پارک ژوراسیک

65 میلیون سال پیش زمین شاهد حکمرانی هیولاهای غول‌پیکری بود که آب و زمین و هوای سیاره ما را تحت اشغال خود داشتند.

دایناسورها، این موجودات غول‌پیکر، حکمرانان بلامنازع سیاره ما بودند تا این‌که بر اثر رویدادی ویرانگر ـ که احتمالا برخورد شهاب‌سنگی غول‌آسا با زمین در حدود 650 میلیون سال پیش بود ـ یکی از بزرگ‌ترین انقراض‌های تاریخ جهان رخ داد و دایناسورها برای همیشه سیاره ما را ترک کردند.

از زمانی که فسیل نخستین موجودات غول‌پیکر باستانی زمین از دل خاک‌ بیرون آورده شد، همیشه زندگی این موجودات بخشی از رویاها و خیالپردازی‌های دانشمندان را تشکیل می‌داده است. آیا انسان روزی خواهد توانست این غول‌های فراموش شده را دوباره به زمین بازگرداند؟ این سوال محور اصلی ماجراجویی فکری مایکل کرایکتون بود که به نوشتن رمان پارک ژوراسیک منجر شد و پس از آن استیون اسپیلبرگ، نسخه سینمایی تحسین‌برانگیزی از آن را ساخت.

این فیلم، داستان بازگرداندن دایناسورها به سیاره ما را روایت می‌کرد. یک محقق زیست‌شناس توانسته بود نمونه‌ای از DNA دایناسورهای باستانی را به دست آورد. برای این کار او سراغ سنگ‌های کهربا رفته بود. کهربا در واقع شیره و صمغ درختان باستانی است که تحت فشار به سنگ تبدیل شده‌اند، گاهی در دل این کهربا‌ها، بقایای حشره‌هایی یافت می‌شود که بیش از 60 میلیون سال قدمت دارند. حال اگر این حشره‌ها قبل از به دام افتادن در صمغ درختان، دایناسوری را نیش زده باشند، خون آن و در نتیجه DNA آن درون بدن این پشه‌ها مانده است. بقیه کار هم به نظر ساده می‌آید، با استخراج این DNA و بازسازی آن به روش مصنوعی، دایناسورها را به دنیا می‌آوردند.

این فیلم اگرچه به واسطه جلوه‌های ویژه نفسگیری که برای اولین بار برای به تصویر کشیدن دایناسورها استفاده شده بود، همگان را میخکوب می‌کرد؛ اما بحث‌های زیادی را نیز در جوامع علمی به وجود آورد. اگرچه کلیت این ایده مورد تایید بود؛ اما این بحث نیز مطرح بود که به‌رغم پیشرفت‌های پزشکی و زیست‌شناسی و مطالعات ژنتیکی حتی اگر ما به DNA دایناسورها هم دسترسی داشته باشیم؛ اما به دلیل شرایط میزبانی متفاوتی که وجود دارد، شاید امکان زنده کردن آنها وجود نداشته باشد.

طی سال‌هایی که از نمایش این فیلم می‌گذرد، هنوز بحث‌ها درباره محتوای علمی آن ادامه دارد و دانشمندان در تلاشند با روش‌های مختلف موجودات منقرض شده را به زمین بازگردانند. از جمله کارهایی که این روزها در دستور قرار دارد، احیای موجودات تازه منقرض شده در جهان است که دانشمندان امیدوارند بزودی شاهد نتایج آن باشند.

پوریا ناظمی