در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
شاید درست نباشد که بگوییم دانش بهتر است یا مدرک؟ چرا که این دو مکمل هم هستند و نه متناقض یکدیگر، از طرفی مدرکگرایی یا عدم توجه به مدرک میتواند مشکلات زیادی را در ابعاد سازمانی و ملی بههمراه داشته باشد.
کدام مدرک؟
مدرکها در دنیای فناوری اطلاعات و ارتباطات وسعتی دارند به اندازه فناوریها و سرعت رشد و تکثیری دارند بیش از فناوریها. برای هر تخصصی میشود مدرکی صادر کرد و برای هر دوره آموزشی میتوان گواهی ارائه کرد. اما این مدارک در دو دسته خلاصه میشوند:
یکمـ مدارک دانشگاهی و تحصیلی کلاسیک که میتوانند در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و متوسطه با مجوز از مراکز راهبری آموزش در سطح ملی (مانند وزارت علوم)، منطقهای (مانند سازمان همکاری اقتصادی شانگهای) و سطح بینالمللی (مانند یونسکو) ارائه شوند.
دومـ مدارکی که توسط شرکتهای بزرگ و کوچک تولید کننده یا توزیع کننده نرمافزار، سختافزار و خدمات زمینههای مختلف فناوری اطلاعات ارائه میشوند. شرکتهای تولیدکننده نرمافزار و سختافزار بیشتر فناوری تولیدی خود را آموزش میدهند و افراد را برای استفاده از آنها در دستههای مختلف آموزشی تقسیم میکنند. کاربران نیز میتوانند با ارائه مدرک این شرکتها به مراجع و سازمانهای مربوطه، تخصص خود را ارائه دهند. برخی مراکز نیز صرفا آموزشهای تخصصی میدهند و نهاد آموزشی غیردانشگاهی هستند.
کاربرد مدارک
دورههای آموزشی که این مدارک در تایید آنها ارائه میشوند بهصورت کلی دارای 2 نوع کارکرد هستند: الفـ آموزش دیدن و مهارت یافتن برای کار با ابزار یا شیوههای مختلف که وجود مدرک لزوما تاثیری در کارکرد آنها ندارد.
بـ دومین کارکرد، همان ارائه مدرک است که تایید میکند صاحب مدرک از نظر مرجع صادرکننده دارای مهارت و صلاحیتهای خاصی است که در مدرک ذکر شده است. (البته ریز تمام تخصصها در مدرک ذکر نمیشود و معمولا نوع مدرک گویای آنهاست.)
در این کارکرد مدرک برای تایید صلاحیت فنی که برای استخدام شدن یا طی مراحل دیگری از آموزش لازم است نیز بهکار میرود.
نکته: باید توجه داشت که تقریبا هیچ مدرک آموزشی ضامن اشتغال کسی نیست و تنها تاییدی است برای نوعی مهارت. پس همراه با تلاش برای دریافت مدرک به کسب مهارت نیز توجه کنید. تعداد زیادی از دانشجویان بیکار کشور ما بهدلیل توجه نکردن به همین نکته نمیتوانند جذب بازار کار شده و با تخصص خود درآمد کسب کنند.
تاریخچه
نمیتوان برای صدور مدارک حوزه فناوری اطلاعات تاریخچهای بیان کرد، چراکه این رشته برآمده از رشتههایی مانند ریاضی، فیزیک و الکترونیک است و جدا دانستن این رشتهها از هم ممکن نیست. اما برای آغاز میتوان اینگونه گفت که: پیش از سال 1920 در حقیقت کارمندان نقش رایانهها را ایفا میکردند که محاسبات را انجام میدادند. آنها معمولا تحت هدایت یک فیزیکدان ارشد عمل میکردند به این ترتیب که پس از طی آموزشهایی مورد تایید قرار میگرفتند و بعد مشغول بهکار میشدند. مرکز تحقیقات هوایی (پروازی) آلمان نازی از جمله این مراکز بود و بهتبع آن چند دانشگاه اروپایی. بیشتر کارکنان این مراکز زنان بودند که مدرکهایی در ریاضی و حسابان داشتند و انجام محاسبات نجومی از اصلیترین وظایف آنها بوده است. شاید این را بتوان شروع مدرکدهی در علوم محاسبات رقومی دانست.
چگونگی انتخاب یک مدرک
گام نخست: تعیین مسیر
تکلیف خودتان را مشخص کنید که چه میخواهید؟ به چه علمی میخواهید برسید؟ به چه درآمدی؟ به چه هدفی؟ اصلیترین موضوع هم این است که بفهمید دقیقا به چه چیزی علاقه دارید؟ برای این مرحله انرژی بگذارید. چرا که این مرحله جهت شما را مشخص میکند و ممکن است بهدلیل جهتگیری، پس از آغاز چیزهای زیاد دیگری را نبینید. دنیای فناوری اطلاعات آنقدر گسترده و تخصصی شده که هیچکس نمیتواند در چندین رشته به حد اعلا برسد. پس تکلیفتان را با خودتان روشن کنید.
متاسفانه در حال حاضر مرجع دقیق و کاملی برای اطلاعرسانی در زمینه فناوری اطلاعات در کشور وجود ندارد که بتوانید به آن رجوع کنید و حتی دانشگاهها نیز این موضوع را محدود یا انحصاری کرده و بیشتر آنها در زمینههای مهندسی نرمافزار و سختافزار یا شبکه کار کردهاند و از کلیات و علوم تولیدی این بخش چیزی به میان نمیآورند. پس چارهای نیست جز اینکه از طریق مشورت با چند نفر به یک جمعبندی برسید.
برای اطلاع از گستردگی رشتهها کافی است فهرست مدارکی که در این سری مطالب برایتان نام میبریم را نگاهی بیندازید.
در این مرحله به وضعیت فعلی خود کاری نداشته باشید و فقط ببینید به کجا میخواهید برسید؟
گام دوم: کسب تجربه
برای اینکه کاری را آغاز کنید، بهتر است مدتی کارآموزی کرده و حداقل ابتدای هر کاری را بیاموزید. برای کارآموزی هم به سراغ شرکتهای خدمات رایانهای و امثال آن بروید یا با کسانی که در زمینه مورد علاقهتان کار میکنند مشورت کنید. هنگام کارآموزی از خود علاقه نشان دهید تا به شما اعتماد کنند.
گام سوم: تعیین دقیق هدف
برای کسب مدرک باید هدفتان مشخص باشد تا بتوانید با مشاوره و تجربهای که کسب کردهاید، گواهی مورد نظر خود را دقیق تر انتخاب کنید.
در زمینههای مختلف مدارک مختلفی را معرفی خواهیم کرد اما خودتان باید نوعی تفکیک برای آنها در نظر بگیرید. بهعنوان مثال بیشتر مدارک امروزه بهصورت بینالمللی عرضه میشوند و نام آنها بر اساس تخصص و نوع کارکرد تولید کننده آن فناوری انتخاب میشود.
برای آشنایی با تنوع مدارک و دستهبندی آنها میتوانید زمینه کاری خود را در نظر بگیرید و به این موارد توجه کنید: برای نمونه خوب است بدانید فقط در زمینه امنیت میتوان مدارک را به دو گروه مدارک «ابزار امنیتی» و «استانداردها» تقسیم کرد.
در گروه اول مدارکی مانند امنیت سیستمعامل و شبکههای مبنی بر فناوری مایکروسافت (MCSP) یا امنیت زیرساختها و شبکههای مبتنی بر تجهیزات سیسکو (CCSP) مطرح هستند و در گروه دوم قراردادهای امنیتی و قانونی، پروتکلها، مباحث عمومی امنیت و همچنین راهبری امنیت در زیرساختها و موقعیتهای مختلف مطرح است. در این دسته نیز موسسه آموزشی کامپتیا مدرک +Security و انجمن CISSP گواهی معماری و مدیریت امنیت را ارائه میکنند.
از طرفی در فناوری بیسیم مدارک مختلفی ارائه میشود، مانند مدرک شرکت سیسکو درباره شبکههای بیسیم که به مسائل عمومی این حوزه میپردازد و از طرف دیگر شرکت planet3 مدرک CWNA را ارائه میکند. این تنوع حتی در سیستمهای نرمافزاری متنباز نیز وجود دارد مانند مدرک موسسه کامپتیا برای دو نسخه متفاوت از لینوکس یعنی نسخه ردهت و ناول.
این حوزه تنها به کاربریها ختم نمیشود و در زمینههای برنامهنویسی و توسعه نیز مدارک خاص با تنوع خاص وجود دارد. برای برنامهنویسی باید بدانید بر اساس کدام فناوری میخواهید پیشرفت کنید یعنی باید بدانید با کدام تولیدکننده فناوری میخواهید همخوان باشید. از طرفی مایکروسافت با فناوری net. و از سوی دیگر شرکت سانمیکروسیستمز با فناوری جاوا تفاوت بنیادی در ابزار و محصول دارند که آموزش و کار بـا هر کدام آنها وقت و هزینه خاص خود را دارد.
در میان شرکتهای ارائه دهنده مدرک برخی موسسات مانند کامپتیا و پروسافت جنبه عمومیتر و فراگیرتری دارند. برای نمونه CIW که گواهی برنامهنویسی پروسافت است با آموزش مهارتهای دوجانبه داتنت و جاوا برای تولید محصولاتی مانند وب، جنبه عامتری دارند و البته به عقیده برخی، این موسسات نمیتوانند آنطور که تولیدکنندگان یک فناوری در آن عمیق میشوند، آموزشهایشان را با آنها هماهنگ کنند.
نکته: باید توجه داشت که در برخی موارد مانند مدیریت نرمافزارهای خاص یا بانکهای اطلاعاتی و امثال آن تنوع مدرک چندان مهم نیست و در حقیقت حق انتخابی وجود ندارد. مدرک خاص برای موارد خاص به نوعی الزامی است.
گام آخر: آغاز کنید!
برای هر کاری باید شروع کرد حتی مدرک گرفتن. همانطور که پیشتر هم گفته شد، باید تجربه کردن و علمآموزی را آغاز کنید. هیچگاه این دو را از هم جدا نکنید. همیشه تحصیلات کلاسیک را نیز ضمن تخصص خود فرا بگیرید چرا که دانشگاه به شما میآموزد چهها نمیدانید، اما موسسات میآموزند چه چیز باید بدانید.
سعید نوری آزاد
منابع
http://www.cwnp.com
http://www.sun.com
http://www.prosoft.com
http://www.lufthansa.com
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: