مائو تسه تونگ درگذشت

مائو هنگام مرگ کشوری را به یادگار گذاشت که بر اثر ناکامی های فاجعه بار طرح هایش مانند «جهش بزرگ به جلو» در سال 1958 میلادی و «انقلاب فرهنگی» که از سال 1966 میلادی اغاز شده بود در گرسنگی ، فقر و فلاکت ، پریشانی عمومی مردم و اختلاف نظر مقامات حزب کمونیست غوطه ور بود.

در پی مرگ مائو ، بیوه اش جیانگ کینگ که در جریان سال های گذشته در سختگیری های ایدئولوژیک رژیم چین نقش بزرگی داشت بی آنکه منتظر پایان یافتن مراسم سوگواری مائو بماند تلاش کرد با یارانش که موسوم به «باند 4 نفره» بودند ، قدرت را در دست بگیرد.

اما جیانگ کینگ توسط جناح اصلاح طلب دنگ شیائو پینگ از قدرت برکنار شده و سرانجام همراه یارانش محاکمه و محکوم می شود.

مائو فرزند یک دهقان ثروتمند بود و در روز 28 دسامبر سال 1893 میلادی در هونان در قلب کشور چین متولد شده بود.

او در ماه مه سال 1919 میلادی در جنبش دانشجویی و سپس در سال 1921 میلادی در تاسیس حزب کمونیست چین شرکت داشت.

مائو توانست با کمک چوئن لای که یکی از مقامات برجسته و بسیار با نفوذ و خوش نام حزب کمونیست بود به ریاست حزب دست یابد.

مائو و یارانش برای فرار از حملات مکرر حزب رقیب راست گرا کومینتانگ به رهبری چانگ کای چک دست به یک راهپیمایی طولانی 12 هزار کیلومتری زدند.

کمونیست ها پس از پیمودن این مسیر خود را به استان دورافتاده شانگسی در شمال غربی چین رساندند.

در آن زمان بخش اعظمی از خاک چین در اشغال ژاپن بود و چینی ها علاوه بر جنگ با ژاپن ، درگیر جنگ داخلی میان کمونیست ها و نیروهای چیانگ کای چک رهبر حزب کومینتانگ بودند.

مائو موفق شد در جریان راهپیمایی بزرگ رهبری خود بر کمونیست های چین را تثبیت کند و در فوریه سال 1935 میلادی به دبیرکلی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین برگزیده شد.

مائو در مدتی که کمونیست ها در استان شانگسی بودند به تحکیم ساختار حزب و گسترش مرام کمونیستی در نواحی روستایی چین پرداخت.

او برای مدت کوتاهی یک اتحاد تاکتیکی با کومینتانگ بر علیه اشغالگران ژاپنی ایجاد کرد.

اما پس از شکست ژاپن در سال 1945 میلادی ، دوباره جنگ میان کمونیست ها و حزب کومینتانگ چیانگ کای چک از سر گرفته شد.

سرانجام کمونیست ها بر نیروهای کومینتانگ غلبه کردند و چیانگ کای چک و طرفدارانش به جزیره فرمز (تایوان امروزی ) پناه بردند.

مائو و کمونیست ها در روز اول اکتبر سال 1949 میلادی پیروزمندانه وارد پکن شدند و مائو تاسیس جمهوری خلق چین را اعلام کرد.

مائو تسه تونگ به عنوان دبیرکل حزب کمونیست ، رئیس جمهور و چوئن لای یار وفادارش نخست وزیر جمهوری خلق چین شدند.

پس از به قدرت رسیدن کمونیست ها بار دیگر چین شاهد صحنه های فاجعه باری بود.

میلیون ها نفر در جریان مصادره زمین ها به قتل رسیدند و تمام مخالفان سیاسی کشته شدند.

در سال 1958 میلادی ، مائو طرح «جهش بزرگ به جلو» را اعلام کرد.

هدف این طرح استفاده از تمام منابع تولیدی چین بود اما این طرح پایان غم انگیزی داشت که به مرگ ده ها میلیون چینی بر اثر قحطی منجر گردید.

مائو سپس در اقدامی دیگر در سال 1966 میلادی برای تحکیم قدرتش طرح «انقلاب فرهنگی» را اعلام کرد و نوجوانان و جوانان حزب کمونیست را به جان اعضای قدیمی حزب ، افراد باسواد و تحصیلکرده چین انداخت که نتیجه آن نیز مرگ میلیون ها نفر بود.

چین در اثر این سیاست های غلط و اغلب جنون آمیز کاملا فلج شده بود تا این که با مرگ مائو ، چشم انداز یک چین جدید پدیدار می شود.

به این ترتیب ، در روز 9 سپتامبر سال 1976 میلادی مائو تسه تونگ رهبر چین کمونیست در سن 82 سالگی در شهر پکن درگذشت.

مائو با سیاست هایی که اتخاذ کرد موجب شد بیش از 100 میلیون نفر از مردم چین در اثر گرسنگی و قحطی جان خود را از دست بدهند.

با مرگ مائو دوره ای تازه در تاریخ کشور پهناور چین آغاز شد و رهبرانی پراگماتیک تحت هدایت دنگ شیائو پینگ به قدرت رسیدند و توانستند با عملکردهای صحیح چین را به یک قدرت بزرگ اقتصادی تبدیل کنند.

بهرام افتخاری