نقد نویسی شغل است؟

منتقدان سینمایی یکشنبه شب گذشته جمع شده بودند تا به فیلم‌های برگزیده جایزه بدهند. فیلمسازان حاضر در این جمع توصیف‌های جالبی راجع به این جایزه و این جمع بیان کردند. مثلا محمدرضا فروتن گفت: هر وقت ما بازیگران داشتیم دلسرد می‌شدیم شما ما را دلگرم کردید. واروژ کریم مسیحی نیز گفت شیرینی این جایزه این است که فیلمساز آن را از منتقد آثارش بگیرد. حسن فتحی هم موقع گرفتن جایزه اعلام کرد بیمار بودم، اما این جایزه یک خورده حالم را تغییر داد. اما این مراسم یک حاشیه جدی و مهم داشت. تقریبا اغلب برگزارکنندگان این مراسم و بسیاری از چهره‌های حاضر، منتقدان و روزنامه‌نگاران سینمایی بودند که اغلب آنها در یک نکته وجه مشترک داشتند: آنها یا دیگر به شغل روزنامه‌نگاری اشتغال نداشتند یا این‌که این شغل دیگر فعالیت اصلی آنها نیست. برخی هم که از سال‌ها قبل و پیش از ورود به این حرفه، نقدنویسی بیشتر دغدغه آنها بود تا شغل و به همین دلیل در کنار مشاغلی همچون پزشکی، قضاوت، حسابداری، تدریس و... به سراغ نقد نویسی هم رفته‌اند. نقدنویسی در سال‌هایی که من و هم نسلانم وارد این حرفه شدیم، پُلی بود برای ورود به سینمای حرفه‌ای. فیلمساز محترمی مانند فریدون جیرانی برای بسیاری از ما الگویی از ورود به حرفه سینما بود هرچند در آن سال‌ها جیرانی در کنار فیلمنامه‌نویسی اداره هفته‌نامه سینما را هم به عهده داشت. از آن سال‌های میانی دهه 70 خیلی‌ها که با چنین انگیزه‌ای وارد شده بودند، رفت و آمدی به سر صحنه فیلم‌های سینمایی پیدا کردند. برخی این مسیر را ادامه دادند و سینماگران متوسطی شدند. برخی برای همیشه هر دو حرفه را بوسیدند و کنار گذاشتند، اما برخی دیگر با میل و علاقه در این حرفه باقی ماندند. دسته دیگری هم مانند حمید نعمت‌الله و هادی مقدم دوست که یکشنبه شب برای فیلمنامه بی‌پولی جایزه گرفتند، خالق آثار متفاوتی شدند و البته تعداد کمی در این حرفه باقی ماندند و روزنامه‌نگاری سینمایی شغل اصلی آنها شد. عنوانی که به نظر می‌رسد دیگر نمی‌توان به طور جدی درباره آن صحبت کرد. هر سال در جشنواره فیلم فجر چهره‌های جدیدی می‌بینیم که سال بعد جای خود را به چهره‌های جدیدتری می‌دهند. این بخش از روزنامه‌نگاری نیز مانند کلیت این حرفه بی‌ثبات و غیر قابل اتکاء است و اگر شما که خواننده این مطلب هستید، به این حرفه علاقه‌مند شده‌اید بهتر است آن را فقط در حد و اندازه یک «دغدغه» دنبال کنید.