دگرگونی ادبیات معاصر
حسین اسرافیلی از امام خمینی(ره) به عنوان فردی که عرصه ادبیات معاصر را دگرگون کردند، یاد میکند و میگوید: شاعران بسیاری با الهام از اندیشههای ایشان شعر سرودند.
اسرافیلی، شاعر و عضو شورای شعر و موسیقی صدا و سیما معتقد است: حضرت امام(ره) نه تنها به عنوان رهبر و منجی مسلمانان بلکه به عنوان یک مراد در بین همه علاقهمندانشان و بخصوص در بین شاعران انقلاب مطرح هستند.
سراینده «تولد در میدان» به فارس میگوید: امام(ره) به عنوان یکی از بزرگترین معماران فرهنگ بشری، گونهای بازگشت به هویت اسلامی و انسانی را مطرح کردند که این دعوت آنچنان تأثیر شگرف و عمیقی بر جهان اسلام گذاشت که فیالمثل در عرصه ادبیات دینی شاهد خلق آثار بسیاری با محتوا و مضمون دینی و شیعی بودیم.
اسرافیلی در پایان خاطرنشان میکند: به جرات میتوان گفت که در طول ادوار مختلف شعر فارسی به اندازه دوران پس از انقلاب شعر حماسی و آئینی سروده نشده است و واژههایی چون ایثار، شهادت و... دقیقا همان واژههایی هستند که با ظهور امام خمینی(ره) در شعر پارسی نمود حقیقی خود را پیدا کردند.
رونق کلام
عباس براتیپور اما با اظهار تأسف از کمتوجهی پژوهشگران به شعر امام خمینی (ره) میگوید: متأسفانه درباره سرودههای امام (ره) کمتر تحقیق شده است. این شاعر ادامه میدهد: جا داشت آثار ایشان بیشتر مورد بررسی قرار گیرد.
براتیپور به ایسنا میگوید: نکات عرفانیای که در اشعار امام (ره) هست، نشان از وسعت دید آن حضرت دارد؛ به نظرم، اقیانوسی است که باید در آن غور کنیم و آن صدفها و مرواریدها را استخراج کنیم. به گفته این شاعر، دید عرفانی امام(ره) در شعرهایشان بازتاب داشته و در اشعار ایشان، آموزههای عرفانی را به وضوح میبینیم.
یک شخصیت استثنایی
ایرج قنبری اما معتقد است: حضور امام خمینی (ره) در عرصه شعر باعث شد، شاعران انقلاب به قالبهای کلاسیک ادبیات فارسی توجه کنند. این شاعر به ایسنا میگوید: حضرت امام یک شخصیت استثنایی در همه حوزهها و زمینهها از جمله در حوزه ادبیات بودند.
قنبری اندیشههای عمیق عرفانی را از مؤلفههای سرودههای حضرت امام میداند و میگوید: نگاههای عمیق دینی از دیگر مسائلی است که در آثار امام به وضوح دیده میشود. به گفته این شاعر، تکنیکهایی که در شعر ایشان بهکار رفته، از پشتوانه قوی ادبی ایشان خبر میدهد. در واقع، آثار امام مبین این است که ایشان از تجربه خوبی در نوشتن شعر برخوردارند و همچنین سیر شعری ایشان یک سیر تکاملی را طی میکند. این شاعر با انتقاد از کمتوجهی به سرودههای حضرت امام (ره) تصریح کرد: کمتر به آثار ایشان پرداخته شده است؛ در حالیکه شعرهای امام به تفسیر بیشتری نیاز دارد و سرودههایشان کمتر به جامعه معرفی شده است. او پیشنهاد میدهد: برای آشنایی بیشتر جوانان و نوجوانها، سرودههای حضرت امام (ره) در کتابهای درسی مدرسهها و دانشگاهها عرضه شود.
حرکت از ظاهر به باطن
مصطفی محدثی خراسانی شاعر هم به فارس میگوید: هیچ شخصیتی در طول تاریخ کشور سراغ نداریم که وظایفی از جمله، مرجعیت، رهبری انقلاب، ابعاد عرفانی و فلسفی و شعر همه اینها در وجود او متجمع شده باشد.
وی شعر امام خمینی(ره) را به لحاظ تقسیم بندی کلی، جزو ادبیات عرفانی شعر فارسی محسوب میکند و میافزاید: حضرت امام (ره) در ذهن و زبان به سبک و مکتب عراقی گرایش داشت؛ چرا که شاهکارهای ادبیات عرفانی در این سبک خودنمایی کردند.
محدثی خراسانی با اشاره به اشعار و دیوان حضرت امام(ره) تصریح میکند: در اشعار حضرت امام چند موضوع محوریت بیشتری به لحاظ محتوایی و دیدگاهی دارند؛ مهمترین آن، اینکه بنیانگذار جمهوری اسلامی سعی داشتند ذهن مخاطب را از ظاهر به باطن، از صورت به سیرت و از پوسته به مغز معطوف کنند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم