فقط در مسابقات معتبر علمی شرکت کنید

 یکی از دلایل اقبال این‌گونه نمایشگا‌ه‌ها این است که اکثر افراد شرکت‌کننده با انبوه مدال‌های رنگارنگ به کشور باز می‌گردند ؛ مدال‌هایی که از نظر مجامع علمی کشور فاقد اعتبار هستند. در این میان با وجود اخطارهای مکرر مبنی برعدم شرکت در این مسابقات، امید برخورداری از امتیازات آیین‌نامه‌ها و قوانین ویژه حمایت از نخبگان نظیر پذیرش بدون کنکور در دانشگاه‌ها، معافیت‌ها، امتیازات نظام وظیفه و... بسیاری از جوانان مبتکر و مخترع و بخصوص خانواده‌های آنها را به صرافت انداخته که به جای شرکت در رقابت نفسگیر کنکور بخت خود را در عرصه خلاقیت و نوآوری امتحان کنند.

به نظر می‌رسد این باور آنچنان قوت گرفته که بازهم مسوولان دست به کار شده‌اند و این بار بنیاد ملی نخبگان اکیدا توصیه کرده تا متقاضیان قبل از شرکت در نمایشگاه‌ها، جشنواره‌ها و مسابقاتی که در خارج از کشور برگزار می‌شوند، اعتبار علمی آنها را ارزیابی کرده و قبل از ارائه اختراع، نسبت به ثبت بین‌المللی آن از طریق مراجع قانونی اقدام کنند، چراکه در غیراین صورت علاوه برتحمیل هزینه‌های سنگین مالی و مخاطرات پیش‌بینی نشده، ممکن است زمینه‌های سرقت اختراعات و نوآوری‌ها فراهم شود.

همچنین در متن اخطاریه بنیاد ملی نخبگان بار دیگر تاکید شده که مدال‌ها و لوح‌های تقدیر دریافت شده از این نمایشگاه‌ها و مسابقات دارای ارزش و امتیاز علمی نیستند.

به‌طور کلی بحث نمایشگاه‌های اختراعات و ابتکارات نظیر نمایشگاه ژنو، انگلستان، روسیه،‌ آلمان و... مقوله‌ای کاملا متفاوت با جشنواره‌ها و مسابقات علمی است که ارزیابی طرح‌ها در آنها توسط هیات‌های علمی و ارزیابی و مقایسه دقیق طرح‌ها صورت می‌گیرد. در واقع این قبیل نمایشگاه‌ها مانند سایر نمایشگاه‌های تجاری که در زمینه‌های مختلف برگزار می‌شوند صرفا محلی برای بازاریابی و ارائه طرح‌ها و محصولات و جذب مشتری و سرمایه‌گذار برای آنهاست که متقاضیان با پرداخت مبالغی برای اجاره غرفه، امکان نمایش طرح‌ها و تولیداتشان را پیدا می‌کنند.

در پایان این نمایشگاه‌ها هم همان‌طور که در بسیاری دیگر از نمایشگاه‌ها مرسوم است نشان‌ها یا دیپلمی به اغلب شرکت‌کنندگان داده می‌شود که حالت یادبود یا حداکثر تشویق شرکت‌کنندگان را دارد؛ البته در این قبیل نمایشگاه‌ها ممکن است جوایز ویژه‌ای هم به تعداد محدودی از شرکت‌کنندگان داده شود اما این جوایز هم بیشتر با هدف تشویق و ترغیب نوآوران داده می‌شود و ارزیابی علمی چندانی ـ حداقل همانند آنچه که در جشنواره‌ها و رقابت‌های معتبر علمی نظیر جشنواره بین‌المللی خوارزمی انجام می‌شود ـ در آنها مطرح نیست بنابراین در شرایطی که در هر دوره مثلا از هر 50 شرکت‌کننده در این قبیل نمایشگاه‌ها 45 نفرشان برنده نشان یا دیپلم می‌شوند مشخص است که این نشان‌ها بیشتر حالت یادبود یا تشویق دارد و به‌همین دلیل هم مسوولان و مجامع علمی کشور به این قبیل نمایشگاه‌ها صرفا به عنوان محلی برای عرضه و بازاریابی ایده‌ها، ابتکارات و اختراعات نگاه می‌کنند که رقابت و ارزشیابی علمی طرح‌ها در آنها مطرح نیست.

بهاره صفوی 
گروه دانش