی شهری بسیار شایع است که باید با آموزش صحیح سبک زندگی و کنترل هیجان‌ها به حداقل برسد. خوشبختانه در این خصوص کارگاه‌های خوبی درخصوص آرام‌سازی و روش‌های مواجهه با استرس در سطوح مختلف جامعه وجود دارد، اما به هر حال استرس از فاکتورهای موثر در بروز بیماری‌های قلبی و عروقی است و فقط مختص کشور ما نیست. در همه جوامع از این عامل به عنوان فاکتوری در این بیماری‌ها یاد می‌شود.

ببینید توجه به فست‌فودها یا همان غذاهای آماده از نظر نمک و چربی زیادی که دارند بسیار بااهمیت است. متاسفانه صنایع غذایی برای جلب سلیقه مشتری از افزودنی‌های نمک و چربی به وفور استفاده می‌کنند. البته استانداردهایی طراحی و تجویز شده که حد مجاز استفاده از نمک و چربی را در غذاهای آماده تعیین می‌کند.

اگر بگویم نه، اشتباه کرده‌ام منتهی نظارت دقیق و مشخصی در این خصوص وجود ندارد. مثلا باید روی بسته‌های غذایی ذکر شود که چند گرم نمک در آن وجود دارد، در دنیا در بسته‌بندی‌های خیارشور و انواع کنسروها میزان نمک موجود ذکر شده اما در کشور ما بر درج چنین موضوعی تاکیدی وجود ندارد.

در یک شیرینی رژیمی ممکن است قند وجود نداشته باشد، اما چربی یا نشاسته دارد که این مواد در بدن شکسته شده و مانند قند عمل می‌کنند که ما به این مساله توجه نمی‌کنیم و حتی بیمار دیابتی به اشتباه ازاین مواد رژیمی به میزان زیاد استفاده می‌کند. جالب است بدانید که سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)‌ در سال 1998 اعلام کرد که کلرید سدیم (نمک)‌ از جمله مواد غیرایمن است. با این اعلام عمومی در واقع انقلابی در صنایع غذایی رخ داد که ما نیز باید از این اتفاق در صنایع غذایی خودمان بهره ببریم و مصرف نمک در صنایع غذایی را تحت کنترل درآوریم باید جامعه را آموزش دهیم و با فرهنگ‌سازی پیش برویم.

رسالت وزارت بهداشت اعلام خطر کردن است مثل مواردی که درخصوص سلامت غذایی و نمک گفته شد با این حال کارگاه‌هایی در سال‌های گذشته و امسال از سوی وزارت بهداشت تشکیل شده که محور اصلی آنها آموزش درخصوص فعالیت فیزیکی موثر و عمومی است. هدف ما این بوده که کارشناسان بهداشتی، تربیت بدنی و حتی آموزش و پرورش در مورد فعالیت فیزیکی موثر و چگونگی انتقال آن برای عمومی مردم مورد آموزش قرار گیرند.

اگر شیوه زندگی اصلاح شده باشد، سن امید به زندگی به سمت 80 سالگی می‌رود. در خیلی از کشورها این اتفاق افتاده و ما نیز باید سمت اصلاح شیوه زندگی و خصوصا زندگی شهرنشینی برویم.

آلودگی هوا می‌تواند از عوامل تسریع‌کننده باشد اما مساله اینجاست که در این بحث ما دچار تناقض هستیم. از یک سو هموطنان را به انجام فعالیت‌های بدنی و ورزش همگانی دعوت می‌کنیم و از طرف دیگر توصیه می‌کنیم سالمندان و کودکان در هوای آلوده از منزل خارج نشوند در واقع هم فعالیت فیزیکی برایمان خیلی مهم است و هم آلودگی هوا اهمیت دارد.

درصد و رقم دقیق وجود ندارد اما به هر حال از عوامل تسریع‌کننده است.

از آنجا که عقل سالم در بدن سالم است، می‌گویم قلب سالم هم مساوی با زندگی سالم است.