یک زندگی دوست داشتنی

سالگرد هجرت نادر ابراهیمی بهانه‌ای بود تا برای مصاحبه با همسرش، خانم فرزانه منصوری، به خانه‌شان بروم. خانه‌ای که دیوارهایش با قاب‌های بسیار زیادی تزئین شده‌اند. قاب‌های اساتید و هنرجویان تازه کاری که ابراهیمی آنها را می‌خرید زیرا معتقد بود باید هنرمندان تازه کار را تشویق کرد.

همسر نادر ابراهیمی بودن چه شیرینی‌ها و سختی‌هایی برای شما و زندگی‌تان داشته است؟

نمی‌توانم جزء به جزء سختی‌ها و شیرینی‌ها را از هم جدا کنم. وقتی با نادر ازدواج کردم، سه کتاب از او منتشر شده بود. او با اولین قصه اش به نام «دشنام» جایگاهی را در فضای قصه نویسی کسب کرده بود و این قصه و نویسنده‌اش معروفیتی پیدا کرده بودند. همچنان که آثار او بیشتر می‌شد این معروفیت هم اوج می‌گرفت و علاقه‌ مندان به او بیشتر می‌شدند. خب، زندگی با نویسنده‌ای که اسم و رسمی دارد و بسیاری از خوانندگانش اعلام می‌کنند که خواندن کتاب‌های او تاثیرات مثبت و بنیادی در روند زندگی آنها داشته، از او به عزت و احترام یاد می‌کنند و چیزهایی از این دست، شیرینی‌های این نوع زندگی است.

از طرف دیگر زندگی با یک هنرمند چندان بی‌مشکل نیست، البته نه مشکل‌تر از زندگی‌های دیگر. زندگی بدون سختی اسمش زندگی نیست. بر این باورم که هر زندگی مشترک مشکلات خاص خودش را دارد. مهم این است که راه کنار آمدن با آن و رفع مشکل را پیدا کنیم. زندگی ما در بسیاری از مواقع و شرایط، دوست داشتنی بود. خیال نکنید که جاده صاف و یکدست بود و ما رویایی زندگی می‌کردیم. مثل همه خانواده‌ها، ما هم بحث و گفتگو و اختلاف‌نظرهایی داشتیم که شاید در تصور هیچیک از شما که از بیرون و از طرق نوشته‌های نادر، مثل«چهل‌ نامه کوتاه به همسرم»، نگاه می‌کنید، نگنجد. خب، این موارد را باید در بخش سختی‌های هر زندگی مشترک قرار دهیم.

و اما مساله ویژه زندگی ما، آرمان و عقاید خاص ابراهیمی است که باعث می‌شد، بارها و بارها، بیکار شود. او اعتقاد داشت که در هر شرایط و موقعیتی باید کارکرد و نه همکاری. هر وقت متوجه می‌شد که در محیط کارش موردی جاری است که در تضاد با آرمان‌ها، عقاید و اصول اخلاقی اوست یا چیزی است که به زیان ملت و میهن است، رها می‌کرد و به سراغ شغل دیگری می‌رفت، البته اگر در دوران‌های «ممنوع‌الشغلی» نبود و این هم برای او که خود را مدیون جامعه و هموطنانش می‌داند و مایل است ـ حتی خیلی کم و کوچک ـ بتواند فرهنگ خوانندگان و مخاطبانش را در ابعاد گوناگون افزایش دهد، سخت بود و هم برای من، سختی مادی و معنوی. خب، نمی‌دانم این ویژگی در بخش سختی‌هاست یا شیرینی‌ها. چراکه همراه و همقدم مردی بودن که بر سر اعتقاداتش مبارزه می‌کند ـ عقایدی که محور اصلیشان، طهارت در جسم و ذهن و عمل است ـ عزت و افتخار دارد.

جای او خالی است، به وسعت یک دنیا و دلم برایش تنگ است.

این خیلی حسرت‌برانگیز و دردناک و غم‌انگیز است، اما از طرفی، هر آن با او هستم. با آثارش، جای دست‌هایش، جای قدم‌هایش در گوشه و کنار خانه، با چهره‌اش که هر لحظه به نوعی جلوی من است، یا مرا می‌خنداند یا از احساس درد او، می‌گریم.