صداهای ناخوشایند برای شنوایی مضرنیستند

اما سوالی که در این خصوص مطرح می‌شود این است که از لحاظ فیزیولوژیکی چرا صدای برخاسته از ناخن بر روی تخته سیاه تا این اندازه ناراحت‌کننده و به اصطلاح چندش‌آور است؟ و آیا این اثر مختص انسان است یا سایر جانوران نیز به طریق مشابهی تحت تاثیر واقع می‌شوند؟ جاش مک درمونت، متخصص اعصاب دانشگاه نیویورک در این باره توضیح می‌دهد که احتمالا چندین عامل در ترکیب با هم در ایجاد چنین اصوات ناخوشایندی دخالت دارند. در وهله نخست، حضور بسامدهای بالا می‌تواند از عوامل تاثیرگذار به نظر برسد؛ به نحوی که به نظر می‌رسد محدوده بسامدهای میان 2 و 4 کیلو هرتز که تقریبا توسط بالاترین اکتاوهای یک پیانوی استاندارد تأمین می‌شود، بیشترین سهم را در حالت زنندگی و بدبودن این صوت داشته باشد. اما این‌که چرا افراد تمایل دارند چنین بسامدهای ناخوشایندی را درک و تحمل نمایند روشن نیست؛ در حالی که می‌دانیم به طور کلی در این دامنه بسامدی پیامدی همچون نقصان و خسارت شنوایی ناشی از سر و صدا معمول‌ترین اتفاقی است که بروز می‌نماید، به‌طوری که امکان آن وجود دارد که این عکس‌العمل آزارنده تا حدی آسیب‌پذیری گوش را به همراه داشته باشد.

اما طیفی از اصوات ناهنجار در ردیف صداهای جیغ مانند و گوشخراش نیز وجود دارند که در مقایسه با اصوات برخاسته از یک دستگاه و یا آلت موسیقی نیز پر سر و صداتر هستند؛ به عبارتی یک مولفه تصادفی شدید برای چنین صوتی به شمار می‌رود. این سر و صدا احتمالا ناشی از ناخن‌هاست که مکررا بخشی از سطح گچ تحریر را قبل از سرخوردن به سمت جلو می‌گیرند. این عمل گرفتن و سر خوردن نیز موجب نوسانات سریع در شدت بسامد صوتی شده و به چنین صدایی نقش خشن و زمخت نمایش را محول می‌کند.

البته مفهوم خشونت و زمختی صدا به باور همه مترادف ناخوشایند بودن است و کاستن از خشونت صدا از اهداف تولیدکنندگان ماشین‌های خانگی و به خصوص خودروسازان به شمار می‌رود. به عنوان مثال خودروسازان که هدفشان تولید موتوری با حداقل سر و صدای ناخوشایند است، پی برده‌اند که سرنشینان خودروها صداهای صاف و نرم با حداقل تغییرات در شدت را به اصوات خشن و تند ترجیح می‌دهند و از قضا خواهان ماشینی کم سر و صدا هستند. هر چند توضیح این قضیه که چرا تندی و زمختی صدا چیزی ناخوشایند در نظر گرفته می‌شود کمی دشوار است؛ چون تا جایی که محققان می‌دانند زمختی و تندی صدا برای گوش‌ها مضر نیست.

برخی دانشمندان معتقدند که اصوات بلند و گوشخراش از نظر صداشناسی و شنوایی مشابه جیغ زدن هستند، یعنی همان صدایی که ما ممکن است به طور حق به جانب و موجهی نمونه‌ای از آن را در جای لازم از حنجره خود بیرون بیاوریم. این در حالی است که در صورت حقیقت داشتن این فرضیه، ممکن است برخی انتظار داشته باشند عکس العمل‌های مشابهی را در بعضی جانوران بیابند؛ که همین اصوات جیغ مانند را و یا در واقع همان واکنش جیغ‌زدن را از خود تولید می‌کنند. البته این مورد برای تنها یک گونه از میمون‌ها آزمایش شده است و جانور مزبور همان واکنش «آزارنده‌ای را که انسان‌ها برای جیغ زدن دارند به نمایش نگذاشت.

از این رو، برخی دانشمندان از جمله جاش درمونت، عصب‌شناس دانشگاه نیویورک در توضیح این فعل و انفعال اعتقاد دارند که صداهای‌‌جیغ مانند را بیش از هر چیزی باید به‌عنوان یک طوفان کامل نگریست و در واقع آمیخته‌شدن دو خاصیت که آنها را به‌عنوان ناخوشایند می‌شناسیم می‌تواند به صدای واحدی منجر شود که برای شنیدن بسیار ناراحت‌کننده و منزجرکننده باشد. اما واقعیت اینجاست که هر صدای ناخوشایندی برای شنوایی انسان زیانبار نیست.

حوریه هادی