زمین به روایت تاریخ

براساس این فرضیه، شکل‌گیری منظومه شمسی حدود 6/4 میلیارد سال پیش آغاز شده است. در فرآیند شکل‌گیری زمین و دیگر سیارات منظومه شمسی، ابر گسترده‌ای از گازهای هیدروژن و هلیوم و همچنین مقدار اندکی از گازها و مواد سنگین‌تر، نقش اساسی را به عهده داشته‌اند. زمین به عنوان یکی از سیارات منظومه شمسی از یکی از ابرهای کوچک سرگردان به وجود آمده است. در این فرآیند، این ذرات معلق به هم برخورد کرده و ارتباطی همیشگی و پایدار بین این ذرات به وجود آمد که این فرآیند با تولید گرمای بسیار زیادی همراه بود. بتدریج مجموعه فرآیندهای مختلفی به وقوع پیوست که در نتیجه منجر به شکل‌گیری سیارات و تثبیت ساختار کنونی آنها شد.

از آنجا که زمین در آغاز سنگ گداخته‌ای بود که سکونت موجودات زنده در آن امکان‌پذیر نبود، نخستین نشانه‌های حیات در سطح این کره خاکی از حدود 6/3 میلیارد سال پیش مشاهده شد و پس از آن بتدریج زندگی در این سیاره گسترش یافته و به این ترتیب طیف وسیع و متنوعی از موجودات زنده در آن ساکن شده‌اند.

براساس بررسی‌های انجام شده از زمان تشکیل زمین تا به امروز، تغییرات مختلفی در سطح این کره خاکی بی‌وقفه ایجاد شده و به نظر می‌رسد که همچنان این تغییرات در آینده نیز ادامه داشته باشد. پس از این که مواد مختلف معلق در فضا به عنوان مواد اصلی تشکیل‌دهنده ساختمان سیارات در کنار هم قرار گرفته و به جسم جامد و سختی تبدیل شدند، فرآیند شکل‌گیری زمین به پایان رسید و به این ترتیب افزایش حجم این سیاره نیز متوقف شد. پس از این که زمین در معرض پدیده‌های مختلف قرار گرفت و در فضای منظومه شمسی استقرار یافت، دمای سطح آن بتدریج کاهش یافته و پوسته بیرونی آن ‌شکل گرفت. هریک ازلایه‌های مختلف در ساختمان داخلی زمین براساس چگالی از یکدیگر متمایز می‌شوند. برخورد شهاب‌سنگ‌ها با سطح زمین که سرعت آن 150 برابر سرعت شهاب‌سنگ‌هایی بود که امروزه با سطح زمین برخورد می‌کنند، نه‌تنها موجب از بین رفتن اقیانوس‌های اولیه در سطح زمین شد؛ بلکه توانست نقش بسیار مهمی در گسترش حیات در این کره خاکی داشته باشد. پس از تشکیل صفحات زمین‌شناختی در سطح پوسته زمین، جو زمین و اقیانوس‌ها شکل گرفتند و نشانه‌های حیات افزایش یافت. به عبارت دیگر، وقتی پوسته زمین بتدریج گرمای خود را از دست داد، فعالیت‌های آتشفشانی در اعماق زمین آغاز شد که در نتیجه منجر به خروج گازهایی از داخل زمین شد که نقش بسیار مهمی در ایجاد اتمسفر زمین و همچنین شکل‌گیری اقیانوس‌ها داشتند. پس از این که زمین دوره یخبندان را پشت سر گذاشت، دوباره دمای سطح زمین افزایش یافت و به این ترتیب موجودات زنده جدیدی قدم به این کره خاکی گذاشتند.

همچنین پس از پایان عصر یخبندان نخستین نشانه‌های تشکیل لایه ازن نیز شناسایی شد. پس از ایجاد قاره‌های اولیه که در حقیقت نخستین تقسیم‌بندی صفحات تشکیل‌دهنده پوسته زمین بودند، ابرقاره‌ها شکل گرفتند که امروز این مرزبندی دستخوش تغییراتی اساسی شده است. با ورود زمین به دوران پالئوزوییک، بخش وسیعی که سطح زمین را تشکیل می‌داد به قطعات کوچک‌تری تقسیم شده و اقیانوس‌ها در سطح زمین گسترش یافتند. چین‌خوردگی پدیده‌ای است که در گذشته موجب تشکیل رشته‌کوه‌هایی در سطح زمین شده و امروز عامل اصلی وقوع زمین‌لرزه در سطح زمین است.