چین موافق با تحریم ایران نیست

وی با رد شایعه  احتمال همکاری چین با کشورهای غربی درباره موضوع هسته ای افزود: آنچه چین با آن موفقت کرده ، موافقت با تحریم ایران در شورای امنیت نیست، بلکه موافقت با حضور در مذاکراتی است که هدف این مذاکرات تدوین یک فهرست بالقوه از تحریم ها است.

مشروح این گفتگو به این شرح است:

رادیو گفت و گو : سعید جلیلی ، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بنا به دعوت رسمی دولت چین اخیرا به پکن سفر کرد. به نظر شما سفر آقای جلیلی به چین چه دستاوردهایی می تواند برای ایران داشته باشد؟

محمدی: می دانید که میزان موفقیت یا شکست هر سفر دیپلماتیک با توجه به اهداف تعیین شده برای آن سفر باید در نظر گرفته  شود. یعنی این اهداف اعلام شده برای یک سفر است که باید معیار ماباشد و قضاوت کنیم که این سفر موفق بوده است یا خیر. هدفی که آقای دکتر جلیلی از سفر به چین داشتند ، تشریح مواضع ایران ، مخصوصاً درباره مجموعه اتفاقاتی که ظرف 6  ماه گذشته در پرونده هسته ای ایران رخ داده ، برای طرف چینی به طور رو در رو و مستقیم بود. در واقع احساس ما این است که عملیات روانی سنگینی که طرف غربی الان علیه برنامه هسته ای ایران و حتی فراتر از این ، علیه امنیت ملی ایران شروع کرده ممکن است که منجربه شکل گیری سلسله سوءتفاهمات و اشتباه محاسبه ها شود.

آقای جلیلی تلاش کردند که مجموعه این سوءتفاهمات را یک بار برای همیشه در پکن رفع کنند و البته ما          می دانیم که چینی ها مواضع ما را به بقیه اعضای گروه 6 و شورای امنیت هم منتقل خواهند کرد. در واقع چین اینجا هم یک مخاطب است هم یک واسطه ، برای اینکه پیامهای ما را به طرفهای دیگری که احیاناً ما مایل نیستیم مستقیم با آنها گفتگو کنیم منتقل کنند.

اولین مطلبی که ما در چین بر آن تأکید کردیم و به نظر می رسد که در تعیین مسیر آینده بسیار نقش کلیدی خواهد داشت این است که از نظر ایران ، مسیر مذاکرات باز است و ایران آماده است که اولاً بر مبنای بسته پیشنهادی خودش که  اکتبر گذشته به طرفهای غربی ارائه شد و هم درباره پیشنهاد بین المللی ،یعنی پیشنهاد مبادله مواد هسته ای در چارچوب و ذیل شروطی که ایران در این رابطه مشخص کرده  مذاکره می کند.

این در واقع  پاسخ ما است به خط تبلیغاتی و رسانه ای که غربیها ظرف چند هفته گذشته بسیار پر رنگش کردند و مضمونش هم این است که ایران نمی خواهد مذاکره کند و چون مسیر مذاکره و دیپلماسی به بن بست رسیده باید به سراغ مسیرهای دیگر،مثل  مسیر تحریم  در  شورای امنیت رفت. این مطلب اول است. مطلب دومی که ایران در چین بر آن تأکید کرد این بود که مسیر تحریم یک مسیر آزموده شده و ناکارآمد است.

تا این مقطعی که ما باهم صحبت می کنیم ، 5 قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت صادر شده ،4 قطعنامه از این 5 قطعنامه،قطعنامه های تحریم بودند و انبوهی از تحریم های یک جانبه و چند جانبه خارج از شورای امنیت علیه ایران اعمال شد و هیچ کدام از این تحریم ها نتوانسته روی اراده ایران برای پیگیری برنامه هسته ای خودش تأثیر بگذارد.

تأکید ما در چین بر این بود که اگر غربی ها می خواهند برای مسئله هسته ای ایران یک راه حل پیدا شود باید بدانند این راه حل باید جایی خارج از شورای امنیت جستجو شود و مسیر تحریمها مسیری است که صرفاً ایران را در پیگیری اهداف هسته ای خود مصمم تر خواهد کرد.

تصور ما این است که چین این دو پیام را به خوبی دریافت کرده،به طرفهای دیگر هم منتقل خواهد کرد و ما در   هفته های آینده خواهیم دید که تأثیر این سفر در فرایندهای دیپلماتیک مربوط به برنامه هسته ای ایران چه بود.

رادیو گفت و گو :  برخی از رسانه های غربی معتقدند که این سفر در شرایطی صورت گرفته که در روزهای اخیر گزارش هایی مبنی بر احتمال همکاریهای چین با کشورهای غربی درباره پرونده های هسته ای جمهوری اسلامی ایران گزارش شده که شما اشاره کردید اگر این احتمال هم بوده از بین رفته. با توجه به اینکه چین دیپلماسی و گفتگو را بهترین راه حل مسئله هسته ای ایران می داند و اینکه این کشور یکی از اعضای گروه 1+5 است ، رویکرد چین چه تأثیری در روند تصمیم گیری این گروه درباره ایران خواهد داشت؟

محمدی: من فکر می کنم راجع به این مسئله باید دقیق تر صحبت کرد. اولاً  آنچه چین با آن موفقت کرده بر خلاف آنچه  رسانه های غربی، متأسفانه پی در پی تکرار می کنند و در داخل ایران هم بدون دقت تکرار می شود، موافقت با تحریم ایران در شورای امنیت نیست ، بلکه موافقت با حضور در مذاکراتی است که هدف این مذاکرات تدوین یک فهرست بالقوه از تحریمهاست.

غربیها مدتهاست دور هم نشسته اند و دارند راجع به این قضیه با هم بحث می کنند که اگر بخواهند ایران را تحریم کنند باید روی چه گزینه هایی متمرکز شوند؟ مثلاً بعضی بحث بنزین را مطرح کردند،  بعضی بحث کشتیرانی را مطرح کردند،پیشنهادهای خیلی متنوعی وجود دارد از این سر طیف تا آن سر طیف.

چین تا امروز حتی حاضر نبود در این مذاکرات که درباره یک احتمال قابل مکاتبه در آینده هست هم شرکت کند. یعنی چین حتی برای تدوین این فهرست هم حاضر به مشارکت نبود. حالا چینی ها پذیرفند که در مذاکرات مربوط به تدوین فهرست احتمالی تحریم ها مشارکت کنند.

اما ایا این به این معناست که چین با اصل اعمال تحریمها موافقت کرده؟ خیر. چینی ها صرفاً در مذاکراتی شرکت می کنند که گزینه های مربوط به تحریمهای احتمالی را مشخص می کند اما اینکه آیا واقعاً قطعنامه ای صادر خواهد شد که این گزینه ها در آن گنجانده شود،موضع چین آن است که تا زمانی که مسیردیپلماتیک ادامه دارد نیازی به تحریم نیست. پس این اشتباه است که کسی تصور کند چین با تحریم موافقت کرده است.

به هیچ وجه این طور نیست. نکته دومی که در این باره وجود دارد اینکه ما اصلاً متعجب نخواهیم شد اگر یک روزی چینی ها با تحریم علیه ایران موافقت کنند.

همچنان که با 5 قطعنامه قبلی شورای امنیت ملی ایران موافقت کردند. مسئله این است که امروز امریکاییها برای ایجاد اجماع علیه ایران دچار دشواریهای بسیار عمیقی نسبت به گذشته هستند. در نتیجه حتی اگر بخواهد در آینده تحریمی اعمال شود این تحریم به شدت ضعیف و نمادین خواهد بود.

در واقع  اعضای غیردائم  شورای امنیت ، کشورهایی مثل لبنان ، ونزوئلا ، مثل ترکیه ، برزیل که الان عضو شورای امنیت هستند آنها به هیچ وجه موافق تحریم ایران نیستند.

تازه بعد از اینکه آمریکایی ها ، اعضای دائم را راضی کردند باید بروند سراغ اعضای غیردائم و هر کدام از اینها یک گوشه از این تحریمها را قبول خواهند کند ؛ آن گوشه ای  که به منافع خودشان بر می گردد و در نتیجه آنچه که نهایتاً باقی می ماند تحریم هایی بسیار ضعیف و مضحک  و فاقد قدرت تأثیرگذاری در اراده ایران خواهد بود و امریکاییها باید هزینه های ناشی از صدور قطعنامه علیه ایران را که ما از همین حالا خودمان را برای تحمیل     هزینه ها به غرب آماده کردیم ، بپردازند.

حتماً این قطعنامه پاسخ های فنی و حقوقی بسیار محکمی از جانب ایران دریافت خواهد کرد.آمریکایی‌ها هزینه ها را خواهند داد ، بدون اینکه در قطعنامه بتوانند تحریم مؤثری علیه ایران اعمال کنند.

کاری که چین می کند به طور سنتی اولاً مخالفت با اصل تحریم هاست. اگر موفق نشد تضعیف محتوای قطعنامه هاست و این یک الگوی سنتی است که در رفتار روسیه و چین تا امروز کاملاً وجود داشته. ما انتظار نداریم که در آینده هم چیزی خلاف این اتفاق بیفتد ، آنچه مهم است این است که قطعنامه مؤثری که بتواند بر زندگی مردم ایران تأثیرگذارد یا اراده دولت ایران را مختل کند مطلقاً غیر قابل  تصویب است.