حفاران غیرمجاز، پایتخت الیماییها را غارت کردهاند
به گفته یک باستانشناس، حفاران غیرمجاز شهر دستوا را در نزدیکی شوشتر غارت کردهاند. وی معتقد است که این شهر احتمالا پایتخت الیماییها، از جمله حکومتهای مرکزی خوزستان در دوره اشکانیان بوده است. پیش از این و در سال 1365، 5 تابوت زیبا که احتمالا به شاهان یا شاهزادگان الیمایی تعلق داشته کشف شد.
مهدی رهبر، سرپرست کاوشهای باستانشناسی شهر دستوا که در کارگاه فهم معماری سخنرانی میکرد گفت: «در سال 1365 مرکز باستانشناسی وقت من را مامور بررسی محوطهای کرد که طی فعالیتهای بولدوزرها نمایان شده بود. در پی این فعالیت بخشی از یک تابوت مشخص شده بود که احتمالا به یک آرامگاه تعلق داشت. در ادامه و با آغاز کاوشهای باستانشناسی، حدود 5 آرامگاه در این محوطه باستانی کشف شد.»
به گفته وی این مطالعات چندین فصل ادامه داشت و باستانشناسان بر این باوراند که این گورستان متعلق به شهر باستانی دستوا، پایتخت الیماییها بوده است.
از دل این قبور اشیای بـاستـانی بسیار ارزشمندی از جمله سکههای طلا و اشیای سفالی به دست آمده است. این قبور از 17سال پیش تاکنون کاملا به حال خود رها شدهاند. مـهـدی رهبر همچنین از وضعیت نابسامان این قبور و حفاریهای غیر مجاز در آنها اظهار نگرانی کرد. او اعتقاد دارد با مرمت و بازسازی این قبور میتوان بسیاری از گردشگران را به این سایت کشاند و ایجاد شغل کرد.
به گفته وی در همان سال 1365 طی طرحی از سوی رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی قرار بود تا این محوطه باستانی تبدیل به پارک موزه شود. اما هرگز این اتفاق رخ نداد و هر روز این محوطه تخریبتر شد.
تمدن الیمایی، اجتماع کوچک شده تمدن ایلام است که زیر نفوذ اشکانیان زندگی می کردهاند. این حکومتها کاملا خودمختار بوده و از دولتهای کوچک تشکیل شده و زیر نظر یک حکومت مرکزی اداره می شدند. وسعت حکومت آنها نیز مساوی با حکومت ایلامی بوده اما بسیار ناشناختهتر از آنها هستند. عنوان پادشاهان الیماییها را کامناسکیر میخوانند. این اسم از کلمه ایلامی کابناشکیر گرفته شده و خزانهدار معنا میدهد. آنها حکومتهای محلی قدرتمندی بودند که به امور خزانهداری حکومت مرکزی مشغول بودهاند.
رهبر درباره تخریب این محوطه باستانی گفت: «تا به حال بارها به این محوطه باستانی تعرض شده است، اما آنچه وضعیت این محوطه را با مخاطره مواجه کرد، حضور حفاران غیرمجاز در این محوطه باستانی بود. آنها جای جای محوطه را کندهاند و احتمالا بخش دیگری از آرامگاههای این شهر را ویران کردند.»
تا کنون کشاورزیهای گسترده، کانالکشی نهرداریون و احداث استخرهای متعدد پرورش ماهی در شهر الیمایی دستوا، بسیـاری از اطـلاعـات حکومتهای محلی خوزستان در دو هزارسال پیش را از بین برده است.
احداث حوضچههای متعدد پرورش ماهی در شهر باستانی دستوا به تخریب یک کانال، چند سازه معماری سنگی و آجری و تدفینهای متعدد خمرهای متعلق به دوران اشکانی تا ساسانی منجر شده است.
محوطه باستانی دستوا در حدود یک کیلومتری شوشتر جای گرفته است. کارشناسان معتقدند ساکنان شهر دستوا بعد از ترک این شهر به شهر شوشتر امروزی که در کنار بند میزان جای گرفته است، مهاجرت کردهاند. کـاوشهـای بـاستـانشناسان در فصلهای پیش نشان میدهد که مردم ثروتمند دستوا در سال 45 میلادی با پالمیر تجارت میکردند و تاثیر زیادی بر تجارت این منطقه داشتهاند. این حـکـومـتهـا همچنین حق ضرب سکه داشتهاند. شهر دستوا تا دوران اسلامی نیز رونق داشته است.
مهدی رهبر در پایان سخنان خود از تخریب دیگری در یکی از محوطههای باستانی شوشتر خبر داد که طی آن یک کارگاه آبلیموسازی روی تپهای باستانی ساخته شده است. به گفته این باستانشناس، زمانی که از مسئول این کارگاه پرسیده شد که چه کسی به شما اجازه ساخت این کارگاه را روی محوطه داده، نام رئیس قبلی سازمان میراث فرهنگی خوزستان را آورد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
