مادر هنرها

برخلاف معنی لغوی تعزیه، غم‌انگیز بودن شرط حتمی آن نیست و ممکن است گاه شادی‌بخش نیز باشد. بدین معنی که اگر چه هسته اصلی آن گونه‌ای سوگواری و یاد کرد و بزرگداشت خاطره مصائب اندوهباری است که بر اهل بیت و به ویژهامام حسین (ع) و یاران نزدیکش رفته است، ‌اما با گذشت زمان و تحول و تکامل کمی و کیفی و گوناگونی و تعدد آن تعزیه‌هایی در ذم دشمنان دین و خاندان پیامبر (ص) پرداخته شده است.

برای مشخص شدن شأن و مرتبه اشخاص نمایش و همچنین [علم] و [کتل] و نصب پرچم‌های سبز و سرخ و سیاه، زدن طبل و شیپور در چنین لحظه‌ و مناسبت‌ها به خودی خود پیام از اجرای نمایش تعزیه می‌دهد.

تعزیه بود که رخدادهای عاشورا و تاریخ اسلام را برای مردم بازخوانی می‌کرد و این‌گونه بود که حقایق تاریخ اسلام حفظ می‌شد.

تعزیه یک هنر اصیل ایرانی است که هرساله با آمدن محرم و صفر جان می‌گیرد. تعزیه یا همان شبیه‌خوانی، هنری برگرفته از عاشوراست و سابقه تعزیه به عنوان هنر نمایشی به عقیده برخی محققان به مراسم سوگ سیاوش در ایران‌زمین برمی‌گردد.

اولین نشانه‌های تعزیه عاشورا از دوران آل‌بویه است و از آن پس تعزیه رشد و شکوفایی خود را آغاز می‌کند.

تعزیه فقط نوعی نمایش نیست بلکه کانون دینداری و عشق‌ورزی گروهی است که در لباس‌های سبز و قرمز (به نشانه اولیا و اشقیا) عشق به امام حسین و ائمه (ع) را نشان می‌دهند.

محققان عرصه هنر نمایش، تعزیه را هنری می‌دانند که مخاطب در به کمال رسیدن آن مشارکت دارد. از این رو کشورمان را در جرگه کشورهای پیشرو در هنر نمایش قرار می‌دهند.

تعزیه مادر هنرهاست و فراتر از نمایش و تئاتر است چرا که سخن از معنویت، عشق و ایمان است هنری چندوجهی که الهام‌بخش هنرهای دیگر است.

استان مرکزی، تهران، خراسان و اصفهان از جمله استان‌های دارای تعزیه قابل توجه هستند، اما تحقیق در مورد تعزیه تفرش نشان داده است، بیشترین تعزیه‌خوانان کشور از این خطه برخاسته‌اند.