امنیت غذایی و چالش تردیدسازی

اظهار نظرهای پیرامونی آن خبر اولیه نیز بیش از آن که حاوی اخبار موثقی باشد، صرفا تحلیل و گمانه‌زنی و شاخ و برگ دادن به همان خبر اولیه بوده است و اطلاعات جدیدی را برای روشن کردن اصل مساله در اختیار مخاطب قرار نمی‌دهد با وجود این، همین مورد نه‌چندان قابل اطمینان خبری، دستمایه برخی شده تا به آن شاخ و برگ بدهند و بدون تحقیق کافی، از کاه کوه بسازند. البته این سخن به معنی دست شستن از پیگیری‌های موثر برای استیفای حقوق مردم و کشف مفاسد و سوء استفاده‌های احتمالی و دستگیری عاملان آن نیست، چرا که رسالت واقعی روزنامه‌نگاران همین است. اما سخن در پاره‌ای ظرایف و حساسیت‌های غیرقابل چشم‌پوشی این کار است . همه می‌دانیم احساس امنیت مهم‌تر از خود امنیت و از ارکان اصلی آرامش و حیات جامعه است. حال اگر این احساس امنیت به حیطه غذا و خوراک روزمره شهروندان مربوط شود، اهمیت و حساسیت آن صد چندان می‌شود. لذا در همه کشورها و تمام رسانه‌ها با اخباری که در حوزه امنیت غذایی بویژه درباره اقلام پرمصرف قرار می‌گیرد، با دقت و حساسیت مضاعفی برخورد می‌شود.

این حساسیت و دقت به معنی خودسانسوری یا محافظه‌کاری نیست، بلکه به علت بررسی دقیق منبع خبر، فراگیری خبر، اثرات انتشار خبر و سرانجام اعتبار و صحت اطلاعات است، چراکه اگر احساس امنیت شهروند نسبت به سلامت کالایی که هر روز برای مصرف خود و خانواده‌اش می‌خرد، خدشه‌دار و وی به اصطلاح دل‌چرکین شود، رفع این مساله براحتی امکانپذیر نخواهد بود و علاوه بر وارد آمدن میلیاردها ریال ضرر، اضطراب و بی‌اعتمادی مزمنی در ذهن مصرف‌کننده شکل می‌گیرد، که شاید هیچ‌گاه از بین نرود. در ماجراهای اخیر نیز شایسته بود ابتدا قبل از انتشار خبر، اطلاعات آن از چند کانال مورد بررسی قرار می‌گرفت، نظرات مختلف اخذ می‌شد و سپس با افزوده شدن قید احتمال، خبر منتشر می‌شد تا اکنون امنیت غذایی مردم با چالش تناقض‌گویی مواجه نشود.

قطعا منشا این تناقضات همان بررسی‌های قبل از انتشار خبر و سنجش زوایای مختلف اطلاعات به دست آمده است که اگر دقیق‌‌تر انجام می‌شد، این اخبار می‌توانست به گونه‌ای دیگر منتشر شود که مثلا اظهارنظر یک مقام استانی به وضعیت برنج‌های موجود در کل کشور تعمیم نیابد یا بدون سند و مدرک خواستن از افراد راضی به انتشار اظهارنظر کلی اما تردیدساز آنها نشوند.

به نظر می‌رسد ماجراهای اخیر نیاز به تحلیل محتوای قوی دارد که در عین دفاع از حقوق مردم در روش‌های احتمالا شتابزده به کار رفته تجدیدنظر شود.

سیدعلی دوستی