جنبش چای در آمریکا

کنیا همان کشوری است که زادگاه اولیه باراک اوباما محسوب می‌شود.

نومحافظه‌کاران آمریکا که یک سال پیش از دموکرات‌ها شکست خوردند، قصد دارند با طرح چنین ایده‌ای به مبارزه با سیاست‌های دولت اوباما برخاسته و خود را برای برنده شدن در دور بعدی انتخابات آمریکا مهیا کنند. آنچه را می‌خوانید مقاله‌ای درباره ماهیت این جنبش و گزارشی کوتاه (ستون کنار) از تحرکات اخیر آنان است.

رئیس‌جمهور فعلی آمریکا با آخرین سلف دموکرات خود بر یک عقیده نیست؛ زیرا باراک اوباما و بیل کلینتون واکنش‌های متفاوتی نسبت به اقدامات و تظاهرات‌های جنبش محافظه‌کار تی‌پارتی ارائه کرده‌اند.

در روزهای منتهی به پانزدهم آوریل موسوم به tax day، یعنی همان روزی که مردم آمریکا هرساله میزان درآمد خود را به اداره مالیات اعلام می‌کنند، ده‌ها هزار نفر از هواداران این جنبش جدید در بیش از 50 شهر آمریکا گردهمایی‌هایی برگزار کردند.

البته اوباما آن روز در کاخ سفید حضور نداشت تا به چشم خود، آن 5000 نفر هوادار تی پارتی را در نزدیکی محل کار و اقامت خود ببیند و با گوش خود، فریادهای نارضایتی آنها از حضور دموکرات‌ها در کاخ سفید و کنگره را بشنود. اوباما آن روز در فلوریدا بود تا در نشست تامین‌کنندگان مالی حزب دموکرات شرکت کند.

وی در آنجا گفت: تظاهرات‌ چند روز گذشته که علیه قوانین مالیاتی برگزار شد تا اندازه‌ای موجب سرگرمی من بود. او گفت که دولتش مالیات‌ها را کاهش و نه افزایش می‌دهد و در هر حال این کاهش، شامل حال خانواده‌هایی که در سال کمتر از 250 هزار دلار درآمد دارند، می‌شود. اوباما سپس خطاب به دموکرات‌های خندان گفت: فکر می‌کردم مردم به این خاطر تشکر کنند.

اما بیل کلینتون ظاهرا حوصله شوخی و خنده نداشت. او در یک سخنرانی و در مصاحبه‌ای به مناسبت پانزدهمین سالگرد انفجار بمب در اوکلاهماسیتی که در 19 آوریل 1995 صورت گرفت و 168 انسان توسط 2 تروریست محلی به نام‌های تیموتی مکوی و تری نیکولز قربانی شدند، نسبت به پیامدهای ویرانگر این انتقادهای خشمگینانه هشدار داد و گفت: وادار کردن مردم به کارهایی که هرگز مرتکب آن نمی‌شدند می‌تواند پیامدهایی واقعا خطرناک داشته باشد.

از قرار معلوم، منظور کلینتون همان ادبیات خشونت‌طلبانه‌ای بود که از سوی برخی سخنرانان جنبش تی پارتی به کار گرفته می‌شود. از نظر کلینتون، قاتلان اوکلاهماسیتی، افرادی گوشه‌گیر و غریب بودند که تحت تاثیر ادبیات شبه‌نظامی مخالف دولت قرار گرفته و به عقیده وی، این مساله امروز هم می‌تواند اتفاق بیفتد. کلینتون به عنوان مثال از کاربران ادبیات خشونت‌بار از میشل باکمن، نماینده محافظه‌کار و جمهوریخواه ایالت مینه‌سوتا نام برد، یعنی همان کسی که از جمله محبوب‌ترین اعضای جنبش تی پارتی به شمار می‌آید.

خانم باکمن طی یک سخنرانی در جریان تظاهرات تی پارتی در محل بنای یادبود واشنگتن با لحنی فریادگونه از دولت اوباما به عنوان دولت گانگسترها یاد کرده بود و به همین علت بیل کلینتون در پاسخ وی گفت: خانم باکمن! شما که گانگستر نیستید و از سوی مردم انتخاب شده‌اید، پس نباید دست به کارهایی بزنید که خلاف رای مردم باشد. بی‌تردید اظهارات و حملات خشمگینانه باکمن علیه دولت فدرال و دموکرات‌های کنگره در واشنگتن، از نوعی گسست عمیق سیاسی در آمریکا حکایت دارد؛ گسستی که نشانه‌های آن را می‌توان در واکنش‌های طنزآلود اوباما و هشدارهای کلینتون در مورد جنبش تی پارتی مشاهده کرد.

این غرور اوباما و نگرانی‌های متظاهرانه نسبت به خشونت از سوی کلینتون بر آتش خشم فعالان محافظه‌کار دامن می‌زند؛ همان کسانی که از سوی چهره‌های سرشناس قدرت در شرق و غرب آمریکا به عنوان افرادی فاقد توانایی‌های روشنفکری و کسانی که بنیادگرایی و گرایش به خشونت را تبلیغ می‌کنند، معرفی می‌شوند. البته هریک از دو طرف، دیگری را مسوول چندقطبی شدن عرصه سیاسی در آمریکا می‌داند.

جنبش تی پارتی که 90 درصد هواداران آن از سفیدپوستان مرفه و تحصیلکرده تشکیل شده‌اند، در این میان خود را پدیده‌ای دائمی با وزن سیاسی فزاینده نشان می‌دهد. این جنبش در پانزدهم آوریل 2009 یعنی در همان تکس دی و با برپایی تظاهرات‌ در شهرهای بزرگ آمریکا، برای اولین بار خودی نشان داد. در دوازدهم سپتامبر و در پاسخ به فراخوان رادیویی، یک مجری رادیو به نام گلن بک (از شبکه فاکس نیوز) بیش از 10 هزار نفر برای شرکت در یک تظاهرات بزرگ راهی واشنگتن شدند.

درواقع بسیاری از مجریان این شبکه خبررسانی محافظه‌کار که در حال حاضر رقبای چپ و به اصطلاح لیبرال خود مانند سی.ان.ان را پشت سر گذاشته است، به عنوان بلندگو و خط‌دهنده جنبش تی پارتی عمل می‌کنند. جنبش تی پارتی در پیروزی انتخاباتی جمهوریخواهان در سوم نوامبر هم نقشی اساسی ایفا کرد و به کمک آنها بود که جمهوریخواهان توانستند در انتخابات فرمانداران 2 ایالت شرقی آمریکا یعنی ویرجینیا و نیوجرسی پیروز شوند و مهم‌ترین پست سیاسی این دو ایالت را از چنگ دموکرات‌ها خارج و از آن خود کنند.

بدون حمایت و پشتیبانی‌های تی پارتی، بی‌تردید اسکات براون هم نمی‌توانست در 19 ژانویه آن هم در ماساچوست همیشه چپگرا و به اصطلاح لیبرال پیروز میدان شود. در آن ایالت، جمهوریخواهان موفق شدند که صندلی خالی ادوارد کندی را که از زمان مرگ وی خالی مانده بود، صاحب شوند و رقیب دموکرات خود را کنار بزنند.

کاهش بدهی‌های دولت که از زمان روی کار آمدن اوباما افزایش سریع داشته است، برقراری یک نظم جدی در بودجه و کاهش کسر بودجه، کاهش نقش دولت فدرال در زندگی سیاسی ـ اقتصادی کشور و تقویت حقوق افراد و ایالات، کاهش مالیات‌ها و ساده کردن سیستم پیچیده اقتصادی و مهم‌تر از همه لغو اصلاحات در بهداشت و درمان، اصلی‌ترین خواسته‌های این جنبش به شمار می‌آید.

حضور افراد طیف‌های گوناگون در جنبشی که نام تی پارتی را برخود دارد، نه‌تنها تاکنون موجب ضعف این جنبش نشده، بلکه بعکس موجب تقویت جنبش شده است. به گفته للاند بیکر، یکی از نظریه‌پردازان این گروه، جنبش تی پارتی از صدها تی پارتی تشکیل شده است.

از قرار معلوم سازمان مرکزی غیررسمی این جنبش توسط دیک آرمی، رهبر سابق اکثریت جمهوریخواه کنگره آمریکا و تحت نام بنیاد مشاغل آزاد در تگزاس رهبری می‌شود. علاوه بر آن فرماندار سابق آلاسکا و کاندیدای سابق معاونت رئیس‌جمهور در سال 2008 یعنی سارا پیلین هم از جمله برجسته‌ترین اعضای این جنبش به شمار می‌آید و از احترام خاصی برخوردار است.

نمایندگان بلندپایه جنبش برای انتخابات آینده، برنامه ویژه‌ای دارند. آنها کاتالوگی 10 امتیازی را تدارک دیده‌اند که کاندیداهای هر دو حزب دمکرات و جمهوریخواه برای برخورداری از حمایت جنبش باید حداقل 8 امتیاز آن را کسب کنند. در این کاتالوگ که از آن به عنوان تست پاکی یاد می‌شود، موافقت با کاهش مالیات‌ها، کاستن بدهی‌های دولت و کوچک شدن دولت، نبرد در افغانستان و عراق تا رسیدن به پیروزی، مخالفت با اصلاحات بهداشت و درمان و مخالفت با همجنس‌گرایی و سقط جنین و عفو مهاجران غیرقانونی و همین طور موافقت با تسهیل قانون حمل سلاح و اتخاذ سیاست قاطعانه در قبال ایران و کره شمالی، مواردی است که می‌تواند امتیاز لازم را در اختیار کاندیداها قرار دهد.

بی‌تردید این جنبش هنگام انتخابات کنگره در 2 نوامبر امسال از کاندیداهای جمهوریخواه حمایت خواهد کرد؛ اما دموکرات‌های میانه‌رو و افراد مستقل هم در صورت کسب امتیاز‌های لازم می‌توانند روی حمایت‌های جنبش حساب کنند. جالب آن که تازه‌ترین نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که 40 تا 50 درصد هواداران و مبلغان جنبش تی پارتی، عضو یا از جمله رای‌دهندگان همیشگی به جمهوریخواهان نیستند.

47 درصد آمریکایی‌ها نسبت به خواسته‌های اساسی جنبش تی پارتی نظر مثبت دارند؛در حالی که تنها 40 درصد از آمریکاییان خود را طرفدار سیاست‌های اوباما می‌دانند. 50 درصد از افرادی هم که تنها خواهان رشد اقتصادی و ایجاد شغل هستند، از هوادارن تی پارتی به شمار می‌آیند و این در حالی است که رقم طرفداران سیاست‌های اقتصادی کاخ سفید تنها 38 درصد است. در مجموع می‌توان گفت که جنبش تی پارتی در حال حاضر محبوب‌تر از حزب حاکم دموکرات به شمار می‌آید.