جای خالی فیلمسازان زن

جشنواره فیلم کوثر هم مثل همه جشنواره‌های موضوعی دیگر که این روزها بازار داغی دارند با اهدای جوایز به برگزیدگان پایان یافت ؛ جشنواره‌ای که موضوع آن «زن» بود.

کد خبر: ۲۹۵۶۵۱

موضوعی که در نگاه اول چالش‌های زیادی را با خود به همراه دارد؛ زنان امروز ایران با امتیازات مدنی و اجتماعی که کسب کرده‌اند، می‌توانند برای تثبیت خواسته‌ها و جایگاه خود مدعی باشند.

جشنواره کوثر برای شأن بخشیدن به جایگاه زنان برگزار می‌شود، اما چه شانی از این بالاتر که جایگاه کارگردانان زن در سینمای ایران تثبیت شود و کارگردانان جوان بتوانند به بدنه سینمای حرفه‌ای وارد شوند.

در جشنواره‌های مختلف فیلم کوتاه، مستند و تجربی به همان اندازه که فیلمسازان مرد جایزه می‌گیرند، کارگردانان زن نیز جایزه می‌گیرند در حالی که مردها خیلی راحت‌تر وارد سینمای حرفه‌ای می‌شوند، اما کارگردانان زن برای ورود به این دنیا با اما و اگرهای فراوانی روبه‌رو هستند. آنها به سختی می‌توانند تهیه‌کننده‌ای برای آثار خود پیدا کنند و زمانی که موفق به جذب سرمایه و ساخت فیلم می‌شوند فیلم آنها سال‌های سال در نوبت اکران می‌ماند.

زنان فیلمساز هر چقدر هم که توانا باشند، به دنیای حرفه‌ای سینما وارد نمی‌شوند و سخن گفتن از زنان در هنر هفتم را مردان فیلمساز به عهده می‌گیرند و نتیجه آن فیلم‌هایی مانند «پاداش سکوت» می‌شود که سراسر توهین به شخصیت زن ایرانی است.

در پاداش سکوت، زن ایرانی در بلاهت غرق است؛ حتی حمیده (نگار جواهریان) که در ظاهر باید نجات‌دهنده کارگردان پاداش سکوت از این اتهام باشد، آنقدر بی‌هویت است که نه سطح سواد او مشخص می‌شود و نه مشارکت‌های اجتماعی‌اش. او فقط به رفتار بقیه زنان اعتراض کلامی می‌کند اما در عمل جا پای آنها می‌گذارد.

وقتی کارگردانان زن در سایه قرار می‌گیرند، نگاه مردانه فیلمسازان فقط آنها را ابزاری می‌بیند که با استفاده از آنها فیلم‌هایی مانند دوخواهر، خروس جنگی، آقای هفت رنگ، پسر تهرونی، کیش و مات، چشمک و... را می‌سازند و گیشه خود را رونق می‌دهند. اگر فیلمسازان زن جایی برای عرض اندام در سینمای حرفه‌ای پیدا کنند نتیجه آثار آنها حتما نگاهی شرافتمندانه‌تر به زن خواهد بود، مانند همان نگاهی که برخی فیلمسازان زن چهره‌ای واقعی از مادران و زنان جوان جامعه به تصویر می‌کشند.

اگر کارگردانان زن جوان به سینمای ایران راه پیدا کنند حتما آثاری مانند «عبور از غبار» از زاویه‌ای جدید به تصویر کشیده می‌شود تا راه پوران درخشنده در سینما ادامه یابد.

جشنواره کوثر به برگزیدگان خود که در میان آنها نام چند کارگردان زن هم دیده می‌شد، جایزه داد تا آنها دلخوش شوند و باز هم فیلم کوتاه بسازند. این اتفاق حتما در جشنواره پروین اعتصامی و... هم تکرار خواهد شد، اما در هیچ‌کدام از میزگردها و بخش‌های این جشنواره‌ها مطرح نخواهد شد که چرا فیلمسازان زن که فیلم‌های کوتاه خوبی هم می‌سازند و سال‌هاست با سینما از نزدیک آشنا هستند، به بدنه سینمای حرفه‌ای وارد نمی‌شوند.