خیلی دور، خیلی نزدیک

خلاصه داستان تهران روزهای آشنایی:گروهی گردشگر همراه یک خانواده معمولی تهرانی تصمیم می‌گیرند در ایام نوروز برای تجدید خاطرات خود به دیدن آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری تهران بروند.

بازیگران: کتایون امیرابراهیمی، پانته‌آ بهرام، رحمان حسینی، فریده سپاه‌منصور، مینو صابری، اردشیر کاظمی

خلاصه داستان سیم آخر: یک گروه موسیقی، پس از مدت‌ها موفق می‌شوند برای کنسرت‌شان مجوز اجرا دریافت کنند.

بازیگران: رضا یزدانی ـ رعنا آزادی‌ور ـ برزو ارجمند ـ طناز طباطبایی ـ سروش صحت‌ـ فرهاد قائمیان

مهرجویی از طرفداران پر و پا قرص سینمای قصه‌گوست. اما همواره تلاش می‌کند در لایه‌های زیرین داستانش حرف‌ها و آموزه‌های فلسفی و پیچیده‌اش را هم مطرح کند. با کمی دقت به نماها و دیالوگ‌های اثر می‌توان این حرف‌های مهم را از دل فیلم بیرون کشید. می‌خواهیم ببینیم از فیلم جدید مهرجویی چه درس‌هایی می‌توانیم فرا بگیریم. در این مطلب به چند نکته کوتاه اشاره می‌کنیم. شما می‌توانید با عمیق شدن بر فیلم «تهران روزهای آشنایی» این فهرست را کامل‌تر کنید.

1ـ مهرجویی در فیلم جدیدش مخاطب را همراه با شخصیت‌های داستان به شاد زیستن و گشت و گذار در گوشه و کنار شهر تهران دعوت می‌کند. تماشاگر می‌تواند همچون آدم‌های آن خانه مخروبه ماجرای آوار شدن سقف را بی‌خیال شود و سعی کند از این سفر 2روزه نهایت لذت را ببرد.

گره اصلی داستان (خراب شدن سقف خانه) همان لحظات اولیه شکل می‌گیرد و تا دقیقه 90 این جدال، اعضای خانه برای حل مشکلشان هیچ تلاشی نمی‌کنند و دست به سیاه و سفید نمی‌زنند. آنها در روزهای آغازین سال وظیفه مهم‌تری دارند و آن شادی کردن و جشن گرفتن عید باستانی نوروز است. این خانواده شاد و سرخوش گل طلایی‌شان را در وقت اضافه می‌زنند. آن هم با کمک همان کسانی که در شادی‌شان سهیم شده بودند.

خانه مخروبه و به هم ریخته داستان، در پایان فیلم بازسازی و نونوار شده و خودش را در قاب دوربین به رخ می‌کشد. سکانس پایانی اپیزود «طهران، روزهای آشنایی» یادآور نمای ‌سفره انداخته شده عفت خانم ‌است. آنجا هم پهن شدن سفره برای دوستداران مهرجویی یک اتفاق امیدبخش و پرهیجان محسوب می‌شود.

2ـ مهرجویی در فیلمش به یادمان می‌آورد که برای گردشگری نیازی نیست بار سفر ببندیم و به راه‌های دور و دراز برویم. می‌توانیم از شهر خودمان شروع کنیم. از همان شهری که در آن زندگی می‌کنیم.

شهر تهران برای ساکنانش با دود و بزرگراه و برج و شلوغی معنا می‌شود. فیلم به یادمان می‌آورد که در دل این شهر گنجینه‌هایی خوابیده که ما خودمان را از دیدنش محروم کرده‌ایم. کارگردان دعوتمان می‌کند به بازبینی این گنج‌های نهان. به یادمان می‌آورد که اگر هویت این شهر را نشناسیم خودمان را از چشیدن چه لذت‌هایی محروم کرده‌ایم. به ما هشدار می‌دهد که تهران بدون هویت چقدر خطرناک است. مثل همان ساختمانی می‌ماند که سقفش فروریخته و امکان زندگی را از ساکنانش گرفته. برای آن که ساختمان ساخته شود باید اول به یک مرحله‌ از شناخت رسید. باید یاد گرفت و آموخت و بعد دست به کار شد.

3ـ درس سوم این است که در هیاهوی دیدنی‌های پر زرق و برق، چشم‌هایمان نباید به دیدن هیچ چیزی عادت کند. در گردشگری یک ساعته مهرجویی به بناهایی برمی‌خوریم که از کنارشان هر روز به سرعت می‌گذریم و به آنها دقت نمی‌کنیم.

ورزشگاه شهید شیرودی را می‌بینیم و یادمان می‌آید این ورزشگاه بیش از 80 سال عمر دارد. یکی از شخصیت‌ها به ما یادآوری می‌کند اینجا همان ورزشگاهی است که در باغ اهدایی امجدالسلطنه برپا شده و محل برگزاری بسیاری از رویدادهای تاریخی و به‌یادماندنی فوتبال ایران بوده‌ است.

پیرمرد سرحال و قبراق فیلم برایمان توضیح می‌دهد که نخستین قهرمانی جام ملت‌های آسیا با پیروزی بر تیم رژیم صهیونیستی و نخستین قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا در امجدیه (شهید شیرودی)‌ به دست آمده است.

بیان این همه اطلاعات در یک فیلم یک ساعته آن هم به شکل غیرمستقیم و تصویری، ماموریتی است که فقط داریوش مهرجویی از عهده آن برمی‌آید.

4ـ فیلمساز در نماهای گردشگری فیلم به ترکیبی از نماهای سنتی و مدرن می‌رسد. در تصاویر هم شمس‌العماره، کاخ گلستان و تالار آینه و دروازه دولت را می‌بینیم و هم برج میلاد و بزرگراه‌های ساخته شده در تهران را.

برج میلاد همان‌قدر اهمیت دارد که کاخ گلستان. باید هم گذشته تاریخی‌مان را بشناسیم و هم زمانی را که در آن زندگی می‌کنیم. باید سرمان را بالا بگیریم از این که چهارمین برج بلند دنیا در کشور ما بنا شده است.

نکته:‌ فکر کرده‌اید چرا مهرجویی پس از 20 سال از اکبر مشکات، بازیگر شخصیت علی عابدینی در هامون با شمایلی جدید استفاده کرده است؟