ترجمه با مخلفات زیاده

در حوزه مطالعات روان که آن را روان‌شناسی می‌نامند 2‌شخصیت بزرگ می‌درخشند که بیش از نیم‌قرن تمام مطالعات، دستاوردها و پیشرفت‌ها به نوعی به آنها مربوط می‌شود: کارل گوستاو یونگ سوئیسی و زیگموند فروید آلمانی.

از یونگ که افکار و‌ اندیشه‌ها و کتاب‌هایش بیش از فروید در جهان با اقبال روبه‌رو شده در ایران چند کتاب ترجمه شده که هرکدام ویژگی‌های خاص خود را دارند. جدای از آخرین اثری که از نویسنده انگلیسی زبان ریچارد بیلسکر با ترجمه دکتر حسین پاینده از سوی انتشارات طرح نو منتشر شده است، کتاب «روان‌شناسی ضمیر ناخودآگاه» به عنوان یکی از مهم‌ترین کتاب‌های این اندیشمند بزرگ از آخرین آثاری است که ایرانیان علاقه مند را به پای سخنان وی می‌نشاند.

روان‌شناسی ضمیر ناخودآگاه را محمدعلی امیری ترجمه و انتشارات علمی ‌فرهنگی روانه بازار کتاب کرده است. این کتاب جدای از بحث عمده‌ای که از سوی خود یونگ در معرفی ضمیر‌ناخودآگاه مطرح می‌شود از یک ضعف عمده رنج می‌برد که به بحث نخست این یادداشت بر می‌گردد. مترجم ابتدای کتاب و به دلیلی که برای خواننده روشن نیست چیزی حدود 100 صفحه را به معرفی یونگ، زندگی، شخصیت و برخی از مبانی فکری وی اختصاص داده که در کنار یادداشت‌های نویسنده بر چاپ‌های متعدد آن، نیمی ‌از حجم کتاب را اشغال کرده است. این تدبیر مترجم که شاید با هدف آشناتر کردن خوانندگان ایرانی با این متفکر صورت گرفته باشد تنها به فربه‌تر شدن کتاب کمک کرده و به نظر نمی‌رسد که تاثیر فراوانی به شناخت این متفکر داشته باشد. قدر مسلم برای کسانی که به دنبال شناخت یونگ باشند چندین کتاب منتشر شده و بخوبی از پس معرفی وی برآمده‌اند و نیازی به معرفی در این کتاب ندارند. در ضمن معرفی این شخصیت در 30 صفحه هم می‌توانست صورت پذیرد.

این حجم از بیوگرافی برای کتابی ترجمه‌ای که خود در حد یک کتاب مستقل است، نخستین عامل در دلزدگی و ملال‌آور شدن اثر تلقی می‌شود. البته مترجم درصدد برآمده است با ارائه نظریات شخصیت‌هایی چون پیاژه و دیگرانی که پس از یونگ آمده‌اند به نقد آرا و اندیشه‌های وی بپردازد که در جای خود قابل بحث است، اما این مقدمه مفصل برای خواننده ناآشنا با یونگ و اندیشه‌های او حاشیه‌ای و تاحدی انحرافی و برای خواننده آشنا زیاده از حد ملال‌آور می‌نماید. چه خوب است مترجم یا مترجمان احتمالی که در آینده‌ به کار ترجمه این اثر همت خواهند گماشت به این نکته توجه داشته باشند و اثری ارائه کنند که خالی از اشکالاتی از این دست باشد.