واکنش‌های احتمالی ایران به قطعنامه شورای امنیت

بسیاری از کارشناسان سیاسی، این واکنش غرب به تصویب بیانیه تهران را حاکی از این دانستند که کشورهای 5+1 و بویژه آمریکا انتظار نداشتند که ایران با شرایط گروه وین موافقت کند و چنین پیشداوری‌ای باعث به‌وجود آمدن این واکنش شد. اما به هر حال کمترین فایده‌ای که بیانیه سه‌جانبه ایران، برزیل و ترکیه داشت این بود که کشورمان توانست گام مهمی در جلب اعتماد افکار عمومی جهان درخصوص حسن‌نیت جمهوری اسلامی ایران در ادامه مذاکرات بردارد. بر همین اساس از سوی افکار عمومی غیرقابل انتظار نخواهد بود که تصویب یک قطعنامه دیگر در شورای امنیت که بعد از این همه اقدامات اعتمادساز صورت می‌گیرد،‌ واکنش‌های تند تهران را به همراه داشته باشد.

تصویب قطعنامه ضدایرانی جدید در شورای امنیت که با نام قطعنامه 1929 شناخته می‌شود، طبیعتا با واکنش‌هایی از سوی ایران همراه خواهد بود.

جمهوری اسلامی ایران که همواره با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به عنوان تنها نهاد ذی‌صلاح بین‌المللی در رسیدگی به پرونده هسته‌ای خود همکاری داشته است، بارها تاکید کرده که دخالت‌های شورای امنیت را در این مورد فاقد اعتبار می‌داند و برهمین اساس،‌ قطعنامه‌هایی را نیز که تاکنون از سوی این شورا به تصویب رسیده‌اند، اجرایی نکرده است. البته ایران این قطعنامه‌ها را بی‌پاسخ هم نگذاشته است و در قبال هریک از آنها واکنش‌هایی داشته که انتظار می‌رود در مورد قطعنامه جدید نیز شاهد چنین واکنش‌هایی باشیم.

این واکنش‌ها در حالت خیلی بدبینانه می‌تواند حتی مواردی چون خروج ایران از ان‌پی‌تی و یا افزایش غنی‌سازی اورانیوم در داخل کشور را نیز شامل شود.

البته مقامات کشورمان کمتر در مورد چنین واکنش‌هایی صحبت می‌کنند و پیش‌بینی‌هایی که براساس اظهارات مسوولان جمهوری اسلامی ایران می‌توان داشت این است که صدور قطعنامه چهارم شورای امنیت به منزله نقطه پایانی بر مذاکرات تهران و گروه 1+5 خواهد بود.

محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری در نشست خبری‌ای که در سفر اخیر خود به استانبول داشت با اشاره به تلاش‌های آمریکا برای تصویب قطعنامه جدید ضد ایرانی تاکید کرده بود که ما در چارچوب عزت و احترام گفتگو می‌کنیم و اگر بخواهند با بلند کردن چماق و با زبان بی‌ادبی صحبت کنند جواب آنها از قبل مشخص است.

احمدی‌نژاد در گفتگویی که اخیرا با شبکه 24 کشور ترکیه انجام داده است در پاسخ به این سوال که تصویب قطعنامه جدید در شورای امنیت چه تاثیری بر پرونده هسته‌ای ایران می‌گذارد، پاسخ داد: این اقدام شورای امنیت راه را کوتاه‌تر خواهد کرد و اگر این شورا بر خلاف عدالت،‌ قانون و حق تصمیم بگیرد در حقیقت به اعتبار خود پایان بخشیده است.

واکنش قابل پیش‌بینی دیگری که ممکن است از سوی ایران نشان داده شود تجدید نظر در همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و محدود کردن این همکاری‌هاست، چرا که جمهوری اسلامی ایران انتظار دارد نهادهای بین‌المللی، در مقابل حسن نیت تهران به وظیفه خود عمل کنند و طبیعی است که در صورت کوتاهی این نهادها، ایران هم لزومی به همکاری گسترده با آنها نبیند.

در همین زمینه رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به تازگی اعلام کرد با تصویب قطعنامه ضدایرانی جدید در شورای امنیت، این کمیسیون طرحی دوفوریتی برای تجدیدنظر در رابطه ایران و آژانس انرژی اتمی ارائه می‌کند.

علاءالدین بروجردی در گفتگو با فارس با اشاره به سابقه مجلس در مساله هسته‌ای کشورمان و الزاماتی چون عدم اجرای پروتکل الحاقی که قوه مقننه در گذشته برای دولت به‌وجود آورد، اقدام مجلس در ارائه طرحی دوفوریتی برای تجدیدنظر در رابطه ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را گام جدیدی در این زمینه ارزیابی کرد. از جمله محدودیت‌هایی که در زمینه همکاری ایران و آژانس محتمل به نظر می‌رسد،‌ محدود کردن بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تاسیسات هسته‌ای ایران است.

محمد خزاعی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل هم می‌گوید که اقدام 3 کشور غربی در تصویب قطعنامه جدیدی علیه ایران در شورای امنیت، اشتباهی بزرگ است و اقدام عجولانه آنها راه تعامل را از مسیر طبیعی خود منحرف می‌کند.

وی در گفتگو با ایرنا اظهار کرد: این حرکت همچنین نشان‌دهنده آن است که طرف‌های مقابل، راه تقابل را برگزیده‌اند، که در این صورت جمهوری اسلامی ایران راهی جز برخورد مناسب با راه دوم را نخواهد داشت.

در قطعنامه جدید، ایران از خرید هر گونه کالا و خدمات مرتبط با موشک‌های بالستیک، سرمایه‌گذاری در معادن اورانیوم و همچنین خرید برخی سلاح‌های سنگین نظیر تانک، خودروهای زرهی، ناو، جت و هلیکوپترهای جنگی و سیستم‌های موشکی منع شده است.

همچنین?? شرکت و موسسه ایرانی که ادعا شده است با برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران در ارتباطند، در فهرست تحریم‌های جدید قرار دارند.

این قطعنامه از دولت ها می خواهد تمام محموله های هوایی و دریایی که به ایران فرستاده می شود یا از آن خارج می شود را در فرود گاه ها ، بنادر و آب های قلمرو خود در صورتی که بر این باور باشند که آن محموله ها حاوی مواد اتمی ، موشکی یا نظامی ممنوع اعلام شده از سوی شورای امنیت است ، بازرسی کنند . بنابر برخی گزارشها، قطعنامه حتی به دولتها اجازه می دهد محموله های دریایی ایران را بر اساس قوانین بین المللی در آبهای آزاد بازرسی، توقیف و حتی در صورت لزوم، نابود کنند.

همزمان آمریکا، روسیه و فرانسه به عنوان گروه وین بعد از ظهر دیروز در نامه‌های جداگانه به نامه ایران درباره بیانیه تهران پاسخ دادند. رئیس سازمان انرژی اتمی ایران گفت: گامی که گروه وین برداشته، با اقدام شورای امنیت کاملا در تعارض است.

علی‌اکبر صالحی در گفتگو با ایرنا، با بیان این‌که گروه وین در پاسخ خود به نامه ایران، 9 سوال را مطرح کرده است، گفت: سوال‌هایی که 3 کشور گروه وین مطرح کرده‌اند، مخلوطی از سوال‌های فنی، حقوقی و سیاسی است.

وی افزود: این‌که گروه وین یک گام برداشته و پاسخ نامه را داده است، اصل پاسخ دادن به نامه را مثبت ارزیابی می‌کنیم؛ هرچند سوالات آنها مخلوطی از سوال‌های فنی، حقوقی و سیاسی است.

صالحی با بیان این‌که هدف گروه وین از طرح سوالات سیاسی، بهانه‌جویی است، گفت: موضوع تبادل سوخت به یک بازی سیاسی تبدیل شده است. در هیچ جای دنیا مرسوم نیست که یک تبادل تجاری این چنین انجام شود.