حسن کچل امروزی

قصه‌های عامیانه تا چه‌اندازه می‌توانند پایه‌گذار و مبنای خلق درام ایرانی در حوزه تئاتر کودک و نوجوان باشند؟

اقتباس از ادبیات شفاهی و مکتوب از دیرباز در تئاتر تجربه شده است و به دلیل آشنایی مردم با آنها، روی صحنه هم ارتباط صمیمانه‌تری با تماشاگرانش برقرار می‌کند. در واقع آن پیش آگاهی و شناخت از اثر به کمک کار می‌آید و رابطه مناسبی را میان مخاطب و نمایش برقرار می‌کند. حوزه تئاتر کودک و نوجوان هم از این دایره خارج نیست و از آنجا که مخاطب این آثار اصولا قصه شنیدن را دوست دارند، می‌تواند موجب جذب مخاطب بیشترهم شود. بیشتر قصه‌های عامیانه چون از طریق پدر و مادر‌ها یا چاپ کتاب‌ها به بچه‌ها منتقل شده‌اند، زمینه مناسبی پدید می‌آورند تا تئاتر کودک و نوجوان با تکیه بر آنها بتواند راه مطمئن‌تری را بپیماید.

شما در تازه‌ترین نمایش‌تان، قصه معروف حسن کچل را دستمایه کار قرار داده‌اید، اما به آن وفادار نمانده‌اید. این بازنویسی در قصه‌های عامیانه و شفاهی تا چه‌اندازه قابل پذیرش و مجاز است؟

من در خلاقیت هنری قائل به هیچ مرز و حدی نیستم. وقتی قصه‌ای را انتخاب می‌کنیم تا روی صحنه ببریم، چون با رسانه‌ای جدید روبه‌رو هستیم، آزادی کامل داریم تا آن را تغییر دهیم.

حتی تا آنجا که روح و پیام اثر دستخوش تغییر شود؟

شاید ما بخواهیم با به روی صحنه بردن یک قصه قدیمی، آشنایی‌زدایی و ساختار شکنی کنیم. در این صورت بی‌شک پیام و روح اثر هم تغییر خواهد کرد و این هیچ عیبی ندارد.

در همین نمایش هم کاری کرده اید که حسن کچل دیگر آن شخصیت قدیمی نیست.

خب زمانه جدید، شخصیت جدید می‌خواهد. برای همین من حسن کچلی را روی صحنه آوردم تا برای مخاطب امروزی قابل لمس‌تر باشد. برای همین حسن کچل ما اهل مطالعه است، هوش و ذکاوت دارد و تنها عیبش این است که اهل عمل وکار نیست.

بخش‌هایی از نمایش شما برای مخاطب کودک و نوجوان سنگین است. چرا اینها را در متن گنجاندید؟

چون فکر می‌کنم مهم‌ترین رسالت هر اثر هنری برای این مخاطب، طرح پرسش است تا کودک به دنبال پاسخ آن برود. این وظیفه‌ای است که در نظام آموزش و پرورش از آن غفلت شده و باید بیشتر به سمت آن حرکت کرد. حالا من در کار به دنبال این هدف و طرح سوال رفته‌ام.