سرقت،‌ شکایت، شهرت

وقتی اسم شخصیت‌ها هم تغییر نمی‌کند

اولین بار که منتقدان فیلم «به همین سادگی» را دیدند خیلی‌ها یاد کتاب «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» نوشته زویا پیرزاد افتادند. بویژه آنجا که «طاهره» خانم روی تخت می‌نشست و هوس بازی با کلید لامپ به سرش می‌زد و هرچند ثانیه یک بار خاموش و روشنش می‌کرد.

وجه اشتراک کتاب و فیلم، زندگی روزمره یک زن میانسال بود که در ارتباط با همسر و فرزندانش دچار مشکل می‌شد. البته در کتاب «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» موضوع رابطه دوستانه قهرمان داستان با فردی غریبه به شکل پررنگی پرداخت شده بود.

بعدها مشخص شد که «رضا میرکریمی» در نوشتن فیلمنامه با تعدادی از نویسندگان زن ادبیات داستانی مشورت کرده که اتفاقا زویا پیرزاد هم در میان آنها بوده است. پس این شباهت خیلی نمی‌توانست جنجال‌برانگیز باشد. چون به هر حال نویسنده کتاب از قبل در جریان ساخت فیلم بوده است.

موضوع اتهام سرقت ادبی به «به همین سادگی» زمانی جدی شد که فردی به نام علی‌اصغر عزتی نویسنده کتاب «می‌مانم پشت در» مدعی شد این فیلم از روی کتاب او و داستان «پرده قرمز» کپی‌برداری شده است. نکته جالب این بود که علاوه بر حوادث و درونمایه هر دو اثر نام شخصیت‌هایشان هم یکسان بود.

عزتی در وبلاگ خودش با عنوان «خط به خط» نوشته بود: درونمایه «به ‌همین سادگی» عین درونمایه‌ای است که من چند سال پیش آن را دستمایه‌ نوشتن داستان کوتاه«پرده‌ قرمز» قرار داد‌ه‌ام. (روشن است که این اتفاق چندان عجیب نیست.) شخصیت‌های اصلی این داستان، درست مشکلاتی را باهم و با خودشان دارند که شخصیت‌های داستان من دارند. (باز هم اتفاق عادی است.) اما شگفتی از اینجا آغاز می‌شود که نام زن فیلم«طاهره» می‌شود و نام مردش«امیر»، نام‌هایی که شخصیت‌های داستان من هم دارند و این توارد غریب وقتی غریب‌تر می‌شود که به جزییات مشترک این دو داستان می‌رسیم.

«شادمهر راستین» نویسنده فیلمنامه «به همین سادگی» در پاسخ به این نویسنده از او خواست که این موضوع را به جای رسانه‌ای کردن، به «خانه سینما» ارجاع دهد.

این اتفاق هیچ وقت نیفتاد و با پایان اکران «به همین سادگی» پرونده این موضوع بسته شد. نویسنده هیچ شکایتی نکرد و هیچ‌کس نفهمید بالاخره سرقتی رخ داده یا نه. آیا شباهت نام «امیر» و «طاهره» اتفاقی و شانسی بود؟

اگر فیلمنامه‌نویس این داستان را خوانده بود چرا نام دو شخصیت را عوض نکرده بود؟