در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آمبولی لختهای است که از محل تشکیل خود به مکان جدیدی حرکت کرده و در آنجا جریان خون را مسدود میکند. آمبولی همان ترومبوز نیست. ترومبوز لختههایی است که در رگ تشکیل شده و همان جا بیحرکت باقی میماند. علائم آمبولی 1 ـ درد 2 ـ پوست سرد و رنگ پریده 3 ـ بیحسی است.
آمبولی ممکن است متعدد، کوچک یا منفرد و بزرگ باشد. آمبولیها میتوانند تهدیدکننده حیات باشند، مثلا وقتی در مغز جا بگیرد، منجر به سکته میشوند. گاهی در صورت عدم درمان، تنها در چند ساعت به مرگ بافت یک دست یا یک پا منجر میشوند. در افراد مبتلا به یک نوع آریتمی قلبی (فیبریلاسیون دهلیزی) آمبولی سرخرگی از دهلیز چپ منشأ میگیرد و گاهی به دنبال بروز حمله قلبی، آمبولی سرخرگی از بطن چپ ریشه میگیرد.
پس از وقوع آمبولی ممکن است جریان خون ناحیه مبتلا به طور ناگهانی قطع شود یا بتدریج و طی هفتهها و ماهها کاهش یابد. اگر یک لخته یا تکه از رسوبات چربی (پلاک) موجود در آئورت، همراه با جریان خون به شریان واقع در ران منتقل ، میتواند در ناحیه زانو جایی که شریان بزرگتر به چند شاخه کوچکتر تقسیم میشود، آن را مسدود کند. این انسداد باعث درد و رنگ پریدگی ناگهانی در اندام پایینی و پا میشود.
اگر لخته یا تکه مسدود کننده در عرض چند ساعت از طریق جراحی برداشته نشود این احتمال وجود دارد که بافت زیر سطح مبتلا دچار مرگ شده و قطع عضو ضرورت یابد. در صورت بروز آمبولی به منظور حفظ عضو از هرگونه صدمه، مهم است پارچه و پتوی نرمی را به صورت شل دور آن بپیچید. این عمل باعث گرم نگه داشتن عضو میشود، اما ممکن است بافت صدمه دیده قبلی را بدتر کند. با وجود این محافظت اندام در برابر از دست دادن گرما با استفاده از یک پتو یا یک شال بیخطر و مهم است.
برای تشخیص آمبولی پزشک سعی میکند فشار خون اندام مبتلا را اندازه گرفته و محل آمبولی را با کمک سونوگرافی یا آنژیوگرافی پیدا کند. آنژیوگرافی آزمایشی است که طی آن یک ماده رنگی به داخل عروق خونی ناحیه مبتلا تزریق شده و عکسبرداری با اشعه X انجام میشود. پس از تشخیص آمبولی سرخرگی، داروی حل کننده لخته به منظور شکستن آمبولی تجویز میشود. میتوان این دارو را با استفاده از یک کاتتر به طور مستقیم به شریان مبتلا تزریق کرد. به این روش ترومبولیز (تخریب لخته) گویند. مصرف طولانی آسپیرین یا سایر داروهای ضد انعقاد ممکن است در پیشگیری از ایجاد لختههای بیشتر سودمند باشد. اگر سلامت یک اندام در خطر باشد پزشک تصمیم میگیرد بلافاصله لخته را از طریق عمل جراحی خارج کند. این کار معمولا به وسیله کاتتری انجام می شود که در راس آن یک بادکنک وجود دارد این کاتتر به شریان فرستاده می شود . هنگام خروج کاتتر، بادکنکی که اکنون باد شده است لخته را بیرون میکشد. گاهی اوقات تعویض یا عمل میانبر زدن از روی عروق (بای پس) ضرورت مییابد. سوالکننده محترم به این مشکل مبتلا نیست و احتمالا دچار ترومبوز وریدی پاست که خطرات کمتری دارد.
سوالات پزشکی خود را با ما در میان بگذارید.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: