پایان «مراثی بی‌پایان»

ایوبی که متولد 1321 اهواز بود، نوشتن را از اواخر دهه 30 آغاز کرد و آثارش بویژه داستان‌های کوتاه و حتی شعرهایش با امضای« الف. ‌میم» در مجلات معتبر ادبی آن روزگار مانند فردوسی و خوشه منتشر می‌شد. اما نخستین اثر او با نام «طیف باطل» در سال 1353 منتشر شد؛ اثری که نشان داد ایوبی نویسنده‌ای واقعگرا با رویکردی انتقادی است و همین کتاب نیز به دست عوامل رژیم پهلوی تبدیل به خمیر شد، اگرچه ایوبی در ادامه نیز با انتشار آثارش این رویکرد را حفظ کرد.

«اندوه جنوبی»، «راه شیری»، «مراثی بی‌پایان»، «با خلخال‌های طلایم خاکم کنید» و «آواز طولانی جنوب» از دیگر آثار ایوبی بودند که در همین حال و هوا نوشته شدند.

سال 88 اگرچه برای ایوبی همراه با خاموشی جاودانه بود؛ اما همزمان با نمایشگاه کتاب او، رمان «زیر چتر شیطان» را منتشر کرد؛ رمانی که به گفته خودش، بیش از 10 سال از زندگی‌اش را برای نوشتن آن اختصاص داده بود و اتفاقا مورد استقبال مخاطبان نیز قرار گرفت.

نام محمد ایوبی و کتاب دیگرش صورتک‌های تسلیم امسال یک بار دیگر بر سر زبان‌ها افتاد. وقتی که این کتاب نامزد دریافت گران‌ترین جایزه ادبی کشور یعنی جایزه جلال‌آل احمد شد، اگرچه این جایزه نه‌تنها به ایوبی که به هیچ نویسنده‌ای تعلق نگرفت. ایوبی آن روزها در همین رابطه و در گفتگو با «جام‌جم» از وضعیت داوری‌ها و جوایز ادبی گلایه کرده بود و خواستار توجه بیشتر و نظارت بهتر بر روند اهدای این جوایز شده بود.

«راه گراز» دیگر اثر این نویسنده پیشکسوت کشورمان بود؛ رمانی با رویکرد اجتماعی که در سال‌های اخیر منتشر شد.

درگذشت محمد ایوبی جمعه شب در حالی رخ داد که 2 کتاب دیگر از او در آستانه انتشار قرار دارد؛ کتاب‌های مرد تشویش همیشه و آب‌بازی، 2 اثری هستند که رونمایی آن بدون حضور نویسنده، در آینده‌ای نزدیک انجام خواهد شد. در پی درگذشت این نویسنده کشورمان برخی از دوستان وی و همچنین اهل قلم درباره آثار و شخصیت ایوبی با رسانه‌های مختلف سخن گفتتند.

احمد بیگدلی، ایوبی را نویسنده منزوی و گوشه‌نشین معرفی کرده است که کمتر وارد فضاهای روشنفکری و جوامع ادبی می‌شد و در خلوت اثر خودش را خلق می‌کرد.

بیگدلی همچنین با مقایسه داستان‌های کوتاه ایوبی و رمان هایش می‌گوید: من داستان‌های کوتاه او را بیشتر می‌پسندم.

محمود سجادی، شاعر و منتقد که همکلاسی ایوبی در اهواز و دوران دبستان بوده، او را داستان‌پردازی آگاه و مردم‌دوست می‌داند و می‌گوید: در آثارش همواره رگه‌های اجتماعی و مردم‌دوستی وجود داشت.

محمد جعفری قنواتی، نویسنده و پژوهشگر هم توجه به فرم قصه‌نویسی را از مهم‌ترین شاخصه‌های آثار ایوبی می‌داند و می‌گوید: او حتی قبل از انقلاب که بخش زیادی از داستان‌نویسان ما به محتوای صرف توجه داشتند، به فرم قصه‌نویسی توجه ویژه‌ای داشت. وی افزود: علاوه بر توجه به مسائل اقتصادی و فرهنگی جنوب، استفاده از آداب و اعتقادات و باورهای فولکلوریک مردم جنوب در آثار ایوبی به چشم می‌خورد و اجزای متفاوت فرهنگ مردم در آثارش بازتاب می‌یابد.

پیکر محمد ایوبی، فردا صبح از مقابل خانه هنرمندان ایران تشییع می‌شود.